De Franse kazerne te Anjum

De Leeuwarder Courant van 4 januari 1815 meldde de verkoop van 80 legerbedden in Anjum/Oostmahorn. Griffier A. van Slooten doet de aankondiging van de verkoop op drie plaatsen in de buurt van de oude Franse kazerne. Bij Jan Bakker, kastelein op Oostmahorn. Bij Taeke Pieters van der Herberg, kastelein te Anjum en Klaas Nauta, kastelein op de (Dokkumer) Nieuwezijlen.
Wat was er aan de hand?
In 1813 bevrijdden de Kozakken Noordoost-Friesland van de Fransen.

Links de voormalige Franse kazerne te Anjum

Uitgaande Stukken van de Maire te Anjum dd 19 november 1813.
Brief aan de prefekt van het departement van Vriesland: ik bericht u dat direct na het vertrekken van de douanes alhier door mij de nagelaten goederen in beslag zijn genomen en geïnventariseerd, tesamen met de twee visaken die werden gebruikt om over het wad te kruisen. Deze twee schepen zijn afkomstig van Urk (Durk Pieters Romkes) en van Ameland (Douwe Jacobs de Vries), de roeren zijn door mij in bewaring genomen. De kustkannonniers wilden hun wapenen neerleggen om naar huis te gaan omdat ze geen soldij meer kregen. Ik heb de sergeant en de korporaal en 4 of 5 man op kosten van de gemeente aangenomen om de batterij te bewaken tot ik nader order van u ontvang.

En dd 29 november 1813:
Brief aan H. van Sminia, waarnemend prefect van Friesland: ten gevolge van de proclamatie van Russisch Keizerlijke overste Rosen dd 22-11-1813 stuur ik u de opgave van goederen welke door de douanes in deze gemeente zijn achtergelaten en door mij in bewaring genomen, ook een opgave van Jan Engberts Botma op Ezumazijl van de goederen die bij hem in bewaring zijn genomen en eigendom van de weduwe van Vlieme Crepin te Duinkerken, verder vraag ik mij af of de goederen misschien publiek verkocht moeten worden of opgezonden naar een adres waardoor transportkosten nodig zijn: hoe te handelen? (afschrift gestuurd naar de commandant van het departement Friesland).

Hedentendage is de Kruitkelder uit 1810 in de dijk van Oostmahorn bij vakantiepark Ezonstad nog te bezichtigen.

1813, Waling Dijkstra en Kollumer Oproer in Historisch Tijdschrift FRYSLÂN

Dit jaar is het 200 jaar geleden dat Friesland werd bevrijd van de Franse overheersing. Het waren .

Kozakken die Friesland als eerste bevrijders bereikten
Het nieuwe nummer van Historisch tijdschrift FRYSLÂN heeft een focus op het jaar van de bevrijding, 1813, waarin ook het Koninkrijk der Nederlanden ontstond.
Wat is zoal de inhoud van Historisch tijdschrift FRYSLÂN, 19de jaargang, nr.6, november/december 2013? Dit is wat de redactie meldt:

De keuzes van 1813
Dit en de komende twee jaar wordt veel aandacht besteed aan “200 jaar koninkrijk”. “1813” is een belangrijk jaar in de vaderlandse geschiedenis. Het geldt als een nieuwe start op de puinhopen van de Franse Tijd.
Feitelijk herdenken we twee eeuwen Oranje op de troon en, min of meer, twee eeuwen de centraal bestuurde natiestaat als reflex op de chaos die de oude Republiek er met haar gewestelijk gekift en gekijf van had gemaakt. Deze vastgebakken zwartwit-tegenstelling bepaalt de feestelijkheid van vandaag. Vraag is of die hosannah terecht is, of we ons niet teveel laten leiden door het beeld dat achteraf is ontstaan. Komt dat wel overeen met de historische werkelijkheid? En, wat ons betreft: deed toentertijd ‘de Friese geschiedenis’ niet meer mee om de toekomst vorm te geven? Had ze afgedaan als inspiratiebron? Of spanden de frisisten zich in om de gewestelijke eigenheid meer volume en heroïek te geven, als extra argument tegen het weggeven van de soevereiniteit aan “Den Haag”?

