Het is tegenwoordig vrij populair om een dagboek of vriendenboek op internet bij te houden. Daar is eigenlijk weinig nieuws aan. Bij meisjes is het poëzie-album lange tijd in geweest. Vriendinnetjes of vriendjes schreven dan een versje bij een leuk plaatje. Bij jongens op de basisschool wordt het vriendenboekje zelfs steeds populairder. Vaak binnen een thema, zoals de figuren van Pokemon, kunnen vriendjes een aantal standaardvragen beantwoorden over hobbies, favorieten etc. Daarbij kunnen ze dan een pasfoto plakken.
Ook in de 16e en 17e eeuw werden vriendenboekjes bijgehouden. Het was wat meer elitair dan het nu is en droeg dan ook de voorname titel
Album Amicorum, overigens simpelweg een latijnse versie van 'vriendenboek'. En er zijn ook diverse van bewaard gebleven. De
Koninklijke Bibliotheek in Den Haag beheert een fraaie collectie, die grotendeels gedigitaliseerd is, via
een aparte homepage.
Van de Friese familie
Van Harinxma Thoe Slooten hebben ze een uitgebreide collectie met prachtige exemplaren uit de 16e en 17e eeuw.
Ook van
Dokkumers zijn er nog wel aantekeningen in Alba Amicorum te vinden. In het
Repertorium Alba Amicorum van de Universiteit Erlangen in Duitsland vind je in de database bij zoeken op de oude spelling 'Dockum' twee resultaten. Een van de gevonden houders van een Album Amicorum is
Tobias Gutberleth (1609-1662), student rechten en later rector van de Latijnse School in Leeuwarden. Een artikel over hem, Simon Gabbes Abbema en Gysbert Japickx verscheen in het
Tijdschrift 17e eeuw. Hij publiceerde Nederlandse Watervloeden.
En
Hans van Wyckel, geboren 1617, die rond 1635 aantekeningen maakte die in de Haagse KB liggen (zie ook de afbeelding, HAW= Hans Annes Wyckel).
Martin Engels heeft er op zijn rijke website een
transcriptie van gemaakt.
Overigens was Gutberleth getrouwd met Geesje Brongersma, vermoedelijk familie van de Dokkumse
Titia Brongersma, dichteres en archeologe (!). Het Fries Genootschap besteedde ook een interessant artikel aan haar.
Voor een volledig
overzicht van Friese Alba Amicorum bij Tresoar verwijs ik naar het werk van Jacob van Sluis, de
Inventaris Handschriften. Hierin o.a. Suffridis Scipionis (Saarda) (1604-1675), Wybrand de Geest (1614), Franciscus Hemsterhuis (1661-1705) en dominee B.H. Habbema (1796-1802).
Update: in Gens Nostra van januari 2009 wordt op de achterpagina een Album Amicorum genoemd van
Hector Livius van Altena uit 1827-1828, die in Franeker gestudeerd zou hebben. Vreemd genoeg is de universiteit aldaar in 1811 reeds opgeheven.
De online nieuwsbrief van Tresoar, Letterhoeke nr. 16, besteedde aandacht aan een nieuwe aanwinst: het Album Amicorum van Hector Livius van Altena. Hij werd in Dokkum geboren op 18 december 1807 als zoon van Johannes Petrus Epeus van Altena, rijksontvanger der belastingen, en Hillegonda Fongers de Haan. Gedoopt werd hij op 17 januari 1808 in Dokkum
