11en30 NGV Friesland januari 2016 themanummer Ommerschans en Veenhuizen

Het mededelingenblad van NGV Friesland, 11en30, nummer 81, jaargang 21, is een themanummer 'Ommerschans en Veenhuizen'.
In de reeks aangekondigde lezingen zien we o.a.:
Zaterdag 16 januari 2016, in Historisch Centrum
Leeuwarden, lezing door Anne Doedens en Jan Houter over De brand op Terschelling in 1666. De vloot van de Republiek die op de Vlierede voor anker lag met 170 schepen werd aangevallen en op tien tot vijftien schepen na vernietigd. Heel West-Terschelling ging in vlammen op. In 2014 verscheen hierover het boek 1666, Het Vlie brandt, met het schilderij van zeeschilder Willem van der Velde de jonge, in samenwerking met zijn gelijknamige vader.
Overigens werd er een jaar later wraak genomen tijdens de Tocht naar Chatham waaraan o.a. een Fries smaldeel onder leiding van Hans Willem baron van Aylva deelnam.

Zaterdag 12 maart 2016, lezing door Kees Mandemakers over Wetenschappelijke databases (HSN en LINKS) en onderzoek.

Verder de volgende artikelen:
- Jantje Kolf en haar zoon Jan Kouer in de bedelaarskolonie, Tineke Slof
- Minke de Wit, Mattie Bruining-Hoeksma. Ze werd op 21 april 1803 geboren in Tzummarum als dochter van Sierd Durks en Trijntje Jans.
- Sake Poppes Buitenhof, 8 oktober 1821 Gorredijk- 13 januari 1891 Veenhuizen, Janna Chun-Selie
- Willem en Pieter Veeningh, George Schepperle, Leeuwarden.
- Sara Groen in de herkansing, Tineke Slof. Met zoon Nicolaas Freni.
- Keimpe Ouwes Streekstra in de bedelaarskolonie van Ommerschans, Tineke Streekstra. Haar oudst bekende voorvader Keimpe is geboren in 1776 in Wierum als zoon van Ouwe Keimpes en Trijntje Jarigs. Op 3 juni 1796 in Wanswerd getrouwd met Trijntje Harmens Pallas. Hij was visser, schipper en koopman totdat hij waarschijnlijk failliet ging. Op 19 november 1828 wordt hij vermeld in het boek van de Armvoogdij van Aalsum. Een maand later wordt hij ingeschreven in Veenhuizen. Auteur van het artikel Tineke Streekstra doet een oproep voor meer informatie over haar voorouders. Ze heeft geen computer maar wel telefoon (netnummer Leeuwarden), 2131633.
- Sjoerd Wiebes Bakker (1867-1902), Martha Kist. Geboren in Hardegarijp en als 9-jarige wees. In het Drents Archief is zijn signalementskaart met foto's en vingerafdrukken bewaard. Toegang 0137.01, inv.nr. 339, nr. 162.

Sneuper Wil Schackmann, die ook diverse keren in ons ledenblad De Sneuper publiceerde, meldt recent:
Kortgeleden heeft het Drents Archief scans van een heleboel stamboeken van bewoners van de koloniën van de Maatschappij van Weldadigheid op internet gezet. Het gaat om bewoners van de vrije koloniën Frederiksoord, Willemsoord en Wilhelminaoord en de onvrije koloniën Veenhuizen en de Ommerschans. De bevolkingsgroepen waarvan de boeken online zijn gezet zijn bedelaars, weeskinderen, militaire veteranen, arbeidershuisgezinnen en vrije kolonisten en de bij hen ingedeelden.

Het gaat om enkele tienduizenden mensen. Via die scans is het mogelijk van die mensen te achterhalen wanneer ze aangekomen zijn, waar ze precies gewoond hebben, bij wie ze in huis woonden en waar het de bedelaars betreft zijn er in de meeste gevallen ook signalementen te krijgen.
Helaas zijn er geen moderne digitale indexen op deze stamboeken, er zijn alleen in die tijd (eerste helft 19e eeuw) gemaakte handgeschreven indexen, die ook als scans in te zien zijn.
Het vergt enige uitleg hoe bij die scans te komen en daarna hoe je er het best in kunt zoeken, maar ik heb getracht dat zo goed mogelijk uit te leggen in drie artikelen:
Deel 1: https://velehanden.n...re_cmw/id/33770
Deel 2: https://velehanden.n...re_cmw/id/34750
Deel 3: https://velehanden.n...re_cmw/id/35784

Lezing Wil Schackmann over Bedelaarskolonie Ommerschans, zaterdag 19 september 2015

De Koloniën van Weldadigheid werden opgericht van 1818 tot 1825.
Eerst de zogeheten vrije koloniën in Frederiksoord, Willemsoord en Wilhelminaoord, daarna een bedelaars-gesticht op de Ommerschans nabij Ommen en tenslotte drie gestichten in Veenhuizen.

Tienduizenden mensen hebben in die koloniën gewoond, waarvan een geweldig archief bewaard is gebleven. Geweldig in omvang- zo'n vierhonderd meter archief – en geweldig in de gedetailleerdheid over de levens van gewone mensen.
Wil Schackmann is een kenner van dat archief. Hij schreef het boek De proefkolonie over de eerste start in Frederiksoord en De bedelaarskolonie over het gesticht op de Ommerschans. Momenteel werkt hij aan een boek over het kinderetablissement dat de oorsprong vormde van de kolonie Veenhuizen.

Op zaterdag 19 september 2015 vertelt hij eerst over alle koloniën en vervolgens over de Ommerschans in het bijzonder. Net als de vorige keer doet hij dat met zeer veel anekdotes en verhalen uit het dagelijks leven van de koloniebewoners.
Leden van de NGV en belangstellenden zijn van harte welkom op deze bijeenkomst!

De lokatie is het HISTORISCH CENTRUM LEEUWARDEN, Groeneweg 1, bij de Prinsentuin.
Aanvang 13.30 uur.
Toegang vrij.
Parkeren kunt u in de parkeergarage Oldehove