Sneupen in de kerstvakantie

Een bloemlezing uit de nieuwsberichten van de afgelopen 2 weken, met name voor degenen die nog niet onze vereniging volgen via Twitter https://twitter.com/sneuperdokkum

De Sneuper 108, met op de cover Familiegeschiedenis op Spitsbergen, zal inmiddels ondanks de niet meer zo betrouwbare Post.nl wel bij alle leden bezorgd zijn. Aanvullend is het dan leuk om het digitale foto-album van WS Grant over de reis naar Spitsbergen van de Willem Barentsz in 1878 met Bareld Anes Witteveen door te bladeren: http://www.maritiemdigitaal.nl/index.cfm?event=search.getdetail&id=101019329

De Open Dag van Tresoar op 12-12-12 was een groot succes. De hele dag liepen er mensen het archief binnen en de diverse lezingen zaten bijna allemaal stampvol. De ruim 500 bezoekers hadden het prima naar hun zin en onze vereniging was ook goed vertegenwoordigd: Piet de Haan, Atze Glas, Eimert Smits, Jacob Roep, Piet Visser, Gerard Mast, Arjen Dijkstra, Reinder Tolsma, Hans Zijlstra en vast nog enkele anderen gaven acte de presence. Op Facebook een aardige foto-impressie.
De lezing van Zijlstra over Sneupen met Social Media kunt u online nog even nalezen.
Tresoar deelde goody-bags uit met o.a. het laatst verschenen nummer van Letterhoeke, maar die staat nu ook op internet: http://images.tresoar.nl/letterhoeke/2012-3/
En alles over het leesplankje van Tolsum uit 29 na Chr, gevonden in terp in Friesland vindt u op de speciale site: http://www.tolsum.nl

De Volkstelling 1744 van Achtkarspelen is nu ook te doorzoeken op de website van Tresoar: http://asksam.tresoar.nl
Martinus Jongsma heeft de tekst voor het boek Criminaliteit in Achtkarspelen naar de drukker gebracht en heeft een voorproefje online.

Er is ook weer een aanvulling op de Sonttoldatabase betreffende de jaren 1802, 1805, 1806 en 1817 tot en met 1819: 46.256 doorvaarten. Zoek maar eens naar de talloze Dokkumer schippers!
Er wordt trouwens een hoop onzin verkocht over de breedte van een fluitschip en de Sonttol. Ooit is iemand begonnen te zeggen dat fluitschepen zo smal zijn omdat ze daardoor minder tol in de Sont zouden moeten betalen. Nou, kijkt u zelf maar in de scans en transcripties van de Sonttol. Als u daar iets in kan vinden dat wijst op een Sonttol die gebaseerd is op dekbreedte dan hoor ik het graag!
Dat het fluitschip zo smal is heeft hele andere redenen, waarover de broers Wegener Sleeswijk nog gaan publiceren.
Jeanine Otten van het Harlinger Hannemahuis twitterde diverse foto's, waaronder de familiewapens Zijlstra en Wiarda.
Tresoar heeft een scan van Dokkum in 1660 op de kaart online gezet: http://www2.tresoar.nl/digicollectie/object.php?object=348&toon=050

Goed nieuws ook over de Cold Case Tresoar. Het mysterie van het geheimschrift in de brief uit het archief Van Sminia lijkt opgelost. Er werd gedacht aan een spiegelbeeldig schrift, Georgisch of Russisch. Maar het bleek een Indische taal: Telugu.
Nog beter was het natuurlijk dat via het Y-DNA onderzoek de zaak Vaatstra is opgelost. Iets wat door deelname van zo'n 30 mannelijke familieleden van de verdachte onontkomelijk was geworden. Dat de DNA-profielen zijn vernietigd en niet zijn aangeboden voor privé-gebruik door de deelnemers lijkt overigens wat voorbarig te zijn geweest.

