De Sneuper 123, september 2016, met VOC-opperhoofd Nicolaas Tadema, broeihokken en poldermolens

Het herfstnummer van 2016 van ons verenigingsblad De Sneuper, nummer 123, heeft als coververhaal Louw Petroleum, oliehandelaar op De Kooten. Mattie Bruining deelt dit familieverhaal met ons.

Een terloopse vermelding in het boek VOC in India van ons lid Bauke van der Pol over Dokkumer Nicolaas Tadema deed Hans Zijlstra zijn bijzondere levensverhaal uitzoeken. De voorgeschiedenis van zijn familie speelde daarin een grote rol.

Jack Boersma beschrijft de (polder)molens van de Triemen, André Buwalda de Dokkumer tak van zijn familie en zijn boek, IJde Haakma neemt ons met mooie anekdotes en oral history mee naar de opheffing van begrafenisvereniging ‘Buiten de Woudpoort’ en Ihno Dragt komt terug op zijn ontdekking van twee oude waagbalansen.  
Gerrit Herrema doet onderzoek naar aardappelbroeihokken en vraagt uw hulp en redactielid Lisette Meindersma beschrijft de Friese periode van de familie Zimmerman. Natuurlijk weer de vaste rubrieken van Hilda Bouta en Rudolf Broersma en de digitale connecties van Hans Zijlstra maken er weer een gevarieerd en compleet nummer van.

Zo is De Sneuper 123 weer gevuld met voor elk wat wils en gevarieerde artikelen, waar de volgende keer misschien ook uw onderzoek of tekst tussen kan staan. Want wij blijven afhankelijk van de kopij van onze leden. Stuur dus vooral uw bijdrage in! De kopijvoorwaarden kunt u online inzien.

Dat en nog veel meer in dit nummer van De Sneuper (en u kunt ook een digitale versie als gratis extra krijgen, laat het ons weten!):

Inhoudsopgave:
HISTORIE & STREEKGESCHIEDENIS
- Nicolaas Tadema: VOC-opperhoofd in India, Hans Zijlstra
- De Triemster poldermolens, Jack Boersma,
- Broeihokken in Noordoost-Friesland, Gerrit Herrema
- Opheffing van 'Buiten de Woudpoort', IJde Haakma
- Raadsels rond Dokkumer balansen, Ihno Dragt

GENEALOGIE & FAMILIEGESCHIEDENIS
- Louw Petroleum, Mattie Bruining
- De Buwalda's van Dokkum, André Buwalda
- Friese periode familie Zimmerman, Lisette Meindersma
 
RUBRIEKEN & COLUMNS
- COLUMN: Je mutte mar hoare...,Ihno Dragt.
- HERALDIEK: wapens van Oostdongeradeel: Lioessens en Metslawier, Rudolf Broersma
- Veldpost WO I: Uit het zuiden weinig nieuws, Hilda Bouta 
 
DIGITAAL, ACTUEEL & VARIA  
- WEBSITE & -BLOG: Digitale connecties, Hans Zijlstra

Op de Praatstoel 2: verhalen uit NOF. Bestel dit fantastische boek (leuk als kadootje)! Slechts 20 euro voor ruim 400 pagina's hardcover (plus verzendkosten 6,75 ivm dikte boek. Af te halen in Dokkum zonder verzendkosten).
 
Wilt u ook meegenieten van de interessante verhalen uit onze regio, dan kunt u zich eenvoudig aanmelden als lid (slechts 15 euro per jaar) via dit online formulier.

U bent ook welkom in Moddergat op zaterdag 8 oktober bij de middaglezingen van onze redacteur Nykle Dijkstra en lid Henk Goslings bij de Maritime Wurkgroep van de Fryske Akademy.

Onze ledendag op zaterdag 15 oktober in Oostmahorn mag u zeker niet missen!

Dokkumer Open Monumentendag in het teken van de symboliek van de windwijzers

Door onze verslaggever ter plaatse, Henk Aartsma.

De Commissie Open Monumentendag Dokkum had er dit jaar voor gekozen om eens stil te staan bij de symboliek van de windwijzers op de drie meest iconische gebouwen van de Dokkumer binnenstad: het Stadhuis, de Grote Kerk en de Waag. 
In de Grote Kerk presenteerde de Historische Vereniging Noordoost Friesland zich met haar ledenblad De Sneuper en losse publicaties als Op de Praatstoel 2 en het historische fotoboek van de regio (De Sneuper 100). Secretaris Arjen Dijkstra en Jan de Jager namen de honneurs waar.

Tijdens de Open Monumentendag op zaterdag 10 september  konden de belangstellenden met eigen ogen de rijke symboliek op en binnen deze cultuurhistorische gebouwen aanschouwen. 

