dinsdag 22 januari 2013

Het wedervaren van Ids Sippes Tjaarda

Recentelijk kon ik in de bibliotheek van het Scheepvaartmuseum Amsterdam het manuscript bestuderen van Ids Sippes Tjaarda, een schipperszoon uit Joure (Haskerland). Over dit handgeschreven levensboek van Ids Sippes Tjaarda blogde ik al eerder omdat er 1 pagina van online staat bij het Geheugenvannederland.nl. Op deze pagina staat ook een getekende afbeelding uit 1797 van het schip van zijn vader Sippe Yedes Tjaarda, het Kofschip de 2 Gebroeders.
De transcriptie van de genoemde pagina, met een grappig detail over een steen die een gat in de kiel (het vlak) dichthield, eindigde abrupt maar kan ik nu verder met u delen:
...wederklaar was zijn wij in dat zelfde jaar weder met Ballast van Amsterdam gevaaren, naar Frankrijk, de Plaatzen St Martin en Rochelle, En heb toen op het eiland Obleron zout gelaaden voor eigen rekening en zijn toen weeder behouwen te Amsterdam gearriveerd. En toen heeft mijn vader mij op de school besteld te Nieuwendam onder opzicht van de schoolhouder Jan Visser.
Ik Ids Sippes Tjaarda zijn den 16 Augustus 1802 met het Hoekerschip genaamt de Helena Catrinna Gecommandeert door Captein Job IJsbrands voor Kajuitwachter van Amsterdam naar Iviza (Ibiza, HZ) gezeild een eiland in de Middelandzen Zee den 29 September van de ree van Texel gezeild den 30 October te Ivica gearriveerd, den 11 December zijn wij weer onderzeil gegaan naar Barselona, de 29 de Paarden met den Passagiers aan de wal, de 6 Februari 1803 weder onderzeil gegaan naar de Cittjes (Sitges, HZ) om zo op de Kust wijn en brandewijn te laaden, de 12 Dito weder onderzeil gegaan na BinmeCarle (?), de 30 dito na zee Den 29 Mei zijn wij genomen, van een Engels oorlog Fregat van 42 Stukken Canon des Avonds om 8 uur, namen 't volk van boort en lieten namelijk de Cappitein en de Stuurman en de Passagier en Cajuitwagter aan boordt, en zeilden met ons op de Ree van Garnzee (Guernsey, HZ) en bragten ons onder 't Kasteel. de 22 Junni kwam ons volk weer aan boordt de Engelsche Kaptein die ons genomen heeft heet Teils het Lands Fregat de Alkemin, eenige weeken daar geleegen hebben hun ons schip voor goed Prijs verklaardt.

In de Inventarisatie van Egodocumenten tot 1814 wordt het boek ook genoemd:
518.
1.1. Ids Sippes Tjaarda.
1.2. Oudega, 12 juli 1784 - na 1855.
1.3. Zoon van Sippe Yedes Tjaarda (-1826), schipper uit Joure, en Antje Idszes (1757-1788). Maakte met zijn vader overzeese vrachtreizen. Ging school te Nieuwendam. Voer in 1802 naar de Middellandse Zee. Keerde in 1803 terug naar Nederland, nadat zijn schip door de Engelsen was buitgemaakt. Was in 1811-1813 in militaire dienst, verbleef op een oorlogsschip op de rede van Texel. Nam in 1815 als pontonnier deel aan de veldtocht tegen Napoleon. Woonde later te Joure, was visser of schipper. Trouwde in 1833 met Hinke Jans Steunebrink (1812-1856).
2.1. Nederlands Scheepvaartmuseum, Amsterdam, bibl.nr. J 111.
2.2. 15,5 x 20; 113 f.
2.3. (band) Ontfang 1784; (f.1) Kunnen lezenswaarde zaken nu reeds uwen geest vermaken? Zit ge nu reeds met een boek graag eenzaam in een hoek?
3.1. Memoires.
3.2. Opgedragen aan zijn kinderen: 'Dit boek behoort aan Sippes en Jan en Ids, ieder een halv jaar om te leezen'.
4.1. (12 juli 1784-) 1797 - 19 mei 1816; 1836 - 1837.
4.2. Beschrijving van de loopbaan van de auteur tot 1816, bevat korte verslagen van vrachtreizen naar Noorwegen, Frankrijk en Ibiza. Verder levenslessen en stichtelijke vermaningen, gedichten, een versje over Erasmus, een lijst van gelezen boeken, historische bijzonderheden over Joure, afschriften van brieven, genealogische aantekeningen enz. Voorzien van een aantal gekleurde tekeningetjes, merendeels van schepen, ingeplakt en inliggend een aantal afbeeldingen van huizen. F. 112 en 113 zijn bijna geheel verwijderd.

Geen opmerkingen: