Gen magazine CBG met Groninger covermodel

Het magazine van het CBG, Gen, heeft deze keer een prachtige cover met een portretschilderij in pastel van de Groningse Tjadduwe Jans (1745-1824), toegeschreven aan Theodorus Bohres, 1816. Deze Oostgroningse was getrouwd met Egbert Geerts Sterenborg (1738-1828).

De portretten deden me overigens direct denken aan de pastelportretten van Dokkumer jeneverbrander Oege Goslings en zijn vrouw Tietje Colerus.
Het zou niet vreemd zijn als de (toen) stad-Groninger Bohres ook deze portretten heeft vervaardigd!
Hij maakte namelijk de portretten van diverse echtparen uit De Waarden (gemeente Grijpskerk), bij Kommerzijl. Het Groninger Westerkwartier is altijd al een sterk met onze regio verbonden gebied geweest. Zo zien we herenboer Klaas de Waard (1787-1852) en echtgenote Menke Krijthe (1790-1844) en ook  Dirk Klaassen de Waard (1794-1825) met zijn echtgenote Lucina Thema (1795-1836).
Eveneens op De Waarden zien we Pieter Dirks Teenstra (1789-1862) en Janke Djurres Siccama (1792-1822).
Ook Rendert Willems van Holdinga (1792-1859) en Aafke Oeges de Waard (1799-1850) en Harke Jans van Holdinga (1780-1828) met Jantje van Leggelo ( -1862).
Bohres moest het waarschijnlijk hebben van mond-tot-mondreclame in familienetwerken. Toen hij later verhuisde naar het Zuiden portretteerde hij ook een Limburgs familienetwerk.

Nog mooier is wellicht het Portret van de familie van Douwe Martens Teenstra (1795-1864).

In deze stijl van pastelportretten werkten ook twee andere regionale kunstenaars: Wessel Lubbers en Berend Kunst.
In het Groninger Museum is in 1959 een tentoonstelling geweest die puur gericht was op portretten uit boerenfamilies uit de Ommelanden.
Ook de voorouders van Rijksmuseumdirecteur Wim Pijbes komen in de tentoonstellingscatalogus Reunie van het voorgeslacht voor: Portret van Pijbe Geerts Pijbes ( -1833) en echtgenote Hindriktje Halbes Potjewijd ( -1815).

Een mooie variëteit aan artikelen verder in het magazine:
Jacobus Lissone: de man die de wereld kleiner maakte
Lissone was de eerste Nederlander die groepsreizen organiseerde. Hierdoor werd het voor veel mensen opeens mogelijk om geheel nieuwe delen van de wereld te verkennen. Anke Stegehuis beschrijft de ontwikkeling van een grote reisorganisatie.

Het verborgen familieleven van BN’ers
Het programma Verborgen verleden is een begrip in televisieland. Zaterdagavond 9 januari begint een nieuwe serie. Lilian de Bruijn nam voor Gen. een kijkje achter de schermen.

Wie is wie in laatmiddeleeuws Brussel
Brussel groeide in de late middeleeuwen uit tot een van de grootste steden van de Nederlanden. Bram Vannieuwenhuyze vertelt over het databaseproject dat de inwoners én bezoekers in kaart brengt. U kunt zoeken via de website van Rijksarchief België en er is een handleiding Wie is Wie in laatmiddeleeuws Brussel beschikbaar.

Collectegiften in de Republiek
Familiehulp was in de zeventiende eeuw verre van vanzelfsprekend. Daarom vond in veel steden minstens één keer per week een huis-aan-huiscollecte plaats. Daniëlle Teeuwen onderzocht collectegiften en de financiering van armenzorg in de Republiek.

Armoede in een Aziatische stadskolonie
Henk Niemeijer verdiepte zich in de armoede in Batavia. Door bittere armoede gedwongen verkochten mensen zichzelf daar als slaaf, en wonderlijk genoeg konden veel armen zichzelf alleen in leven houden door gebruik te maken van de diensten van een slavin.

Bolle Dirck en de armen van Woubrugge
Veel genealogen denken dat over voorouders die arm waren, nauwelijks iets in de archieven is te vinden. Léon van der Hoeven legt uit dat dit zeker niet altijd zo is. Armenrekeningen kunnen een heel rijke bron zijn.

Van achterbuurt tot achterstand
Net als de grote steden in het westen kreeg Deventer in de negentiende eeuw te maken met overbevolking en verkrotting. Vincent Sleebe deed onderzoek naar een nieuwe achterbuurt, die ontstond na de invoering van de Woningwet in 1901.

Zingen over vrijheid in een kamp
Elisabeth Lugt werd geboren in Batavia. Haar grote droom was het, zangeres te worden. Door de oorlog en de terugkeer naar Nederland leek deze droom aanvankelijk niet uit te komen. Tommy van Es vertelt het verhaal van een gedreven vrouw.

Priester tussen twee werelden
Luuk Keunen brengt met oude foto’s en briefjes het tragische levensverhaal van de Brabantse priester en missionaris Willem van den Nieuwenhof over het voetlicht.

Groninger herenboeren in beeld
Oud-CBGmedewerker Jochem Kroes vond op de markt oude foto's van pasteltekeningen. Hij ging op zoek naar informatie over de afgebeelden en de vervaardiger van de portretten. De (ingekleurde) afbeeldingen zijn vermoedelijk uit een familie die boerde op De Waarden bij Grijpskerk.

En dan zijn er natuurlijk de vaste rubrieken:
NostalGen, met als thema dienstpersoneel, de tweede aflevering van de serie 'de zeven pijlers van de genealogie', de columns - waaronder de laatste bijdrage van Els Kloek, de boekenrubriek en de Verleden tijd.
Maarten van der Meer schrijft in zijn column Vernoeming over de voornaam Ommelandicus die opeens in België opduikt, waarschijnlijk een verre nazaat van jonkheer Mr Onno Reint Alberda van Ekenstein (1752-1821), de Groningse aristocraat die in 1787 werd benoemd tot president van de Ommelanden.

Gen. magazine CBG met adellijke familieportretten en dossier Nederland en de West

Het maartnummer 2015 van het blad Gen. van het CBG ziet er weer prachtig uit. Op de cover een portret van een dame uit de familie Van Wassenaer.

Inhoudsopgave

De baronesse, de dominee en het kind
In 1862 werd Henri van Dedem geboren in de Franse plaats Hyères. Hij was de onwettige zoon van een baronesse en een getrouwde dominee. Hun relatie zorgde voor een schandaal in Nederland. Deze zomer ontmoette historicus Wim Coster nazaten van Henri. Dit gaf een bijzondere wending aan een tragische geschiedenis.

Io vivat!
Jacob Swart maakte deel uit van een Leidse studentencompagnie die in 1815 naar Frankrijk trok om mee te doen aan de strijd tegen Napoleon. Op basis van het dagboek vertelt Joost Welten zijn deerniswekkende, weinig heldhaftige verhaal.

Mensen van aanzien
Tijdens de tentoonstelling ‘Adellijke familieportretten op Duivenvoorde’ zijn onder andere een aantal portretten rond het zeventiende-eeuwse echtpaar Jacob van Wassenaer en Jacoba van Lyere te zien. Sabine Craft-Giepmans, medesamensteller van de tentoonstelling, stelt deze schilderijen alvast aan de lezers van Gen. voor.

Gestorven voor België en Noorbeek
In het vorige nummer van Gen. was de column Memo gewijd aan het monumentje in het Limburgse Noorbeek ter nagedachtenis van Georges Romedenne, die daar vlak voor de bevrijding door de Duitsers werd gefusilleerd. Er valt over deze gebeurtenis nog heel wat meer te vertellen. Een artikel van George Gubbels.

