Historisch Tijdschrift Fryslan met poartepleats Sjuxma en oorsprong Friese paard

Het winternummer van Historisch Tijdschrift Fryslan (nr.6, november/december 2015) heeft

een mooie coverfoto met twee terpafgravers. Het bijbehorende artikel van Kerst Huisman stelt de vaak al te makkelijke conclusies aan de kaak die in de loop der jaren op onderzoek in delen van terpen gedaan is. Dunne bewijzen met dikke conclusies!

De eigenaar van de Poartepleats in Waaxens bij Holwerd, Pieter van der Plank, wordt geïnterviewd over hoe hij de ooit zeer vervallen boerderij weer heeft opgeknapt, inclusief de prachtige poort met duiventil (voor de gibben, halfwilde duiven) in de vorm van een paralellogram. Ooit was er ook nog een Sjuxma state maar die werd net als het nabijgelegen Huis Tjessens afgebroken. Het artikel is geschreven door drs. Wiebe Hoekstra uit Veenwouden.

Het beroemde zwarte Friese paard kent al een lange historie. Jorieke Savelkouls zal daar uitgebreid over rapporteren in het nieuwe nummer van De Vrije Fries dat volgende maand uitkomt. In deze Fryslan schetst zij alvast in het kort de contouren van dit fenomeen met wereldwijde aantrekkingskracht. O.a. de beroemde thrillerschrijver Dan Brown is een bekende fan.

Jeanine Otten brengt het Fries Culinair erfgoed onder de aandacht met o.a. Pastachoca Beregoed!, een slogan van Friesche Vlag, onderdeel van de CCF. De chocopasta werd gefabriceerd in een voormalige zuivelfabriek aan de Bitgumerdyk in Berlikum.

In Suiker, slaven en Suriname neemt Nynke Smit ons mee naar het begin van de 18e eeuw in Suriname waar de familie Groenewoud plantages had. Veel correspondentie uit die tijd is bewaard gebleven, o.a. door een conflict over de nalatenschap, in het archief van de doopsgezinde gemeente in Harlingen.

In Wurk ûnder hannen doet Sjoukje de Boer onderzoek naar de zuivelindustrie in Friesland, als trainee bij de Fryske Akademy.

Bauke van der Pol komt met de laatste in de trilogie over de mannen uit de familie Canter Visscher in India. Deze keer de rijke Tammerus Canter Visscher (1729-1778) die in Bengalen aan zijn fortuin kwam en in het Indische Cossimbazar een enorm neoclassisistisch grafmonument kreeg.

In de rubriek Kort Nieuws vinden we o.a. de verhalen van Dam Jaarsma die online verzameld zijn in de website www.sagenjager.nl , een routeplanner vol met volksverhalen!
Ook wordt er bericht over de vondst van een middeleeuwse schaats, een benen glis, aan de rand van de oude dorpsterp van Metslawier.

Uit de rubriek Boeken Kort is de publicatie van It deistich bestean by alds, Obe Postma, vermeldenswaard.

Friese familiedag

Kom je er na grondig onderzoek achter dat je voorouders uit (Noordoost) Friesland afkomstig zijn, dan wil je dat vast met de rest van je familie delen. Ga daarom met de hele familie een gratis dagje uit in Friesland. Bezoek de woonplaats van je betovergrootvader en –moeder, of de werkplaats van je grootouders.
De omgeving van Dokkum en de stad zelf staan vol met monumenten waar de tijd lijkt te hebben stilgestaan. Een bijkomend voordeel van de monumenten is dat de meesten ervan gratis of voor weinig geld te bezichtigen zijn. Maak voor vertrek wel even een afspraak, dan sta je zeker niet voor een gesloten deur.

Molens
In het gebied leefde de bevolking vroeger vooral van de landbouw en veeteelt, om de weilanden en akkers te beschermen werden dijken aangelegd en natuurlijk ook molens om deze gebieden droog te houden of maken. Zeven van deze molens staan inmiddels op de monumentenlijst en staan in zo goed als originele staat te pronken in het landschap. Was opa molenaar, of keken je voorouders iedere dag naar deze bijzondere bouwwerken, dan mag een bezoekje eraan zeker niet aan je uitstapje ontbreken. Molen Zeldenrust te Dokkum is regelmatig open voor rondleidingen.

Ambachten
De oude ambachten die je voorouders in de streek hebben bedreven, zijn misschien niet meer in de familie te vinden. Met wat geluk kun je er toch nog wat meer over leren tijdens je bezoek aan de steden en dorpen. Bezoek het Admiraliteitshuis, een museum in Dokkum waar je meer leert over het leven van toen en de werkwijze van weleer. Op oude schilderijen bekijk je het leven in de streek in de afgelopen eeuwen en honderden voorwerpen in de vitrines geven je een interessante blik op het verleden.

Natuur
Voor niets komt de zon op, maar ook een mooie wandeling kost je geen cent. In het kader van je familiedag is het wellicht een leuk idee om een historische wandeling te maken over de verschillende terpen rondom Dokkum. Begin je wandeling in Holwerd en loop via paden en grasland naar Foudgum, Waaxens en Brantgum om te eindigen in Dokkum. Onderweg bewonder je de oude kerken, boerderijen en natuurlijk de terpen zelf die ook wel de ‘schatkamers van Friesland’ worden genoemd vanwege de vele archeologische vondsten die er worden gedaan.