Deze Fryslân reflecteert de keuzes van toen tegen de achtergrond van hun alternatieven, al dan niet gedreven door persoonlijke belangen en hardnekkige oude principes. En: hoe Fries konden de federatieven zijn nadat eigenlijk al in 1801 onder zware Franse druk het pleit was beslecht en de kans op gewestelijke soevereiniteit zo goed als verkeken was? Jacques Kuiper, gepromoveerd op het onderwerp, met o.a. De lotgevallen van een Friese Jacobijn, Cornelis Godschalk en Een duivels complot: Het Kollumer Oproer van 1797.  
Philippus Breuker, op dit terrein bijna publicist te noemen, met 1813: rem op de ontwikkeling van het liberalisme. En Peter de Haan, met het verhaal van de bevrijding van de Fransen: Kozakken verjagen Fransen (Leeuwarden), laten in vier artikelen hun licht schijnen op een interessante fase van onze geschiedenis.

Als een soort aankondiging van een later themanummer over de Friese film, een kort artikel van Syds Wiersma van het Fries Film Archief. Verder vertelt Nelleke IJssennagger over de opvallende Joost Swarte-strip in het Fries Museum, is er aandacht voor een fraaie uitgave over historische vestingwerking in het Noorden, de vermarkting van de Canon van de Friese Geschiedenis via de Omrop, en belicht Doeke Sijens de meest volkse van de Friese Bewegers, Waling Dijkstra (de man die tot zijn dood in 1914 te Holwerd schrijver en boekhandelaar was).
Verder nog een pagina met foto van een spitkeet/ plaggenhut op de heide tussen Zwaagwesteinde en Twijzel vanuit de Topografische Atlas van het Fries Museum.

Het is weer een volle en rijke editie, de Fryslân van november/december!

Fryslân, het historische tijdschrift, editie november 2013, is nu te koop!

Iedereen welkom op Jubileumdag 6 april te Dokkum

Geschiedenis leeft in Dokkum! Al 25 jaar is de regionale historische vereniging actief met het publiceren van verhalen en achtergronden bij de bijzondere mensen die de unieke regio Noordoost Friesland door de eeuwen bevolkt hebben.
Iedereen kent het verhaal van de moord op Bonifatius in 754 na Christus maar er zijn nog veel meer 'nijsgjirriche' zaken die een breed publiek verdienen. In ons verenigingsblad De Sneuper bieden we daar veel aandacht aan, zowel inhoudelijk als door een steeds professionelere presentatie. En omdat we ook al sinds 1999 op het web present zijn is ons ledental gegroeid tot een indrukwekkend aantal van ruim 500. Want zeker ook Friezen om utens die voorouders in Noordoost Friesland hebben vinden het in toenemende mate interessant om meer te weten over hun familiegeschiedenis. En dan niet alleen de jaartallen en plaatsnamen, maar vooral de context van opstanden, klimaat, religie, bijgeloof, criminaliteit en al die andere belangrijke randverschijnselen die het leven kleur geven. Op onze website bieden we daar al veel bronmateriaal over aan. Maar een keer in de zoveel tijd wil je elkaar ook eens de hand schudden, persoonlijke verhalen uitwisselen en nieuwe vrienden beter leren kennen. Daarvoor organiseren we twee keer per jaar de ledendag. En omdat we dit jaar ons 25-jarig jubileum vieren nodigen we iedereen uit die van regionale geschiedenis en genealogie houdt om langs te komen in Dokkum op zaterdag 6 april. En dit alles onder het motto: De Kozakken komen! Precies 200 jaar geleden bevrijdden zij ons van het juk van de Franse keizer Napoleon!

Poster kozakken komen from Historische Vereniging Noordoost Friesland

We hebben een uitgebreid programma op poten gezet, met activiteiten voor jong en oud. In de ochtend is het Streekarchief aan de Brokmui onze uitvalsbasis. Hier zal het bruisen van de activiteiten en is er een historische markt (zusterverenigingen zijn uitgenodigd) met lezingen van Bearn Bilker en Theo Kuipers. Voor de deur is een grote parkeerplaats voor gratis parkeren, aan de rand van de binnenstad. In die binnenstad vervolgen we vanaf 16.00 uur met de ledenvergadering in de monumentale Grote Kerk. En we sluiten aldaar de dag af met een spectaculair muzikaal concert van het Oeral Kozakkenkoor.
Komt dus allen, ook als u niet lid bent, en neem kinderen en kleinkinderen mee. Details van het programma, met o.a. uw eigen familiewapen ontwerpen en tips bij uw stamboomonderzoek, vindt u hier. En als u ook lid van onze vereniging wilt worden (inclusief 4x per jaar de Sneuper in kleur) dan kunt u zich nu al eenvoudig online aanmelden (het kost maar 15 euro per jaar) via dit formulier.