De verdwenen boer van Sloterdijk

Als ik op de fiets van Buitenveldert naar mijn werk in het bedrijvenpark van Amsterdam-Sloterdijk rijd kom ik langs het aloude dorpje Sloterdijk. Het grappige is dat het dorpje vrij goed in takt gebleven is ondanks de oprukkende hoge gebouwen en snelweg vlakbij. Er loopt een soort ringdijk om de oude dorpskern met uiteraard de kerk met het kerkhof in het midden. Van Rembrandt is een tekening bekend van een banpaal bij Sloterdijk, dat vroeger aan het water vlak buiten Amsterdam lag. Vanuit Friesland voer er ook een soort veerboot op Sloterdijk, zodat in vroeger tijden al een intensief contact werd onderhouden. Sinds een tijdje staat aan de rand van het dorp een standbeeld van De verdwenen boer van Sloterdijk. En wat zou een goede boer zijn zonder een goede boerin die achter hem staat. Symbool van de teloorgang van de agrarische tijd van Sloterdijk, nu immers onderdeel van de asfaltjungle van Amsterdam. En met een beetje fantasie zie je er misschien ook wel de verdwenen solidariteit van en met hardwerkende mensen in.

Het schijnt dat de Brantgumer tekenaar en etser Ids Wiersma ook in Sloterdijk heeft gewoond.

In Friesland komt de achternaam Sloterdijk voor, die zeer goed mogelijk verband houdt met het dorpje. In mijn kwartierstaat komt Tjetske Martens Sloterdijk voor die gedoopt werd op 11 december 1789 in Ee en overleden op 29 januari 1869 in Oostdongeradeel, 79 jaar oud. Zij trouwde op 7 maart 1821 in Ee met Bauke Sijtzes Holwerda, gedoopt op 20 december 1767 in Ee en overleden op 3 mei 1826 in Ee, 58 jaar oud.
Haar vader was Marten Romkes Sloterdijk, gedoopt op 8 juli 1753 in Murmerwoude en overleden op 24 juni 1820 in Ee, 66 jaar oud die trouwde op 28 augustus 1774 in Ee met de 19-jarige Trijntje Martens, gedoopt op 05-01-1755 in Anjum.
Van zijn ouders is mij alleen bekend dat ze Romke Meinderts en Marijke Dirks heetten.

Voor aanvullingen houd ik me aanbevolen. Tips kunt u mailen of als reactie op het artikel plaatsen.

Update: sneuper Sibbele Postma oppert dat de Friese achternaam Sloterdijk ook van een dijk bij het Friese stadje Sloten afkomstig zou kunnen zijn, omdat in een familie Sloterdijk afwisselend deze en de naam Van Sloten werd gebruikt. Zeker is het echter niet.

Frederick Philipse revisited

Eerder deze week schreef ik al een uitgebreid blogartikel over de uit Bolsward afkomstige Fries Frederick Philipse, geboren als Fedrick Philippuss en ook wel Vrederick Filipse genoemd.
Nu ik de informatie over hem in 2 artikelen van Genealogysk Jierboek 1992 heb gelezen ben ik alleen maar meer geïntrigeerd door deze man. Wijlen Douwe van der Meer en de heer Robert Schriek schetsen een duidelijk beeld van de voorouders en nakomelingen van deze voor het grote publiek onbekende Friese pionier in het 17e eeuwse Nieuw Nederland.
Hij blijkt de persoonlijke timmerman en aannemer van Pieter Stuyvesant in New Amsterdam geweest te zijn. Zijn huis stond recht tegenover Fort Amsterdam aan het Marcktvelt, op de hoek met de Brouwersstraat/Steenstraat en op een steenworp afstand van het huis van zijn Friese meester Stuyvesant. Tegenwoordig is dit Battery Park in New York.
Hij zorgde o.a. voor de aanleg van de pallisaden, een soort omheining van houten palen, van het direct aan de Hudson gelegen dorp. Volgens de familie-overlevering zou Frederick ook op hetzelfde schip als Stuyvesant de oceaan zijn overgestoken. Geen vreemde gedachte gezien hun gezamenlijke heitelân, Friesland.
De reden dat Frederick naar de Nieuwe Wereld trok moet gelegen hebben in het feit dat zijn oudste broer, Douwe Philips, reeds het leidekkersbedrijf van hun vader Phillipus Douwes had overgenomen. Deze Philippus Douwes legde in opdracht van de kerkvoogdij rond 1619 een leien dak op de kerk van Anjum!
En blijkbaar had de familie meer connecties in Noordoost Friesland, want de vader van Philippus Douwes’ echtgenote Ebel Feddricks, Feddrick Romckes was reeds in 1589 samen met Sappe Claess uit Lioessens voogd over de weeskinderen van Tiaerdt Buwes en Ebel Lamberts.

De emigrant Frederick Philipse ging in dienst van de W.I.C. als timmerman naar Nieuw Amsterdam. En als hij inderdaad in 1646 met Stuyvesant is meegevaren dan was hij nog maar 19 jaar oud. In 1653 wordt hij voor het eerst vermeld in Nieuw Amsterdam als hij taxateur is van een W.I.C.pakhuis. Vijf jaar later bouwt hij in Wiltwijck (Kingston), na een aanval van indianen, wederom in opdracht van Stuyvesant de pallisaden en een blokhuis. In 1660 huurt Philipse van de W.I.C. een sloep om handel in tabak te gaan drijven. Dat hij ook in Nieuw Amsterdam met Friezen blijft omgaan blijkt uit een gerechtelijk document waarin beschreven wordt dat hij, notabene tijdens de uren van de zondagse preek, zat te bierdrinken met scheepstimmerman Reinier Pietersz uit Bolsward en Pieter Jelles in de herberg van Andries Jochems aan de haven (nu Hanover Square). Die Reinier Pietersz onderhield ook een scheepsdienst op de Hudson tussen Nieuw Amsterdam en Beverwijck (Albany).

In 1662 trouwt Frederick met de weduwe van Pieter Rudolphus de Vries, Margaret Hardenbroeck, een dame die nog regelmatig met hun schepen naar Engeland en de Republiek voer voor de handel. In een verslag van Jasper Danckaerts, een labadist uit Wieuwerd, die in 1679 een reis maakte met het schip Charles van Frederick en Margaret, wordt laatstgenoemde als streng en zuinig bestempeld en noemt hij ook de aanwezigheid van een boer uit Bolsward die door hen voor 4 jaar was gecontracteerd.

Als Nieuw Amsterdam in 1664 in Engelse handen valt en in 1674 definitief wordt overgegeven aan Engeland behoudt Philipse goede contacten met het Engelse bestuur en kan zijn handelsactiviteiten uitbreiden met vooral huiden, bont en tabak naar Amsterdam. Vanuit de Republiek worden vooral ijzerwerk, aardewerk, meubelen en textiel naar de Nieuwe Wereld verscheept.
In 1669 kwam Philipse naar Amsterdam voor een verbouwing aan zijn schip met zijn eigen naam: Frederick. Uiteindelijk had hij in 1690 een vloot van schepen over de hele wereld. Tevens wist hij grote stukken land te verwerven voor het lucratieve verbouwen van graan.

De Engelse gouverneur Fletcher beloonde zijn trouw in 1693 met het toekennen van het Manor-recht, waarna Philipsburg Manor werd gebouwd. De acte werd ondertekend door de koning van Engeland, Willem III! Met de manor kreeg Philipse ook het recht een kerk te bouwen en zelf een geestelijke aan te stellen. In 1697 was de kerk gereed, met op de torenspits een vaantje met zijn initialen VF, hedentendage nog steeds te zien in Sleepy Hollow!

Genealogie Duitse voorouders

Vele Nederlanders hebben in hun voorgeslacht personen die uit Duitsland komen. Vaak kwamen deze als seizoensarbeiders de grens over en bleven hangen. In het grensgebied was er uiteraard ook het nodige contact. Van mijn moeders kant heb ik te maken met families als Banus (een katholieke familie met een Robertus die rond 1745 in Hannover wordt geboren) en Kappelhof, een familie die in mijn stamboom afstamt van een Italiaan Sormani die op de vlucht voor indiensttreding bij het leger van Napoleon vanuit Lombardije in Groningen verzeild raakte en bij een ongehuwde jongedame, Geessien Harms Kappelhof, enige nakomelingen verwekte. Deze familie Kappelhof stamt uit Uttum in Ostfriesland, niet ver van Greetsiel. Een vereniging die zich met dit gebied bezig houdt is het Upstalboom-Gesellschaft.

Het zoeken in Duitse bronnen is vrij lastig, maar tegenwoordig wordt het je wel steeds makkelijker gemaakt. Tenzij je natuurlijk familie hebt waarvan de gegevens in het ingestorte stadsarchief van Keulen lagen.
Om te beginnen is er een vereniging in Nederland die zich bezig houdt met genealogie in Duitsland. Het is de Werkgroep Genealogisch Onderzoek Duitsland, de WGOD. Naast het houden van lezingen bewerken ze bronnen en hebben ze contact met verenigingen en archieven in Duitsland. Een van de redacteuren, Jos Kaldenbach, heeft enige tijd geleden ook het speciale nummer van De Sneuper, over Katholieke Linnenweversfamilies in Noordoost Friesland met Duitse roots, als voorbeeld van een bijzondere bron gebruikt in zijn presentatie. De vereniging geeft ook een eigen blad uit: Gens Germana. Op hun site verwijzen ze naar vele online Duitse bronnen, zoals Ahnenforschung.net.

Aanstaande zaterdag 28 maart houden ze een bijeenkomst in Baarn, waar naast Jos Kaldenbach ook iemand spreekt van het Staatsarchiv Hamburg. Wellicht een leerzame dag!

Hoofd Publieksdiensten en plaatsvervangend directeur van het CBG, Rob van Drie, doet op zijn blog verslag van de Westfälischer Genealogentag. Westfalen was een regio aan de grens met Nederland waar van oudsher vele seizoensarbeiders, marskramers en 'lapkepoepen' vandaan kwamen. De WDR maakte er voor de televisie een verslag van.

Als laatste wil ik nog een Duitse site noemen met verwijzingen naar Hollandgangers, o.a. uit het Munsterland. Laat ons gerust weten of u nog meer bijzondere Duitse bronnen kent.

Frederick Philipse en historische onzin

Vandaag is de lente begonnen. Een heerlijk zonnetje schijnt, net als afgelopen woensdag bij de opening van de Keukenhof, waarbij ik aanwezig mocht zijn. De Keukenhof is ooit genoemd naar de tuin bij de keuken van Jacoba van Beieren op kasteel Teylingen. Het evenement begon met een wat plichtmatige persconferentie, waaruit toch wat (voor mij) leuke nieuwtjes voortkwamen.
Elk jaar is dit bloembollenpark maar 9 weken open, waarin zo'n 800.000 bezoekers komen. Daarvan komt 70% uit het buitenland. De (gekortwiekte) zwanen in de vijvers worden geleasd en na afloop weer teruggegeven. De bollen worden in 3 lagen geplant zodat de bloeiperiodes elkaar opvolgen. Koning Beatrix doopte een nieuwe tulp Spring Garden en verliet na een rondleiding de bijeenkomst (wat ik van dichtbij kon filmen). Ik kon ook nog even een kort praatje maken met Frederique vd Wal, die daags tevoren een prijs als Versmarketeer van het jaar had gewonnen met haar bloemenmerk Frederique's Choice. Tot zover het glamournieuws.
Het thema van de tentoonstelling dit jaar is 400 jaar Amsterdam- New York/New Amsterdam, het Hudsonjaar. Het belang van dit jaar werd benadrukt in een toespraak van de Amerikaanse afgezant Hinchi, die een zeer persoonlijk verhaal vertelde. Wat hij echter over Hudson meldde (die Manhattan gekoloniseerd zou hebben) klopt niet, want Hudson was in zijn zoektocht naar een doorgang naar Azië helemaal niet zo geïnteresseerd in Manhattan. Hij zeilde er twee keer langs (aan boord van de in 1608 gebouwde Halve Maen met slechts 16 bemanningsleden) en keerde vervolgens spoorslags terug naar Engeland en Holland.

De volgende spreker, burgemeester Cohen van Amsterdam, las een wat plichtmatig verhaal voor waarin tot mijn verbazing (als voorbeeld van de pioniersgeest) de Fries Frederick Philipse werd genoemd. Die naam was ik al wel eerder tegengekomen toen ik een aantal Friezen die in dezelfde tijd als Hudson en Jelle Douwes Fonda naar Nieuw Amsterdam gingen op een rijtje zette, maar verder kende ik hem niet. Pas kortgeleden kwam ik die naam weer tegen in NRC Handelsblad. Hij blijkt zeer succesvol en rijk te zijn geworden. Bij wat verder speuren op internet kom je een verwijzing naar een genealogie op Rootsweb tegen, waarin weer ogenschijnlijke genealogische nonsens van de bovenste plank voorkomt. Zijn voorouders zouden uit een adellijke familie in Bohemen afstammen... Zijn afkomst uit Bolsward blijkt uit de annalen van de Dutch Reformed Church in Nieuw Amsterdam/New York als hij bij zijn huwelijk 'van Bolswaert' wordt genoemd. Daar zou hij rond 1626 geboren moeten zijn. Hij woonde op Philipsburg Manor.

In de DTB van Bolsward komt rond die tijd maar 1 Philip/ Filippus voor: Bolsward, huwelijken 1621. Vermelding: Bevestiging huwelijk op 4 januari 1621. Man: Philippus Philippi afkomstig van Bolsward. Vrouw: Elcksche Douwes afkomstig van Leeuwarden. Zouden dit zijn ouders zijn? Aangezien een zoon van Frederick Philipse Adolf werd genoemd zou je dit als patroniem bij zijn vader of moeder verwachten.

Is er eigenlijk in Friesland ooit gepubliceerd over deze succesvolle Fries en zijn (voor-)familie?
Ik ben benieuwd! Tips en verwijzingen naar artikelen zijn welkom.

Update: Reinder Postma, lid van onze vereniging, meldt dat Douwe van der Meer over Fredrick heeft gepubliceerd in Genealogysk Jierboek 1992. Hierin wordt als zijn vader Philippus Douwes genoemd. Dan moet dit zijn doop zijn:
Bolsward, dopen, doopjaar 1627. Dopeling: Fedrick. Gedoopt op 8 maart 1627 in Bolsward. Zoon van Philippus Douwes, leidekker en niet genoemde moeder. Gestandaardiseerde namen (voornaam en patroniem):Dopeling : FEDDRIK. Vader: FILIPPUS DOUWES. Bron:Collectie Doop-, Trouw-, Begraaf- en Lidmaatboeken (DTBL) Herv. gem. Bolsward, doop 1621-1707. Inventarisnr. : DTB 138.
Update 2: De vader en grootvader van Fedrick Philips woonden in Leeuwarden aan de Nieuwstad, waar het witte kruis uithangt: koper Philip Douwes. Aktenummer L848-352. Datum akte 1621-01-23. Soort bron Certificaatboeken. Samenvatting: Brecht, huijsvrouw van de backer Jan Harmenszn, alhier. Eerder gehuwd met wijlen Feijck Douwes, zuster van de leijdecker Philips Douwes te Bolswart, gehuwd met Ebel Fedrixdr. Betreft: verkoop van een vierdepart van een huijsinge (alwaer het wit cruijs uithangt) aan de brede zijde van de Nieuwestadt alhier, aan voornoemde Philips en Ebel, voor 500 goudguldens. Geografische aanduidingen: (alwaer het wit cruijs uithangt) aan de brede zijde van de Nieuwestadt.
En de grootvader in Leeuwarden, Aestimatieboeken, z5:
Nummer: 218 Signatuur: Z5; 103 Datum: 1603/06/28 Inventarisant: Douwe Philipsz. Beroep inventarisant: Koopman in baksteen en vlas. Eerste echtgenote: Antke Sijuwerts Adres: In 't witt cruijs op de nije stadt. Opmerking: Beroep n.a.v. posten in inventaris. Douwe al 2 en een half jaar overleden (dus rond begin 1601).

De succesvolle emigrant naar Nieuw Nederland heette dus in feite Fedrick, een wat chicere vorm van de Friese naam Fedde, en dus niet Frederik!

Oproep vervolg boek Op de Praatstoel

Het naar aanleiding van het 20-jarig jubileum van onze vereniging gemaakte boek Op de Praatstoel, waarin de gesproken geschiedenis (oral history) van Noordoost Friesland werd vastgelegd, krijgt mogelijk een vervolg. Het boek was in 2008 ook na een herdruk al snel uitverkocht (totale oplage van 850 stuks) en zal niet meer bijgedrukt worden.

Het idee is nu opgevat om een deel 2 te gaan maken. Hiervoor heeft de vereniging nieuwe verhalen nodig.
We hebben mensen nodig die geïnterviewd kunnen worden. Daarom vragen we de hulp van onze lezers: kom met mogelijke onderwerpen en/of mensen die bij u in het dorp geschikt zouden zijn.

Zelf hebben we al voorbeelden van een sigarenmaker en straatveger in gedachten. Maar denkt u ook aan beroepen als stads- of dorpsomroeper, vroedvrouw, bolkoerrinster, voerman, dirigent van de plaatselijke harmonie, paardenhandelaar, oud-burgemeester en oud-notaris (die zien natuurlijk een hoop voorbijkomen).
Het gaat om de gemeenten Dongeradeel, Ferwerderadeel, Dantumadeel en Kollumerland. Wat betreft de mensen gaat het om personen met oude en verdwenen beroepen, bijzondere verhalen die bewaard moeten blijven en die vastgelegd moeten worden nu het nog kan .

Oproepen zullen ook via de regionale kranten en de verenigingen voor dorpsbelangen verspreid worden.

Mail naar onze vereniging of bel met onze redacteur Reinder Tolsma op 0519 - 241593 of stuur een email.

Hendrick de Keyser in Noordoost Friesland

Sinds 1995 ben ik al lid van Vereniging Hendrick de Keyser. Deze vereniging, gevestigd in Amsterdam, richt zich op het behoud van architectonisch of historisch waardevolle huizen en hun interieur. Panden worden vaak verworven door schenkingen en vervolgens worden ze gerestaureerd en verhuurd.
Afgelopen zaterdag ben ik gaan kijken bij de open dag van het Gemeenlandshuis, een prachtig statig gebouw aan de oude Diemerzeedijk. Tot 2008 was hier het 'Hoogheemraadschap van den Zeeburg en Diemerdijk' gevestigd. Dit waterschap beheerde de dijk van de Zuiderzee tussen Amsterdam en Muiden. Als je vanuit Noord-Holland door de Zeeburgertunnel Amsterdam binnenrijdt zie je vanaf de hoge brug het prachtige gebouw rechts beneden aan de dijk staan.

Ook in Noordoost Friesland heeft de vereniging enige panden. Zo bezit het in Moddergat een klein huisje aan de Seewei 49.
Het huis in Dokkum, aan de Keppelstraat 40, beter bekend als het Kollumer Veerhuis, staat zelfs te huur! Een buitenkansje voor een Sneuper die niet alleen in de historische boeken wil snuffelen maar ook in een historisch pand uit midden 17e eeuw wil wonen.

En passant kwam ik ook nog een aardig blog tegen over Noordelijke Boderijders, lijndiensten en trekschuiten.

Lezing Provinciaal Bestuurlijk Archief Friesland online

Afgelopen zaterdag 7 maart gaf Anton Musquetier een presentatie voor NGV Friesland en het Genealogysk Wurkferban van de Fryske Akademy in It Aljemint te Leeuwarden.
Zijn powerpoint-presentatie over het Provinciaal Bestuurlijk Archief Friesland werd gelardeerd met vele voorbeelden waaruit blijkt hoe rijk deze bron is. Op zijn website http://www.altijdstrijdvaardig.nl/ kunt u via een index nakijken of er voor u zaken van interesse bij zitten. Het archief zelf ligt opgeslagen bij Tresoar in Leeuwarden.
Omdat het lang niet voor iedereen die geïnteresseerd is in dit onderwerp mogelijk was om naar Leeuwarden te komen heb ik hem gevraagd zijn presentatie na afloop ter beschikking te stellen om online te presenteren. Hij was hiertoe graag bereid.
Neemt u dus nu online rustig de tijd om zijn presentatie door te sneupen. De ene bestaat uit de sheets (plaatjes met korte tekst) en de ander uit de begeleidende tekst. En als u vragen/opmerkingen heeft, laat het hem dan weten via zijn email-adres.
Heeft u zelf ook een presentatie die u online ter beschikking wilt stellen, laat het mij dan even weten op het Sneuper-email adres.

Lezing Provinciaal Bestuurlijk Archief Friesland

View more presentations from Sneuper Dokkum.

Lezing Provinciaal Bestuur Friesland Anton Musquetier

View more documents from Sneuper Dokkum.

Stichting Monumentenbehoud Dongeradeel online

René Koster, bestuurslid van de Stichting Monumentenbehoud Dongeradeel, meldde ons de lancering van hun nieuwe website. De stichting zet zich in voor het behoud van met name kerktorens en molens in de Dongeradelen. Het bestuur van Stichting Monumentenbehoud Dongeradeel bestaat uit de volgende leden: Aukje Visser (voorzitter en naamgenote van mijn overgrootmoeder), Willem Vis (secretaris) en Sije Hoekstra (penningmeester). De overige bestuursleden zijn Thom Procee, Ytsje Keekstra, Bart Korvemaker, René Koster en Jaap Mellink.
De stichting beheert 26 kerktorens en 7 molens ! Het zijn de molens De Hoop en Zeldenrust in de stad Dokkum, De Eendragt in Anjum, De Gans in Ezumazijl, De Hantumermolen in Hantum, De Hoop in Holwerd en de Roptamolen in Metslawier. De molens en 26 kerktorens (vaak nog met een hounegat, een kleine gevangenis!) zijn mooi in beeld gebracht via de blauwe iconen op het Google Maps kaartje.
Verder zijn er via de site een paar interessante lesbrieven voor het onderwijs te downloaden en is er meer informatie beschikbaar met diverse links naar relevante websites, waaronder uiteraard die van onze Historische Vereniging Noordoost Friesland te Dokkum.
We wensen de Stichting veel succes bij haar activiteiten!

Tips voor het weekend

Morgen, zaterdag 7 maart 2009 geeft Anton Musquetier een lezing over Het Provinciaal Bestuurlijk Archief van Friesland (de Staten).
Namens N.G.V. afd. Friesland en het Genealogysk Wurkferbân wordt de presentatie gegeven om 13.30 uur (zaal open 13.00 uur)in de zaal van het gebouw van de Fryske Akademy aan de Doelenstraat te Leeuwarden. Deze is schuin tegenover Tresoar en HCL, het gebouw met de mooie wapens aan de gevel.
Ook toegankelijk voor zij die geen lid zijn !

Verder is het misschien aardig om weer eens te sneupen in nieuwe online databases. Zo komen er diverse Friezen voor in de database van het Amsterdams Historisch Museum (zoek op Fries of Friesland).

Of voor de liefhebbers van cartografie en geografische informatie, de online digitale tijdschriften op het gebied van de Geschiedenis der Geodesie, van Stichting De Hollandse Cirkel.

En aangezien 2009, naast het Darwinjaar en Hudsonjaar ook Calvijnjaar is kun je een hoop informatie vinden op de site van Calvijn 2009.

Zelf ga ik de speciale editie van Elsevier lezen over Ons Amerika, 400 jaar Nederlandse sporen in de Verenigde Staten. Taal, eten, geschiedenis, beroemdheden en immigratie.

Kaart van Egbert Haubois uit 1643 in 3D

Bij de Groninger Archieven bestelde ik de DVD met daarop de platte kaart van Egbert Haubois uit 1643 driedimensionaal gemaakt. Als een soort superman scheer je door en over de stad in zo'n 19 minuten film. Vanaf het Hoendiep start een bijzondere tocht door en over de Groninger binnenstad. Zelf woonde ik een paar jaar aan de Hoendiepskade ('Buiten de A-Poort'), precies op het punt waar de 'wandeling' richting A-poort wordt ingezet. Ik woonde op nummer 20, het kleinste huisje op de foto die mijn vader ooit kocht voor zijn moeder Trientje Frankes (1889-1972). Het project was onderdeel van de Manifestatie Verleden van Groningen en de presentatie van het cultureel erfgoed via het Verhaal van Groningen.

Het zou leuk zijn als ook andere steden het initiatief nemen om de kaart van hun oude binnenstad in 3D te laten digitaliseren. Uiteraard denk ik daarbij ook aan Dokkum en de andere Friese steden. Ongetwijfeld is van dit project geleerd en zullen toekomstige 'verfilmingen' nog realistischer en gelikter worden.

Waarschijnlijk heeft Haubois zijn opleiding genoten aan de Academie in Franeker. Is er iemand die hier meer van weet ?
Verdere informatie over Haubois verscheen in 1983 in het boek De kaart van Egbert Haubois. Spiegel van wens en werkelijkheid.

Voor de kosten van de fraaie DVD hoef je het niet te laten: 5 euro + 1 euro porto. Online te bestellen of af te halen bij de adressen op de site van de makers Los Digitalos (waar overigens als prijs 7 euro staat).
Update: inmiddels heb ik bij De Slegte het bovengenoemde boek uit 1983 aangeschaft. Het blijkt dat de kaart niet in 1643 maar in 1634 is gemaakt. Foutje bedankt!

Wanneer voer laatste passagiersboot tussen Dokkum en Leeuwarden?

Voor een geschiedschrijving over de Noord-Friese Lokaal Spoorwegmaatschappij, ook wel bekend als het Dokkumer Lokaaltje, is de onderzoeker, Oege Kleijne, ook op zoek naar meer informatie over de bootdiensten tussen Dokkum en Leeuwarden.

Uit verschillende archieven (o.a. van de Leeuwarder Courant sinds 1752) opgedoken stukken blijkt dat de bootdiensten zeker niet ophielden met het vervoeren van vracht en passagiers tussen Dokkum en Leeuwarden toen de trein begon te rijden, begin twintigste eeuw. Op de foto uit het foto-archief van Tresoar de stoomboot in 1912 aan de kade te Birdaard. Er lijkt trouwens weinig verandert op een foto van de huidige situatie.
In het geweld van de railconcurrentie hielden een of meer bootdiensten zelfs nog stand na de opheffing van het reizigersvervoer per spoor naar Dokkum in 1936.
Dokkumers en inwoners van Leeuwarden bleven de passagiersboot in ieder geval nog tot en met het jaar 1936 trouw. Zoveel staat inmiddels wel vast.
Maar wanneer staakte de reder(s) het vervoer van passagiers? In een dienstregeling voor de provincie Friesland uit 1939 wordt de dienst niet meer genoemd. Voorzichtig kan dus worden geconcludeerd dat tussen 1936 en 1939 de bootdienst van het toneel verdween, mogelijk dat de vele busdiensten in Noord-Friesland de bootdienst(en) de das om hebben gedaan?
Kortom, de onderzoeker zou graag meer informatie willen over het tijdstip waarop de bootdienst gestaakt is met het vervoeren van passagiers en zo mogelijk ook een reden van de beëindiging. En nog meer details, zoals de naam van de reders en de schepen zijn natuurlijk meer dan welkom.
Wie overigens meer informatie wil over de Noord-Friese en andere lokaallijnen kan terecht op de website van de onderzoeker: http://www.railromantiek.nl/p-ns-nfls1.htm
of een direct link naar de Noord-Friese Lokaal Spoorwegmaatschappij (NFLS):  http://www.railromantiek.nl/p-ns-nfls0.htm 

Een prachtig kort filmpje op YouTube uit 1927 van de NFLS op station Anjum is ook erg interessant. Wie kent de mensen (timmerlieden?) op het filmpje?
Of het filmpje van de NTM trein in 1938 in Veenwouden.

Als u dus meer weet over de bootdienst Dokkum- Leeuwarden of over het Dokkumer Lokaaltje/ Noord Friese Lokaal Spoorwegmaatschappij: Een korte reactie op het e-mailadres van Oege Kleijne met vermelding van telefoonnummer wordt zeer op prijs gesteld. Vervolgens zal onderzoeker Oege Kleijne met degene die reageert, contact opnemen.

Eise Eisinga planetarium op Verre Verwanten Radio

Verre Verwanten Radio meldt in een persbericht dat a.s. zaterdag, 28 februari 2009 van 14.00 - 14.45 uur Teleac op Radio 5 zal gaan over het Eise Eisinga Planetarium in Franeker.

Om zijn medemens te laten zien dat de loop van de planeten om de zon iets volkomen natuurlijks is, begint de Fries Eise Eisinga (op de afbeelding prachtig geportretteerd door Willem Bartel van der Kooi uit Augustinusga) in 1774 met de bouw van zijn planetarium. Een uniek staaltje historisch vernuft, want het bewegende model van het zonnestelsel werkt vandaag de dag nog steeds.
Eise Jeltes Eisinga (1744-1828), zoon van Jelte Eises (geboren Oosterlittens 25 januari 1715), reageerde met de bouw van het Planetarium op een boekje van dominee en boer Eelco Alta uit Bozum, waarin hij beweerde dat de wereld zou kunnen vergaan door een Conjunctie van de Planeten Jupiter, Mars, Venus, Mercurius en de Maan (zie de tekst op wumkes.nl). Alta baseerde zich weer deels op berekeningen van timmerman, instrumentmaker en autodidactisch wiskundige Wytze Foppes Dongjuma (1707-1778).

Verre Verwanten Radio van Teleac is zaterdag 28 februari te gast in het oudste werkende planetarium ter wereld: het Koninklijk Eise Eisinga Planetarium in Franeker.
Presentator Ben Kolster praat met Adrie Warmenhoven, directeur/conservator van het museum, en met sterrenkundige drs. Theo Jurriens, die verbonden is aan de Rijksuniversiteit Groningen. Een gesprek over hoe een 18e-eeuwse Friese wolkammer op het idee kwam eigenhandig een planetarium in zijn woonkamer te bouwen.
Verslaggeefster Klaartje Bax bezoekt het grachtenhuis van Eise Eisinga en bekijkt daar de eeuwenoude radarwerken van het schaalmodel.
Samenstelling en presentatie: Ben Kolster
Ook te beluisteren als audiostream via: www.verreverwanten.nl/radio

In het Planetarium is een vitrine met andere Friese sterrenkundigen uit de tijd van Eisinga, ook allemaal autodidacten, waaronder de Marrumer Sieds Johannes Rienks, waarover we eerder berichtten.

Verre Verwanten Radio was in 2008, nadat we de redactie getipt hadden, te gast bij Museum Admiraliteitshuis, waarbij aandacht werd besteed aan het bizarre verhaal van Elisabeth de Flines, die begin 18e eeuw in het pand woonde met haar familie. Deze uitzending kunt u ook nog steeds online beluisteren (klik op het luidsprekertje rechts van de titel).

Wandbord uit 1861 van Wealtje Kornelis Post

Onderdeel van de collectie van het Fries Scheepvaartmuseum in Sneek is een wandbord uit 1861. In de rand staat de tekst 'Weeltje Cornelis Post, Eelkje Frederiks Ausma - Kornelis W. Post 1861'. Op de afbeelding zien we een typisch schip uit de vloot van Paesens-Moddergat, met twee masten. De kleine mast wordt bezaansmast genoemd. Vreemd genoeg worden er diverse namen door elkaar gebruikt voor dit type schip: aak, schokker, blazer of zelfs snik. Recent werd in Moddergat bij het voormalige garnalenfabriekje een Wierumer Aak gebouwd, ook een schip met een bezaansmast.

