Posts tonen met het label carillon. Alle posts tonen
Posts tonen met het label carillon. Alle posts tonen

vrijdag 16 september 2016

Dokkumer torenuurwerk van rond 1600 teruggevonden

Tot zijn eigen verbazing ontdekte directeur Ihno Dragt van Museum Dokkum recent een uniek torenuurwerk. Hij werd benaderd door de gemeente Dongeradeel of hij enkele voorwerpen in de stadswerf kon bekijken op waarde en ouderdom.
Al eerder berichtten we over de gevonden balansen van de Waag uit 1572 en 1744.

Na het maken van foto’s en overleg met de Stichting tot Behoud van het Torenuurwerk bleek dat
het mogelijk zou gaan om het torenuurwerk van het eerste of tweede stadhuis van Dokkum uit de periode 1590-1610.
Het torenuurwerk bestaat uit drie raderwerken, het gaand werk (tijdaanduiding op wijzerplaat), slagwerk (tijdaanduiding via slaan van hamer op de klok) en een carillonwerk. Het carillonwerk bestaande uit speeltrommel en opwindtrommel is echter niet aangetroffen in de opslag.

Dit is het op drie na oudste ‘complete’ carillonuurwerk van Nederland. De meeste onderdelen zijn gelukkig bewaard gebleven tot aan de spiesen toe.
Volgens Dragt zou het niet aanwezig zijn van de speeltrommel en opwindtrommel wel eens te maken kunnen hebben met het toentertijd vals spelen van het carillon. Over dit Dokkumer carillon en zijn beiaardiers staat een uitgebreid artikel in De Sneuper 120.  ‘De speelrol is mogelijk gewoon weggegooid tijdens het plaatsen van een nieuw carrilon in 1840 in de koepel van het stadhuis.’

Tijdens het in elkaar zetten van het torenuurwerk werden er ook nog drie katrollen binnengebracht, die via het plafond het touw van de aandrijfgewichten, een verdieping lager, naar het gaand- en slagwerk leiden.

Het torenuurwerk wordt tot en met maart tentoongesteld in Museum Dokkum samen met de oude waagschalen. Het torenuurwerk verhuist daarna mogelijk naar de zolder van het stadhuis, op de plek waar hij vroeger stond.

woensdag 16 december 2015

De Sneuper 120, december 2015, met Dokkumer carillon, beiaardiers, stereofoto's en Holwerders

Het winternummer van 2015 van ons verenigingsblad De Sneuper, nummer 120, heeft als coververhaal '400 jaar Carillon Dokkum'.
Niet alleen wordt de geschiedenis van het carillon behandeld door stadsbeiaardier Auke de Boer, ook wordt uitgebreid beschreven wie de organisten en beiaardiers door de eeuwen heen in Dokkum waren. Piet de Haan neemt dit doorwrochte artikel voor zijn rekening.

Jack Boersma vertelt het waar gebeurde verhaal van 85 jaar geleden (1929 ) aan de Dôlle bij De Trieme onder Westergeest. Hoofdrolspelers zijn veehouder Jacob Steringa en zijn buurmannen arbeider Auke van Assen en ‘gernierke’ Heine van Assen.

Dr. Arjen Dijkstra van de Rijksuniversiteit Groningen neemt ons mee naar de academische voorspoed van drie jongens die, net als hijzelf, hun roots hadden in Noordoost-Friesland, en gingen studeren aan de Universiteit van Franeker.
Balthasar Bekker
, bekend van zijn aanklacht tegen het bijgeloof in de Betooverde Werelt, Ulrik Huber, de later beroemd geworden rechtsgeleerde die nu nog steeds een standbeeld in Den Haag heeft en de professor in de wiskunde Abraham de Grau, die een komeet ontdekte.
Dijkstra promoveerde zelf, bij uitzondering, in Franeker op het proefschrift met de intrigerende titel Between Academics and Idiots, A cultural history of mathematics in the Dutch province of Friesland (1600-1700). Een hoofdrol in de publicatie is weggelegd voor Adriaan Metius.

Hilda Bouta put weer uit haar rijke privé-archief met prachtige foto's uit de Eerste Wereldoorlog van Friezen in het Brabantse Waalwijk.

Nico Douma laat zien hoe rond 1900 stereofoto's populair worden, met een paar prachtige voorbeelden van Dokkum.

En de Amelander genealoog Pieter Jan Borsch had een mooie aanvulling op ons eerdere artikel in De Sneuper 112, december 2013 over Boskma en Keegstra's met Holwerders op de kooiplaats op Ameland.

Zo is De Sneuper 120 weer gevuld met voor elk wat wils en gevarieerde artikelen, waar de volgende keer misschien ook uw onderzoek of tekst tussen kan staan. Want wij blijven afhankelijk van de kopij van onze leden. Stuur dus vooral uw bijdrage in!
Dat en nog veel meer in dit nummer van De Sneuper dat binnenkort bij de leden op de mat valt (en u kunt ook een digitale versie als gratis extra krijgen, laat het ons weten!):

Inhoudsopgave:
HISTORIE & STREEKGESCHIEDENIS
- 400 jaar carillon Dokkum, Auke de Boer
- Klokkenisten & beiaardiers van Dokkum, Piet de Haan
- De Trieme yn 't ferline, Jack Boersma
- Academische voorspoed (Balthasar Bekker, Ulrik Huber, de Grau), Dr. Arjen Dijkstra
- Twee stereofoto's van Dokkum, Nico Douma

GENEALOGIE & FAMILIEGESCHIEDENIS
- Dan maar weer verhuizen (Oebele Haakma en Idske Botma), Jaap van Klaarbergen
- Holwerders op de kooiplaats (Ameland) & De Blieke, Pieter Jan Borsch

 
RUBRIEKEN & COLUMNS
- COLUMN: Je mutte mar hoare...,Ihno Dragt
. Over de nieuwe tentoonstelling over het Kollumer Oproer in Museum Dokkum.
- HERALDIEK: wapen van Oostdongeradeel, Rudolf Broersma

- Veldpost WO I: Knoopnaaien in Waalwijk, Hilda Bouta
 
DIGITAAL, ACTUEEL & VARIA
- WEBSITE & -BLOG: Kronieken en reisverslagen, Hans Zijlstra
- Herdruk Geschiedenis van Dokkum. U kunt nog intekenen!

Op de Praatstoel 2: verhalen uit NOF. Bestel dit fantastische boek (leuk als kadootje voor de kerst)! Slechts 20 euro voor ruim 400 pagina's hardcover (plus verzendkosten 6,75 ivm dikte boek. Af te halen in Dokkum en Oosternijkerk zonder verzendkosten).
U kunt ook nog met korting intekenen op de herdruk van het unieke boek Geschiedenis van Dokkum!
 
Wilt u ook meegenieten van de interessante verhalen uit onze regio, dan kunt u zich eenvoudig aanmelden als lid (slechts 15 euro per jaar) via dit online formulier.