In het dossier Nederland en de West:

Braziliaanse koorts
In 1858 en 1862 vertrokken zevenhonderd Zeeuwen naar Brazilië, op zoek naar een beter bestaan. Vergeten door het thuisfront koesterden ze het ‘Ollands’. Lilian de Bruijn interviewt Arjan van Westen en Monique Schoutsen, die een  documentaire maakten over de geschiedenis van deze vergeten emigranten. (Zie ook een bijdrage uit 2013 aan Migranten dossier@CBG.)

Caribisch joods
Portugese joden namen vanaf de zeventiende eeuw een prominente plaats in binnen de koloniale samenlevingen in zowel Suriname als op Curaçao. Julie-Marthe Cohen beschrijft de geschiedenis van hun migratie vanuit Europa en hun vestiging in de West.

Slavenhouders en geldschieters
De Nederlandse elite had grote financiële belangen in de op slavenhandel gebaseerde plantage-economie van Berbice, Demerara en Essequebo. Ook na de overdracht van de soevereiniteit van deze koloniën aan Engeland in 1815 bleef dat lang zo. Paul Koulen analyseerde voor Gen. een recent ontdekte inventaris van Nederlandse plantage-eigenaren en hypotheekverstrekkers. (Zie ook bronpublicatie.)

Curaçaose bruiden: huwelijken tussen Nederlandse mannen en lokale vrouwen op Curaçao in de negentiende eeuw
Sinds de West-Indische Compagnie het eiland in 1634 veroverde, is Curaçao woon- of tijdelijke verblijfplaats geweest voor talloze immigranten uit alle delen van de wereld, waaronder uiteraard ook Nederland. Mannen kwamen vaak alleen en stichtten een gezin met een lokale vrouw. Christel Monsanto probeert dergelijke verbintenissen in kaart te brengen.

Verder zoals gebruikelijk in Gen. ook de rubrieken Nieuws, Gesignaleerd, NostalGen., CBG weet raad, Portret & Verhaal (van het RKD), Armoriaal, Kijk op Bronnen (Wezen en bestedelingen) en de vaste columns Memo, Digitaal, Vernoeming, Vrouwen en kinderen eerst en @EricHennekam.

Gen.magazine nieuw tijdschrift CBG

Het Centraal Bureau voor Genealogie (CBG) in Den Haag heeft zijn Jaarboek en kwartaalblad Genealogie vervangen door het dikkere kwartaalmagazine Gen.

De nieuwe naam staat voor de afkorting van genealogie, generaties en genen/genetisch, kortom familiegeschiedenis in de breedste zin des woords. Gen.magazine telt ieder kwartaal 80 pagina`s (exclusief de omslag). Gen. heeft ook iets nieuws, namelijk een themadossier met een aantal uitgebreide artikelen over een bepaald onderwerp. Deze eerste keer is het onderwerp militairen, een beroepsgroep die iedere genealoog wel in zijn of haar onderzoek tegenkomt.
Andere artikelen gaan over de afstammelingen van de middeleeuwse keizer Karel de Grote, over negentiende-eeuwse contactadvertenties, over een verzwegen moederschap en over het bewaren van oude foto’s en films.
Oude foto's van lezers staan in het thema ‘wintersport’. En mocht u willen weten wat de meest voorkomende naam in Nederland is, dan kunt u terecht bij het artikel ‘De verjaardag van Jan de Jong’. Tussen al deze artikelen door vindt u de vaste columns en rubrieken: Digitaal, CBG weet raad, Vernoeming, Vrouwen en kinderen eerst, Memo en Favo, Kijk op bronnen en Gesignaleerd.
Ten slotte worden in Armoriaal de laatste door het CBG geregistreerde familiewapens beschreven.

Nota bene@Gen. is een Digitaal dossier van het Centraal Bureau voor Genealogie dat kan worden gezien als de webstek van het vernieuwde CBG-kwartaalblad Gen.magazine.
Al met al een geslaagde en slimme verandering van prima kwaliteit vind ik.

Het CBG participeert ook in het binnenkort openende Familiemuseum in het Limburgse Eijsden bij Maastricht, in een voormalig Ursulinenklooster. Op zondag 23 maart openen de deuren!