Wealtje Kornelis Post is geboren 5 febr. 1808 te Moddergat, overleden 24 maart 1873. Hij trouwde op 24 maart 1835 met Eelke Frederiks Zoutsma, verrassend genoeg niet Ausma, (geboren rond 1810, overleden 13 juni 1893. Zij kregen twee zonen: Kornelis (geboren 8 april 1836) en Frederik (geboren 27 juli 1849). Kornelis trouwde (9 november 1867) met Trijntje Visser. Frederik trouwde (24 juli 1875) met Dirkje Wietses de Vries. Wealtje Kornelis Post was een zoon van Kornelis Aants Post (Moddergat, 5 aug. 1772 - Moddergat 14 april 1835) en Elisabeth Nuttes de Jong (geboren rond 1775, overleden 13 oktober 1824).

Het bord is in 1861 gegeven. In dat jaar werd Kornelis Wealtjes Post 25 jaar en in het jaar ervoor waren zijn ouders Wealtje Kornelis Post en Eelkje F. Zoutsma 25 jaar getrouwd. Zij woonden op de Oere in een huis tegen de zeedijk aan geleden (Nes B-374). Tegenwoordig is daar de trap naar het monument van de ramp van Moddergat van 1883, waarbij hun beide zoons Frederik en Kornelis zijn omgekomen.
In Museum Fiskershuske in Moddergat vindt u nog veel informatie over deze ramp.
Het op het bord afgebeelde schip verging in 1880.

In de online database van het Scheepvaartmuseum zijn nog veel meer interessante voorwerpen te vinden. Sneup er maar eens doorheen!
En wilt u alle maritieme databases van Nederland in één keer doorzoeken, ga dan naar de online database van Maritiem Digitaal.

Database opvarenden VOC aangevuld met vele Friezen

Af en toe kijk ik eens op websites die ik al lang ken maar al een tijd niet meer heb bezocht. Vaak hebben ze geen Nieuws-items en zijn het online databases die in de loop der tijd steeds verder worden aangevuld. Zo keek ik afgelopen weekend weer eens in de database met opvarenden van de VOC. Op basis van de scheepssoldijboeken worden over de periode van 1700 tot 1794 (de achttiende eeuw) de gegevens uit de salarisadministratie vastgelegd. De personalia en salarisgegevens van alle betaalde opvarenden van de VOC-schepen werden genoteerd. En dat van alle zes kamers van de VOC: Amsterdam, Rotterdam, Delft, Hoorn, Enkhuizen en Zeeland. Het betreft in totaal ongeveer 655.000 personen! De periode start met de datum waarop het schip de rede verlaat. De rekening sluit met de uitbetaling bij het einde van het dienstverband van wat de opvarende of zijn rechthebbenden nog tegoed hebben van de VOC.
De laatste keer dat ik bij de zoekfunctie in het veld Herkomstplaats Do**um invulde (waarmee je de varianten Dokkum, Dockum, Doccum, Dokum en Docum opvraagt) kreeg ik zo'n 250 resultaten. Nu zijn dit echter al over de 500, omdat de database van de grootste kamer, Amsterdam, nog steeds wordt bijgewerkt!
Ook op het zoeken naar varianten op Kollum (Collum, Collem, Kollem) vind je veel aangemonsterde Friezen. Zo vond ik eindelijk de bekende en rijk geworden Jan Braak die in de database staat als Jan Braaks uit Collum, die in 1764 met de Vrouwe Petronella Maria voor de kamer Amsterdam als wagenmaker vertrok en in 1771 als Vrijburger terugkwam! Overigens staat de eveneens rijk geworden Kollumer koopman Eijso de Wendt in de database als Fijso Wind...
Eijso's dochter Theodora trouwde met Iman Falck, de latere gouverneur van Ceylon.

Voor Noordoost Friesland vond ik verder nog diverse schepelingen uit Anjum en Wierum. Zoek dus in de database ook op spellingsvarianten!

Werkgroep Friese maritieme historie opgericht

Op de website van de Fryske Akademy las ik dat recent de oprichtingsbijeenkomst is gehouden van de Werkgroep Maritieme Historie. Zaterdag 7 februari 2009 werd in It Aljemint het symposium 'Verlopen getij? De Friese koopvaardij in de 19e eeuw', gehouden met diverse sprekers. Na een inleiding van secretaris en dagvoorzitter Wegener Sleeswijk en Akademy-directeur Salverda sprak Yme Kuiper over zeegezichten en doopsgezinde verzamelaars in Harlingen in het laatste kwart van de 18e eeuw.
Gerben Groenhof sprak over de Friese kofschiprederij in Woudsend. Vervolgens ging na de pauze Joost Schokkenbroek in op de Nederlandse walvisvaart in de 19e eeuw (ook nog op 18 maart 2009 in het Fries Scheepvaartmuseum). En als laatste besprak Wicher Kerkmeijer de Groninger kustvaart in de 19e eeuw.
Voorzitter van de werkgroep is Jan de Vries, die zelf onderzoek doet naar de Friese zeeheld Jacob Binckes of Benckes, die voor de Admiraliteit Amsterdam werkte en een belangrijke rol speelde bij de Tocht naar Chatham in 1667 met Admiraal De Ruyter en de herovering van New York in 1673. Zie ook het interview met De Vries op GPTV Friesland.
De werkgroep lijkt nu nog een sterke focus op Zuidwest Friesland te hebben, dus het zou goed zijn om met wat Noordoostelijke inbreng meer balans aan te brengen ;-). Al was het alleen maar omdat de Friese Admiraliteit de eerste helft van de 17e eeuw in Dokkum was gevestigd.

Meer informatie en opgeven als aspirant lid kan bij het secretariaat van de Fryske Akademy, mevrouw Liesje Haanstra, 058-2347101 of via haar email.

Zelf ben ik al een tijdje lid van de Linschoten Vereeniging, een maritiem-historische vereniging die zich richt op het jaarlijks publiceren van oude reisverslagen. Via de website van het Geheugen van Nederland zijn nu maar liefst 59 van de vroegste werken (vaak uitverkocht) gedigitaliseerd (helaas niet OCR) en online door te bladeren. Bekijk het overzicht met de titels om te bepalen of u het oudste nummer wilt lezen van De reis van Jan Cornelisz. May naar de IJszee en de Amerikaanse kust, 1611-1612 of De Reis van mr. Jacob Roggeveen (de ontdekker van Paaseiland) ter ontdekking van het Zuidland, 1721 - 1722 of Dirck Gerritsz. Pomp, alias Dirck Gerritsz. China (1544-1604). De eerste Nederlander die China en Japan bezocht. Zijn reis naar en verblijf in Zuid-Amerika. Of wellicht de reis van onze illustere streekgenoot Abel Tasman: De Reizen van Abel Janszoon Tasman en Franchoys Jacobszoon Visscher, ter nadere ontdekking van het Zuidland (Australie) in 1642 - 1644. Allemaal via de website van de Linschoten Vereeniging.

