De Vrije Fries 2017 in kleurrijk nieuw jasje

De Vrije Fries is vanaf vandaag verkrijgbaar in een nieuw jasje!  

Jaarboek de Vrije Fries, een uitgave van het Koninklijk Fries Genootschap en de Fryske Akademy, verschijnt met ingang van dit jaar in een compleet nieuwe layout.  

Het oudste jaarboek van Fryslân (sinds 1839) is nu helemaal full colour. Het formaat is royaler, er zijn meer paginagrote illustraties opgenomen en ook het binnenwerk is opnieuw vormgegeven. Van der Let & Partners in Heerenveen is verantwoordelijk voor het nieuwe ontwerp.

De Vrije Fries is een wetenschappelijk, peerreviewed jaarboek. De inhoud bestaat uit interessante en afwisselende wetenschappelijke artikelen en essayistische bijdragen op het terrein van de Friese geschiedenis, kunst, literatuur en archeologie. Ook dit jaar is er weer een themadeel, dit keer over Sport (-geschiedenis) in relatie tot Fryslân.

De Vrije Fries is voor € 19,50 in de losse verkoop verkrijgbaar bij de Afûk-winkel, Boterhoek 3 in Leeuwarden. Met ingang van 2017 is het boek ook via boekhandel Van der Velde in Friesland en Groningen verkrijgbaar.

Via de website van De Vrije Fries zijn jaargangen 1839 t/m 2014 digitaal raadpleegbaar.

Rutger van der Velde van boekhandel Van der Velde krijgt de nieuwe Vrije Fries aangeboden door Marijn Molema, redactievoorzitter van De Vrije Fries (links) en Hotso Spanninga, voorzitter van het Koninklijk Fries Genootschap (rechts). Foto De Vrije Fries 

Wie lid wordt van het Koninklijk Fries Genootschap ontvangt ruime voordelen: het jaarboek De Vrije Fries (ter waarde van €19,50), samen met 6 nummers van het tijdschrift Fryslân (ter waarde van € 29,95) én onbeperkt vrije toegang voor lid en gezin tot het Fries Museum voor slechts € 42,50 per jaar, zie http://www.friesgenootschap.nl/index.php/nl/lid-worden

Inhoudsopgave De Vrije Fries, deel 97, 2017:
Fan de redaksje / Van de redactie
THEMA: VAN BUORSKIP TOT GLOBAL VILLAGE: SPORT EN IDENTITEIT
- Ludodiversiteit of identiteitsconstructie? Traditional sports and games in de cultuurgeschiedenis, Daniël Rewijk.
- Sport and cultural identity in Brittany. From pre-modern contests to post-modern contexts, Philip Dine.
- Paerk and varpa. Traditional sport and regional identity on Gotland, Leif Yttergren.
- Us Atsje! Atje Keulen Deelstra: schaatsster in Friesland, vrouw van de natie, Marieke Verweij.
- Beeldvorming van het kaatsen. Van ‘spel der pootelingen’ naar cultuursport, Pieter Breuker.

BIJDRAGEN
- Friese Lieve Vrouwen. De verering van Onze Lieve Vrouw van Leeuwarden en Onze Lieve Vrouw van Zevenwouden in de vroege zestiende eeuw, Lianne van Beek.
- De geschilderde kamer in het Martenahuis te Franeker. Ontstaansgeschiedenis, oorspronkelijke gedaante en latere aanpassingen, Ige Verslype, Annemieke Heuft en Margriet van Eikema Hommes.
- De guillotine in Leeuwarden en Groningen in de Franse tijd, 1810-1813, Henk Boels.
- Friese slaveneigenaren in Suriname en Curaçao in beeld. Compensatiegelden vanwege de afschaffing van de slavernij als lens op Friese betrokkenheid bij slavernij, Margriet Fokken.

ESSAY
- Gjin miensker sûnder mienskip, Eddy Wymenga.

KRONIEK
- Archeologische Kroniek van Fryslân over 2016, Nelleke IJssennagger.

Jaarverslag Koninklijk Fries Genootschap over 2016.

Oproep om sportpoëzie in te sturen

Abe Lenstra

Eind november 2015 deden taal- en sportliefhebbers Anne Dykstra en Anne Tjerk Popkema een oproep om sportpoëzie in te sturen voor een bundel Friese sportpoëzie. Tot nu toe zijn er een dikke 60 inzendingen binnen gekomen.

Het blijkt dat veel dichters worden geïnspireerd door de canon van de Friese sporten en sporthelden: Abe, Epke, skûtsjesilen, schaatsen. Maar er zitten ook lofdichten op memorabele kampioenswedstrijden, promoties en lokale sporthelden bij.

Er is dus al prachtig materiaal binnengekomen, maar de initiatiefnemers willen graag naar minimaal 100 inzendingen. Daarom is de inzendtermijn verlengd tot 30 maart 2016. 

Vandaar een herhaalde oproep om nog eens in de oude jaargangen van het clubblad van de sportvereniging te duiken of om zelf een lofdicht op je favoriete Friese sportheld te schrijven, of dat nu in het Nederlands, Fries of een andere taal is.

Misschien zie je je gedicht dit najaar terug in een mooie bundel.

Inzenden kan via info@taalburopopkema.nl.