Het Stadsarchief van Amsterdam heeft een database met Nederlandse deelnemers aan de Slag bij Waterloo in 1815 online gezet, met daarin veel Friezen https://stadsarchief.amsterdam.nl/archieven/archiefbank/indexen/waterloo_gratificaties_1815/zoek/index.nl.html
In het Limburgse Eijsden wordt een Internationaal Museum voor Familiegeschiedenis geopend. Dit is gepland voor januari 2014 in het voormalige Ursulinenklooster van Eijsden. Voor Friese families zal een speciale plaats worden ingericht.
Leuk als u ook een stem met wat commentaar op ons uitbrengt voor de Geschiedenis Online Prijs 2012: http://www.geschiedenisonlineprijs.nl/kandidaten?url=www.hvnf.nl
En zo aan het eind van het jaar met vele goede voornemens: Denkt u ook eens aan een ANBI-schenking waarmee u het werk van onze vereniging kunt steunen. Dit is te doen met ruime belastingaftrek! Dan kan 2013, waarin we ons 25-jarig jubileum vieren, extra aantrekkelijk worden gemaakt.

Zondagochtend 23 december kunt u op de Radio bij OVT luisteren naar het verhaal van Rottumeroog en de Malle Graaf Clancarty, waarover ons lid Reinder Postma enkele jaren geleden een interessant boek schreef.

Open Dag Tresoar op 12-12-12 met prachtprogramma

Tresoar bestaat in 2012 tien jaar. Door het jaar heen zijn er diverse grote en kleine activiteiten geweest om het jubileum te vieren. Afsluiter van het jaar is een open dag, op 12 december 2012. Tresoar wil dan graag aan iedereen laten zien
- wat Tresoar is
- wat Tresoar doet
- wat Tresoar heeft

Medewerkers van Tresoar en onderzoekers/ sneupers vertellen in korte lezingen over een onderwerp waar zij veel van weten. Anderen brengen de bezoekers door de kelders van Tresoar, waar onderweg interessante ontmoetingen zijn. Het is ook mogelijk om zo maar eens een kantoor binnen te stappen en de medewerker die daar werkt te vragen wat hij/zij doet.
U vindt het volledige programma hieronder:

In verband met het Open Huis dat om 13.00 uur begint is er op 12-12-12 's ochtends een zeer beperkte dienstverlening. Boeken inleveren en gereserveerde boeken ophalen is mogelijk. Voor alle andere dienstverlening is Tresoar gesloten.
Natuurlijk bent u vanaf 13.00 uur van harte welkom bij het Open Huis!

- Activiteit voor kinderen o.a.een fotoactie
- Rondleidingen door Tresoar en Fuks-bibliotheek                       
- Uitleg over de mogelijkheden op de studiezaal bijvoorbeeld genealogisch onderzoek                       
- Een tweetup met de gebruikers van de sociale media van Tresoar                       
- Een compilatie van oude dorpsfilmpjes                       
- Thys van der Veen met een winterverhaal                       
- Open kantoren                       
- Demonstratie boekbinden en restauratie van boeken                      

Lezingen over:    
- Het raadsel van Tresoar,     Bert Looper     13.00 uur    
- De Tweede Wereldoorlog,     Otto Kuipers     13.30    
- Merklappen,     Martha Kist     14.00    
- Familienamen,     Theo Kuipers     14.30    
- Het plankje van Tolsum,     Hans Laagland     15.00    
- Een vliegtuig dat in WOll neerstortte,     Douwe Drijver     15.30    
- De Sonttolregisters,     Mark de Lannoy     16.00    
- Het gebruiken van Social Media bij stamboomonderzoek,    Hans Zijlstra     16.30    
- Het proefschrift ‘Between academics and idiots',     Arjen Dijkstra     17.00    
- Typografie,     Jacob van Sluis     18.30    
- De bijzondere geschenken van de Vrienden van Tresoar aan Tresoar,     Arjen Dijkstra     19.00    
- Highlights uit de Friese literatuur,     Teake Oppewal     15.00 & 19.30    
- Een Fries gen bij hartspierziekte,     Paul van der Zwaag     16.00    

Muziek:    
Piano     In de middag          
Optreden Grytsje Kingma     13.30          
Blokfluitgroep Goedhout Ensemble     19.00          
Soli Brass           19.45 & 20.15    
Een show van de Topstukken van Tresoar                 20.00    
De Freule van Mantgum                 15.30 & 19.00    
             