Excursie grafcultuur Friese Wouden

Het Koninklijk Fries Genootschap voor Geschiedenis en Cultuur organiseert op zaterdag 16 mei 2009 een reis langs de grafcultuur van de Friese Wouden. Volgens het bericht op de website zal op deze reis de mooiste grafengel van Friesland bezocht worden, maar ook het graf van Frieslands meest bekende communist, van een strijder van de slag bij Waterloo en van de vrouw die waarschijnlijk het langst weduwe is geweest.
De meeste plekken die bezocht worden zijn buiten: kerkhoven en begraafplaatsen, maar er worden ook rouwborden op verrassende binnenlocaties bekeken.
Voor een lunch in Beetsterzwaag of omgeving zal zorg worden gedragen. De reis vangt op 16 mei 2009 aan om 8:40 uur in Heerenveen en zal omstreeks 18:00 uur worden afgerond bij NS station Heerenveen. De kosten zullen rond de 50 euro per persoon zijn.

Meer details over de reis op de Nieuwspagina van het Fries Genootschap.

Geïnteresseerden kunnen mailen naar de heer Hotso Spanninga. U kunt ook een briefje met uw gegevens sturen naar H. Spanninga, Grote Kerkstraat 212, 8911 EG Leeuwarden, onder vermelding van het aantal deelnemers. Vergeet niet duidelijk uw complete correspondentieadres, inclusief telefoonnummer te vermelden. Voor nadere informatie kunt u 's avonds bellen met Spanninga: 058-2152601.

En laat nu net in het nieuws zijn dat op het kerkhof van Aalsum een grafsteen spontaan in beweging is gekomen!

Overigens zijn vele graven in Friesland al gefotografeerd en geïndexeerd via het project Graftombe.nl. U kunt bij hen gratis digitale foto's opvragen!

Achttiende eeuwse criminaliteit in de Friese Wouden

Hij kan niet vaak genoeg geroemd worden: R.S. Roarda. Deze genealoog in het tijdperk van voor de computer vind ik een absolute held. Vele publicaties en indexen zijn van zijn hand, nauwkeurig op alfabet gezet en doorgaans in het Frysk!
Niet alleen heeft hij in 1954 een uitgebreide index gemaakt van Dokkumers in de diverse oude publicaties (Nammen fan Dokkumers ut earder tiid), ook heeft hij een Friestalig boekwerkje gepubliceerd met de titel ACHTTSJINDE IEUSKE KRIMINALITEIT YN DE WALDEN.
Het staat vol met korte uittrekseltjes van (vaak kleine) criminele activiteiten in het ruime gebied van de Friese Wouden, met daarin de gemeenten Achtkarspelen, Dantumadiel, Hearrenfean, Kollumerlân, Opsterlân, Smellingerlân, Stellingwerfen, Tietsjerksteradiel en Utingeradiel. Deze zijn gebaseerd op de Bijlagen van de Criminele Sententies van het Hof van Friesland over de periode 1700-1811.

Het boekje is niet heel erg bekend, maar ik heb gemerkt dat velen er familieleden in terug konden vinden. Sneuper Tom Zijlstra heeft het oude boekwerkje (OCR) gescand zodat we het nu digitaal beschikbaar kunnen stellen. Uiteraard horen we graag of er nog leuke zaken door sneupers in gevonden worden. Ook als u er geen familie in aantreft is het een hele aardige publicatie om met verwondering doorheen te lezen!
De geheel Friestalige tekst is opgenomen in de rubriek Indexen van de website van de Historische Vereniging Noordoost Friesland/ De Sneuper en kan nu dus online bekeken worden.

Ledendag Sneuper 18 april in Veenwouden

Het bestuur van de Historische Vereniging Noordoost Friesland heeft de definitieve datum en inhoud van de voorjaarsledendag vastgesteld.

De ledenvergadering wordt gehouden op zaterdag 18 april aanstaande in de Mienskip te Veenwouden. Het programma zal er als volgt uitzien:

10.00 tot 10.30 uur: Inloop met koffie en cake.
10.30 uur: Opening en mededelingen door de voorzitter.
10.45 uur: De diverse jaarverslagen door de secretaris, penningmeester en de redactie.
11.15 uur: Vragenrondje.
11.30 uur: Uitwisseling van genealogische en historische gegevens.
12.00 uur: Lunch.
13.15 uur: Verzamelen om in twee groepen uiteen te gaan naar de Nederlandse Hervormde kerk en de Schierstins.
15.30 uur: Afsluiting in de Mienskip.

Bijdrage in de kosten door de leden €7,50 p.p. (Inclusief lunch en entreegelden).

De najaarsbijeenkomst zal gehouden worden in Birdaard. Dit programma moet nog worden samengesteld.

Word nu ook lid voor slechts 15 euro per jaar en ontvang 4 reguliere Sneupers (elk 64 blz. of meer), een extra Sneuper, een dubbel-CD met Sneuper 1 t/m 75 en toegang tot onze lezingen. Bovendien kunt u uw meer dan 400 medeleden genealogische vragen stellen. Aanmelden gaat eenvoudig via het lidmaatschapsformulier.

