Schoorsteenstukje uit Ee onderwerp van onderzoek profielwerkstuk

Een scholiere van het Dockinga College in Dokkum onderzocht voor haar profielwerkstuk een schoorsteenstuk uit een boerderij in Ee.
De boerderij aan de Uniastrjitte 18-20, de voormalige Kennema Sathe, ligt in de oude dorpskern
van het beschermde dorpsgezicht Ee. 
Het zwaar beschadigde paneel, met op de achterzijde de naam Bosch, toonde nog wel genoeg details om een en ander te herkennen. Een burchttoren met water leek te onderscheiden. Waarschijnlijk is het een 19e eeuwse kleurendruk die vrij uniek is.
Via o.a. het Streekarchief in Dokkum kwam ze terecht bij Hans Zijlstra en Douwe Zwart, de kenner van de geschiedenis van Ee.
Met kunstenaar Gerrit Breteler heeft ze de afbeelding weer tot leven gebracht.
Het deed me nu opeens denken aan een fantasievoorstelling van het mythische Ezonstad, met een drooggevallen schip op het Lauwerswad.

Het profielwerkstuk was blijkbaar zo goed dat ze genomineerd werd voor de profielwerkstukprijs van de Scholierenacademie van de Universiteit Groningen. Ze eindigde uiteindelijk bij de vijf beste van Nederland!

Boerenbloed zet aan tot denken

In Ee en omgeving interviewde journalist Kees Kooman een aantal melkveehouders over hun ideeën omtrent schaalvergroting en de effecten die dat heeft op de natuur. Ook werden wetenschappers (zoals Theunis Piersma), politici in Brussel en andere betrokkenen bij het agrarische besluitvormingsproces gesproken. Het resultaat is vastgelegd in het interessante boek 'Boerenbloed'.

Kooman, een Hollander, woont in de voormalige boerderij (uit 1704) van Hans Wiegel, op Aldterp, net buiten de dorpskom van Ee.
En uiteraard heeft ons lid Douwe Zwart, de bekende Ee-expert, zowel foto's als informatie over de historie van de boerderijen geleverd.

Door ruilverkaveling zijn de afgelopen decennia al heel veel karakteristieke landschapselementen zoals kromme slootjes en wandelpaden verdwenen. Door het snelgroeinde raaigras uit Engeland zijn de voorheen zeer kruidenrijke weilanden veranderd in gladde biljartlakens die met regelmaat gemaaid worden voor het hooi. Met dat maaien gaan ook grote hoeveelheden nesten van weidevogels, waaronder de Kening fan e Greide, de Grutto, verloren.

Sinds het loslaten van de melkquota per 1 april 2015 zijn de boeren met een dilemma geconfronteerd: meegaan in de schaalvergroting (vaak ten koste van het milieu) of relatief klein en biologisch verantwoord verder gaan?
In 2001 werd Ee getroffen door de MKZ-crisis (Tongblier) waarbij diverse boerderijen geconfronteerd werden met ruiming van de complete veestapel. Deze traumatische ervaring speelt bij veel boeren nog een rol in hun besluitvorming.
Voor Renze van der Ploeg was het een van de redenen om naar Canada te emigreren, waar hij nu in Walton een boerderij runt met honderden koeien.
Kor en Jacob Eisenga zijn moderne boeren in Ee die net aan de ruimingen ontkwamen en op Obbema State melkkoeien houden.
Als biologische boer is Simon den Hartogh een relatieve uitzondering in Ee op de Guozzepole.
Hessel Agema is een tegendraadse boer die zowel hoge productie als de zorg voor de weidevogels hoog in het vaandel heeft staan in Kollumerpomp en omgeving.
En als laatste is Hans Kroodsma met zijn zonen een boer die meegaat in de schaalvergroting. Zo kocht hij de boerderij met land van Jasper S. te Oudwoude erbij.

Al met al een prachtig portret van de melkveehouders in Noordoost-Friesland tegen de achtergrond van melkquota, megastallen en historie van het oude platteland. Een aanrader dus, dat Boerenbloed!