Tijd: 13.00 – 21.00 uur

Suggesties voor de Fryske Akademy

Met enige regelmaat doe ik een rondje langs de Friese digitale velden. Dan kijk ik of er wat nieuws te zien is op sites waarvan ik denk dat ze interessante informatie bieden op het gebied van cultuurhistorie, genealogie, streekhistorie of een combinatie daarvan.
Een daarvan is de site van de Fryske Akademy. Maar eerlijk gezegd stelt de informatie me elke keer weer een beetje teleur. En dat terwijl de online wereld voor de Akademy zoveel kansen biedt. Aangezien ik ook niet al te negatief wil zijn, hierbij maar eens een aanzet tot verbetering.
Laten we eens beginnen met de doelstelling van de FA:
‘Het in stand houden van een werkgemeenschap die zich toelegt op het beoefenen van wetenschap aangaande Fryslân, het Friese volk en de Friese cultuur in de breedst mogelijke betekenis van het woord.’
Waar liggen dan de mogelijkheden, zonder dat er nu direct grote budgetten moeten worden aangesproken?
- Digitaliseren van publicaties
- Gebruik van sociale media
- Initiatieven waarbij het (Friese) publiek betrokken kan worden (Crowdsourcing)
Natuurlijk wordt er al het een en ander online gedaan, maar dat is mijns inziens voor een achtenswaardig instituut als de Fryske Akademy te mager.

Digitaliseren van publicaties
Jazeker, er is een pagina met online publicaties van de Fryske Akademy. Niet makkelijk te vinden en de laatste tijd ook niet of nauwelijks aangevuld maar zeker de moeite van het bekijken waard.
Maar wat zou het toch mooi zijn als (stap voor stap) de Genealogyske Jierboeken gedigitaliseerd zouden worden. Op papier zijn ze namelijk voor een groot deel uitverkocht maar voor vele sneupers erg interessant!
Er zou eventueel voor gekozen kunnen worden om een betaalde versie op DVD uit te brengen maar het online beschikbaar stellen, zoals het Fries Genootschap doet met de Vrije Fries, lijkt meer voor de hand te liggen. Digitale versies als losse pdf's verkopen zou ook nog kunnen. Hetzelfde geldt voor de publicatie It Beaken en boeken die reeds uitverkocht zijn zoals Skiednis fan Eastdongeradiel.

Er is ooit een aantal edities van het blad voor donateurs, Ut de Smidte, online gezet. Echter, tot voor kort stond er al meer dan een jaar een versie van begin 2011 online. Het online zetten mag best een paar maanden later dan de versie voor leden, maar een jaar later maakt het min of meer waardeloos. Goed om te zien dat de meest recente 2012 versie nu wel online staat.
Er zijn vele werkgroepen/wurkferbannen bij de Fryske Akademy, alleen is de presentatie van elke zeer summier. Daar zou je veel meer mee kunnen doen.

Gebruik van Sociale Media
De Fryske Akademy heeft een Twitter-account. Dat is een goed begin. Met enige regelmaat verschijnt er een bericht. Maar echt gebruikt voor het opbouwen van een netwerk wordt het nog niet. Als je, zoals ik, een DM stuurt naar het Twitter-account met een vraag, krijg je geen antwoord/reactie.
Maar als daar wat meer routine in zit zou je verdieping kunnen zoeken via een blog of Facebook account.

Regelmatig zie ik pagina's op de FA website die bestaan uit een pdf of Word-bestand. Dat is niet alleen gebruiksonvriendelijk en slecht voor de vindbaarheid van Google, het komt ook niet professioneel over. Vraag anders een vrijwilliger om mee te helpen de website te onderhouden. Dat kan makkelijk vanuit huis.

Crowdsourcing
En als je echt een mooie (online) slag wilt slaan en bv de Friese taal wilt promoten dan zul je er voor moeten zorgen dat het Fries in Google Translate wordt opgenomen. Het grootste voordeel daarvan is het enorme bereik en het gemak om Nederlandstalige websites in 1 klap (via 1 knop) in het Fries te vertalen. En er zijn al heel wat exotischer talen dan het Fries in deze Google dienst opgenomen!
Je hebt mogelijk vrijwilligers nodig voor het aandragen van Friese woorden voor nieuwe technologieën, maar daar is vast de nodige belangstelling voor. Probeer het gewoon uit, dat kost bijna niks!
En als het scannen van publicaties zelf een probleem is zou je het publiek ook kunnen vragen/toestemming geven om zelf gedigitaliseerde publicaties online te zetten.