Friezen in het kielzog van Hudson

Nadat Henry Hudson voor de Republiek in 1609, op zoek naar een Noordwestelijke doorgang naar Indië, per ongeluk Manhattan ontdekte, kwamen al snel kolonisten in zijn kielzog naar de Nieuwe Wereld. Het gebied werd een centrum voor de handel in beverpelzen. Al diverse malen heb ik de bekende Friese machtshebbers in het jonge Nieuw Amsterdam, Bastiaen Jansz Krol uit Harlingen (een ziekentrooster, baas van Fort Oranje en later commandeur van Nieuw Amsterdam) en Pieter Stuyvesant uit Peperga genoemd. Fort Oranje lag ten noorden van Nieuw Amsterdam, bij Beverwijck, het huidige Albany. Maar er waren natuurlijk veel meer Friezen die hun geluk beproefden in het gebied dat oorspronkelijk van de Mohawk Indianen was.
Jan Ydes, die in 1630 een boerderij op Manhattan bezat was ongetwijfeld een Fries.
De website van Olive Tree geeft een uitgebreid aantal indexen/transcripties van genealogische bronnen.
Zo kwam in 1660 met het schip Bontekoe de Dokkumer soldaat Brant Hemmes (Barend Hemmes) met opvallend veel Drenthen en soldaten naar Nieuw Amsterdam. Veel van hen traden direct in dienst op het fort Amsterdam bij Pieter Stuyvesant, en in het geval van de Drenthen vaak als hulp op de boerderij van de ook meereizende 26-jarige boer Roelof Swartwout. Deze werd voorgedragen aan de kamer Amsterdam van de WIC om schout in een plaats bij Esopus Creek te worden.
Brant Hemmes was ongetwijfeld een zoon uit het volgende huwelijk:
Dokkum, huwelijken 1635. Vermelding: Ondertrouw op 13 juni 1635. Man: Hemme Hansses, afkomstig van Haselünne (Duitsland). Vrouw: Trijntie Brandts afkomstig van Dokkum. Opmerking : hij is soldaat.

In Nieuw Nederland/ Nieuw Amsterdam trouwden ook diverse Friezen:
- 1641, 18 Aug. Jan Harmenszen, j.m. Van Lemmer, in Vrieslt. en Annetje Pieters, j.d. Van housen in Duytslant.

- 17 Mart.1647, Elken Janszen, j. m. Van Doccum in Vrieslt, en Jannetje Riet, j. d. Uyt America. (Eelke Jans).
- 1654, 16 April. Gerlach Michielszen, Van Collumer Zyll, en Lysbeth Thyssens, Wede. Van Maryn Ariaeszen.
- 1660, 18 dec. Jan Gerritszen, Van Worcum, in Vrieslant, en Grietje Theunis, Van Amsterd. in N. Nederlt.
- 28 okt 1662 Fredrick Philipszen, Van Bolswaert, en Margariet Hardenbroeck, Wede. Van Pieter Rudolphs.
- 1712 February 1; Frans Pietersse, j.m. Van dokkum in Frieslant, met Rachel Ekkesse, j.d. V. Bouwery, beide woonende aldaar;

En niet te vergeten de voorvader van de acteurs Peter en Jane Fonda en oer-sneuper, wijlen Douwe van der Meer, de Fries Jilles of Jelis Douwes Fonda. Douwe van der Meer publiceerde hierover in Genealogysk Jierboek 1986: De Fryske Ofstamming Fan Myn Fiere Efternicht Jane Fonda, waarin de oudste generatie uit Kollum lijkt te komen.
Eerlijk gezegd lijkt het me dat de emigrant eigenlijk Jelle heette. De familie gebruikt ook steeds een 'foute' vernoeming van Douwe, namelijk Douw. Van Douw Jellis Fonda (1700-1780) bestaat nog een grafsteen!
Wie kan trouwens goed lezen wat er in de huwelijksaankondiging (die blijkbaar in Diemen was en ook gezien de woonadressen in of vlakbij Amsterdam moet zijn geweest), staat (volgens mij is het 'Den 19 January 1641 compareerden voorn Jelle Douwes van Agum, smitsgesel', wonende opt Bickerseylant, geas(sisteerd) met ..... out 25 jaar .... Hester Douwesdr van Amersvoort (?) op de Keysersgracht, out 24 jaar ). Reacties welkom op ons emailadres.
Update: lezer Harry Snijder meldt dat Hester Douwesdr van A, woonende op etc. betekent dat ze uit Amsterdam kwam. A was dus een gebruikelijke afkorting van Amsterdam. Hij geeft ook de correcte transcriptie in de email die ik ontving: Zaterdag even naar Stadsarchief geweest. De originele akte opgezocht en toch maar een specialist erbij gehaald. Hij ontdekte dat de toenmalige klerk de getuige van Hester Douwess abusievelijk bij Jelle Douwes had vermeld, vandaar die doorhalingen.
Hier volgt dan de volledige tekst van de akte:
Compareerden als voorn Jelle Douwess van Agum
smidsgezel woont op 't Bickerseiland geassisteerd met
geen ouders hebbend xxxxxxxxxxxxxxx oud 25 jaar
Hester Douwess van A woont op de Keizersgracht
oud 24 jaar geen ouders hebbend geassisteerd met
Elsgen Douwess haar stiefmoer (Dit staat ook onder de kruisjes)

Het is dus een beetje een rommeltje geworden zoals die klerk het opschreef, waarschijnlijk in de war gebracht door al deze Douwessen.
Update 2: In het NRC Handelsblad van zaterdag 14 februari op pag. 28 van het katern Reizen staat een foto van Philipsburg Manor, het vroegere woonhuis van Vrederyck Flypse/ Fredrick Philipsen (1626-1702) uit Bolsward. Na zijn huwelijk in 1662 (zie hierboven) hertrouwde hij, na de dood van zijn vrouw in 1691, met Catharine Van Cortlandt Derval. De Old Dutch Church in Sleepy Hollow (aan de Hudson boven New York) heeft een weervaantje op het kerkdak met de initialen VF en vele Hollandse graven, waaronder die van Fredrick en zijn twee vrouwen.
Fredrick handelde in bont en graan. Een replica van zijn graanmolen is te bezichtigen evenals zijn gerestaureerde huis en een pachtershuis. Ook op Manhattan had hij een huis. Hij blijkt een grootgrondbezitter geworden te zijn met 210 km2 land langs de Hudson, van Spuyten Duyvel tot de Croton River.

Er lijken zelfs portretten van hem en zijn nazaten bewaard gebleven te zijn.

Criminele rolboeken Tresoar online

Sinds afgelopen weekend heeft Tresoar de rolboeken van de arrondissementsrechtbanken online gezet. Althans een begin daarvan. Momenteel zijn eerst de rolboeken van het arrondissement Sneek en een deel van Heerenveen via de zoekmachine beschikbaar. Originele pagina's zijn ook gefotografeerd en online door te bladeren voor Leeuwarden.

Uiteraard kunnen mensen uit geheel Friesland voorkomen in de diverse rolboeken. Zo komen op een willekeurige pagina van Leeuwarden aangeklaagden voor uit Franeker, Augustinusga, Harlingen, Dokkum en Oostrum. De periode die de boeken beslaan loopt van 1833 tot 1934.

U kunt de bestanden doorzoeken via de speciale pagina op de Tresoar site.