Tevens ging op deze dag de expositie 'Dokkumer wetenswaagdigheden' in Museum Dokkum van start. Bij de expositie is een boekje, geschreven door Ihno Dragt te koop voor 15,50 euro.
 

Ihno Dragt bij de historische balansen uit Dokkumer Waag

Zilveren Dokkumer Waag als prijs concours

Dokkumer stadhuis

Arjen Dijkstra en Jan de Jager

Loonstra verguldt een torenhaan

Arjen Dijkstra bij windvanen uit de regio

Boek over geschiedenis Waag van Dokkum: Dokkumer wetenswaagdigheden

Ter gelegenheid van Open Monumentendag 2016 in Dokkum en de nieuwe tentoonstelling in Museum Dokkum

schreef de immer schrijfijverige Ihno Dragt een boek over de geschiedenis van de prachtige Waag in Dokkum. Met een taalkundige knipoog Dokkumer wetenswaagdigheden getiteld.
Dragt weet telkens weer de schitterendste afbeeldingen en vondsten boven water te krijgen bij zijn grondige onderzoek naar zijn onderwerp van studie.
De cover wordt gesierd met een tekening van Former van der Elst en ook in het binnenwerk staan vele bijzondere afbeeldingen.
Hoogtepunt is wel de vondst van twee oude balansen uit de Waag, gedateerd op 1572 en 1744!
Dit boek is een must voor mensen met belangstelling voor de geschiedenis van Dokkum en genealogen die voorouders hadden in de boterhandel of anderszins met de Waag te maken hadden.
Donateurs van de stichting Oud Dockum krijgen het boekje gratis. Voor leden van onze vereniging en overige belangstellenden is het te koop voor een zacht prijsje: 15,50, in de museumwinkel. Per post komt daar de porto bij van enkele euro's.

Folkert Snip uit Dokkum werd hoogleraar anatomie te Amsterdam

In de huidige Waag op de Nieuwmarkt te Amsterdam werden vroeger anatomische lessen gegeven. Bijna

iedereen kent wel het schilderij de Anatomische Les van Professor Tulp door Rembrandt, waarop het lijk van een misdadiger ontleed wordt.
Nog steeds is een groot deel van de situatie van toen zichtbaar op de bovenverdieping van de Waag. Ook zijn er nog vele wapenschilden zichtbaar van de leden van het Chirurgijnsgilde van Amsterdam. Een van deze wapenschilden is van Folkert Snip (1733-1771), die in het Theatrum anatomicum in de Sint Anthonispoort ofwel de Waag regelmatig een anatomische les gaf. Hij was professor in de Anatomie en Chirurgie van 1762 tot zijn dood in 1771.
In het nummer 2013/2 april-juni van het historisch blad Amstelodamum staat een interessant artikel over gedenk- en presentiepenningen van de leden van het chirurgijnsgilde. De oudst bewaard gebleven penning is van 1620. Drs. C. Teulings, drs. F.F.A. IJpma en prof.dr. T.M. van Gulik verdiepten zich in een bijzondere collectie gildepenningen die zijn afgebeeld op beroemde groepsportretten van Amsterdamse chirurgijns. Hoe de chirurgijns deze penningen gebruikten was niet precies bekend. Het blijkt te gaan om presentiepenningen, toegangspenningen, baardragerspenningen, knechtenpenningen en vereringspenningen. Er zijn zelfs nog persoonlijke penningen van enkele chirurgijns die zijn afgebeeld op de groepsportretten van het gilde.
Snip werd opgeleid in de medicijnen aan de Universiteit van Franeker waar hij zijn graad als medisch doctor (op het proefschrift Dissertatio de hydropsis per chirurgiam curatione) behaalde in 1755 als pupil van de beroemde Petrus Camper. In Parijs werd hij onderwezen in het steensnijden en de verloskunde.
Voordat hij in Amsterdam hoogleraar werd hield hij praktijk in Dokkum. Van Folkert Snip (ook wel als Volkert Snip geschreven) werd gepubliceerd Vroedkundige Aanmerkingen, en Afbeelding eener bezwangerde Baarmoeder (postuum) en ook het werk Dissertatio de lithotomia, sive calculi sectione (1761). Hij was gelieerd aan en ongetwijfeld geinspireerd door de bekende Dokkumer vroedvrouw Catharina Schrader. Folkerts vader, Douwe Snip (getrouwd met Antje Johannis Fokkema in 1719), en Vrouw Schraders man, Thomas Higt, waren beiden zilversmid en bekleedden beiden het burgemeestersambt. Bij Folkerts geboorte in 1733 was het Vrouw Schrader die als vroedvrouw optrad.