Info: Anne Tjerk Popkema, tel. 06-25 42 75 48 of 050-573 5158

Gen.magazine CBG binnenkort (ook) digitaal beschikbaar

CBG kondigt in een begeleidende brief bij het kwartaalmagazine Gen. (80 pagina's per nummer) dat het 70-jarig bestaan het moment is om diverse wijzigingen door te voeren. Het jaarboek is afgeschaft (vandaar het relatief dikke magazine) en per 1 juli 2015 zal het magazine ook (dus extra) te lezen op PC of tablet via www.genmagazine.nl ) Per die datum zal gelijk ook het nummer van maart en juni digitaal beschikbaar komen.
Leden van onze vereniging kunnen dat al langere tijd (we kunnen u een pdf toesturen of kijkt u voor oudere nummers van De Sneuper en gedigitaliseerde boeken en artikelen op ons Sneuper Slideshare platform).

Een van de peilers van het nieuwe CBG is de website WieWasWie. Ook vraagt men de leden zoveel mogelijk digitaal te communiceren en een email-adres door te geven. Dat kunt u bij ons ook doen via onze website Historische Vereniging Noordoost-Friesland en ons email-adres.
Het dossier met thema 'Erfenissen van de oorlog' bevat een artikel over de late gevolgen van de Hongerwinter, een interview met twee overlevenden van het bombardement op Doetinchem en een artikel over familiegeschiedenis en de oorlog.
Buiten het dossier gaat het hoofdartikel over Sport en familiegeschiedenis. In de jaren 1930 kwamen contacten - ook tussen jongens en meisjes - vaak tot stand op de sportclub, en werden hele families lid van 'de club'. De archieven van al die sportclubs zijn doorzoekbaar via databestanden van het Huygensinstituut voor Nederlandse Geschiedenis.
En er bestaat de mogelijkheid dat u behoort tot een andere club: die van de Lisser Wassenaars. De familie heeft een familiewapen met wassende manen (inderdaad: wassenaars). Ook in Friesland heeft zich een tak van deze familie gevestigd.
Mocht u denken van één van de in het door Kees Kuiken geschreven artikel genoemde personen uit Lisse (19 afstammelingen van Jacob Filipsz in 1622) af te stammen, dan kunt u dat bewijzen door uw dna af te staan.
Om de digitalisering een flinke stap in de goede richting te geven heeft CBG momenteel 5 nieuwe vacatures.

Tijdschrift Fryslan over Friese sportcultuur

Abe Lenstra is en was het boegbeeld van de Friese sportcultuur. Vroeger was vaak de plaatselijke kastelein de motor achter de evenementen waar leuke prijzen te verdienen waren. 'Het speelveld was doorgaans het verlengde van het dranklokaal'.
Op de cover van Historische Tijdschrift Fryslan ook Hotze Schuil, een van de meest succesvolle kaatsers in Friesland.
Leuk om eens aandacht te besteden aan een ondergewaardeerde tak van geschiedschrijving: de sportgeschiedenis.
De man die welhaast aan de wieg van elk belangrijk sportevenement (o.a. Elfstedentocht) en sportbond (KNVB, KNSB etc)  heeft gestaan is Pim Mulier, geboren op de Aylva State te Witmarsum.
Het kaatsen werd van bont kasteleinsvermaak tot strak georganiseerde sport, vooral sinds de oprichting in 1853 van de Permanente Commissie (PC).
Eerde Beulakker neemt ons mee in de historie van de popularisering van de Friese watersport. Na zijn pensionering als docent psychologie besteedde hij veel tijd aan een doctoraalscriptie over dit onderwerp, waarmee hij op 4 april 2012 in Leiden de doctorsbul behaalde: Verschil moet er zijn. Een mooie beloning voor de oud-zeezeiler die getroffen is door een spierziekte en nu zijn schip Taeke Hadewych te koop heeft staan op Marktplaats.
En last but not least Abe Lenstra, die ook nog een broer had, Jan Lenstra die goed kon voetballen. Maar Abe zou nooit naar een buitenlandse topclub verkassen.

Naast de sportartikelen, aandacht voor Wylde Sukerei (wilde cichorei), iets waar het openluchtmuseum De Sukerei in Damwoude veel over kan laten zien. Nieuw voor mij was dat de naam Bokma De Boer (bekend van Sjoukje Troelstra-Bokma De Boer) in 1819 werd aangenomen door Meindert Alberts Wijnsma, de schoonzoon van Gerrit Bokkes Bokma.
In Verbroken Verbindingen aandacht voor de verdwenen Koetille, bij Midlum, waarbij ook de NFLS, het Dokkumer Lokaaltje beschreven wordt. Binnen afzienbare tijd zal Oege Kleijne hier een lijvig boek over publiceren.
In Verdwenen Beroepen aandacht voor verffabrikant Ruurd Tjallema uit Sneek en als mooie afsluiter in de rubriek Uitvinders en Pioniers professor Willem Loré, de bouwer van de Dokkumer Nieuwezijlen.
Vermeldenswaard uit de rubriek Kort Nieuws is nog dat Oebele Vries afscheid heeft genomen van de Rijksuniversiteit Groningen en benoemd is tot Ridder in de Orde van Oranje Nassau. Proficiat!