Waardering voor sneupers van de lokale historie

Holdinga State te Anjum

Onder grote belangstelling (een volle zaal) vertelde Philippus Breuker afgelopen zaterdag 13 mei 2017 in Easterlittens over zijn nieuwste boek “Het landschap van de Friese klei 800-1800”.

Breuker werkt graag samen met sneupers en is van mening dat deze mensen meer waardering verdienen. Zelf doet hij voor specifieke vragen over een dorp of regio graag een beroep op lokale historici. In de afgelopen jaren heeft hij die samenwerking als erg plezierig ervaren. Daarom overhandigde de auteur de twee “eerste exemplaren” van zijn boek aan een sneuper. Een van de beide gelukkigen was Reinder Tolsma. Vanaf deze plaats gefeliciteerd!   

Wie meer wil weten over de ontstaansgeschiedenis van het hele Friese kleigebied -van Greidhoek, Bouwhoek en aangrenzende grietenijen- kan zijn hart ophalen in dit boek. Dankzij al zijn vergaarde kennis kan Breuker “het landschap lezen” en goed uitleggen waarom het er zo uitziet. Met grote gedrevenheid zocht hij naar verklaringen, onder meer m.b.t. veldindeling, gemeenschappelijk grondgebruik en het fenomeen hemrik.

Rond het jaar 800 begon de ontginning en ontwikkeling van het kleigebied. Letterlijk alles wat we nu om ons heen kunnen zien -weilanden, akkers, bomen, dijken, wegen en gebouwen- is aangelegd of gemaakt door mensen. Het is een continu proces, waarbij dingen komen en gaan. Zo waren er ooit honderden stinzen, die bijna allemaal weer zijn verdwenen. De nakomelingen van de oude landadel bouwden hofsteden, herenkamers en buitenplaatsen, met bijbehorende fraaie hoven, tuinen en boomgaarden.

Aanvankelijk 'zat' vrijwel de hele Friese adel op de rijke kleigrond. Ter illustratie een afbeelding (collectie Fries Museum) van Holdingastate te Anjum, gebouwd in 1580 en afgebroken in 1831. Vanaf het begin van de 19e eeuw kreeg de adel een duidelijke voorkeur voor wonen op de zandgrond. Al eerder lieten rijke verveners fraaie buitenhuizen bouwen in de Trynwâlden.

“Het landschap van de Friese klei 800-1800” telt 447 bladzijden, weegt bijna 2 kilo en bevat veel fraaie illustraties in kleur. Mede dankzij foto's van het hedendaagse landschap krijgt de lezer duidelijke inzichten in het 'waarom' van de omgeving waarin wij leven. Uitgebreide noten en een register op plaatsnaam (bijv. Anjum 20x en Dokkum 13x vermeld) completeren het geheel. Kortom, een historisch product waarop de uitgever, Louw Dijkstra, weer zijn best heeft gedaan. Zie www.wijdemeer.nl voor meer info.

Ingezonden door Symen Schoustra van www.irnsum.nl

Nieuw boek: Het landschap van de Friese klei 800-1800

Zaterdag 13 mei verschijnt het boek "Het landschap van de Friese klei 800-1800" van Philippus Breuker. Het boek over de Friese kleistreek beschrijft een veelheid aan aspecten van het oude cultuurlandschap tussen Workum en de Lauwerszee.

Zo gaat het over de verhouding tussen slenken en leien, tussen boerderijen en stinzen en tussen buurschappen en dorpen, maar ook over de afwatering, de veranderingen in bouwwijze en in typen bewoners van boerderijen en buitens, over de veranderingen in inrichting en omvang van hoven en tuinen en over de schoonheidsbeleving van het gebied.

 

In veel opzichten is het boek een geschiedenis van Friesland zelf geworden. Dat komt niet alleen doordat de kleistreek eeuwenlang dominant was, maar ook doordat het beschreven wordt vanuit de maatschappelijke verhoudingen en ontwikkelingen die het zijn vorm hebben gegeven.

Philippus Breuker werkte bij de Fryske Akademy en was bijzonder en gewoon hoogleraar aan de universiteiten van Leiden en Amsterdam. Hij publiceerde onder andere ook een studie over de Greidhoeke.

Boekspecificaties:
Omvang: 448 p. prijs € 39,50
Boekverzorging: Gert Jan Slagter
Hardcover, geheel full-colour, ca. 300 illustraties
ISBN: 978 949 205 226 1

Verkrijgbaar in de (internet)boekwinkel

Presentatie
Datum: zaterdag 13 mei, 15.30 uur. U bent welkom!

Plaats: Café Noflik Easterein (vh Bergsma), Sibadawei 2, 8734 HE Easterein, tel. 0515 331 290.

Op het programma staan o.a. bijdragen van Joop Mulder over het project Sense-of-Place en Jeroen Wiersma over zijn Greidhoeke-project.