Social Media in 19e-eeuws Dokkum. Vijf vriendenalbums uit 1830-1850.

Op vrijdag 12 oktober start een bijzondere expositie in museum Admiraliteitshuis: Social media vroeger: Poesiealbums vanaf 1830.
Naar aanleiding daarvan schreef directeur Ihno Dragt wederom een kleurrijk boek vol informatieve achtergrondverhalen. Een veelheid aan unieke foto's van Dokkumers, die met name uit het Remonstrants/ doopsgezinde netwerk kwamen. Dragt heeft het boek voorzien van een wetenschappelijk doorwrochte onderbouwing met een notenapparaat van maar liefst 161 noten.

Voor- en achterzijde van boek Social Media in 19e-eeuws Dokkum

De titel van het boek is lichtelijk anders dan die van de tentoonstelling: Social Media in 19e-eeuws Dokkum. Vijf vriendenalbums uit 1830-1850.
Twitteren, Facebook, LinkedIn en dergelijke zijn onderdelen van de sociale media die tegenwoordig zo belangrijk geacht worden.
Uiteraard had men die niet in het 19e-eeuwse Dokkum, maar de vriendenalbums kunnen wel degelijk als voorlopers ervan beschouwd worden.
Vijf van dergelijke losbladige albums worden hier behandeld. Ze werden aangelegd in de periode 1830-1850. Het is de tijd waarin de Belgische onafhankelijkheidsoorlog plaatsvond. Maar ook is het de tijd die Biedermeier genoemd wordt, met veel nadruk op burgerlijke gezelligheid en vrouwelijke handwerken.
De albums met hun versjes, motto’s, handwerkjes en tekeningen hoorden hoofdzakelijk tot het domein der jongedames. Toch is er ook een bij van een Dokkumer jongeman. Voor de meesten geldt dat ze met het album begonnen vanaf een jaar of vijftien en dat ze ermee ophielden zodra ze gesetteld waren. Ze kregen het album niet van hun ouders, maar van hun schoolhoofd. Ga maar netwerken, lijkt de opdracht geweest te zijn.
Een verbindend element tussen de albums is dat ze ontstonden in een doopsgezind of progressief hervormd milieu: Dokkums upper ten met burgemeesters, statenleden, notarissen, predikanten.
Het betreft koopmansdochter Geeske Fockema; Carolien Schonegevel, dochter van een rechter; haar nicht Bet van der Herberg; de predikantendochter Nans Hugenholtz; en Petrus van Steenwijk, die zelf wijnhandelaar werd.
De meer dan 150 album-contribuanten uit het hele land, veelal met genealogische gegevens, zijn terug te vinden via een namenindex. Maar ook de rol van de kostschoolhouders, de herkomst van de versjes (o.a. van Hieronymus van Alphen, de doopsgezinde dichteres Francijntje de Boer, de Bijbel) en de vele familieanekdotes, inclusief het enkele zwarte schaap, maken deze publicatie voor een breed publiek interessant.

En zoals u inmiddels van ons gewend bent hebben we de namenindex van het boek voor u op onze site gezet. Zo kunt u gelijk zien of er een familielid in voorkomt!
Het rijk geïllustreerde boek van 152 pagina's is verkrijgbaar in Museum Admiraliteitshuis voor 24,95 of te bestellen via info@museumdokkum.nl

En nog veel meer recente boeken van de hand van Ihno Dragt waarin objecten uit het museum worden verbonden met verhalen ziet u op de boekenpagina van Museum Admiraliteitshuis.

Het boek wordt uitgegeven door de stichting Historia-Doccumensis, die ook andere standaardwerken over Dokkum gepubliceerd heeft.
Op 21 september wordt het boek aangeboden aan het aloude en nog immer bestaande Dokkumer leesgezelschap Ledige Uren Nuttig Besteed (LUNB).