Afwisselende ledendag in Buitenpost

Onze Historische Vereniging Noordoost-Friesland was op de zonnige zaterdag 4 oktober bij het IJstijdenmuseum in Buitenpost. Rond 10 uur stroomden de eerste sneupers binnen, alwaar om 10.30 uur de aftrap werd gegeven door voorzitter Haije Talsma. Hij legde uit hoe we in verschillende groepen rondleidingen en een lezing konden bijwonen. Jacob Roep meldde vervolgens namens de redactie hoe we tegenwoordig omgaan met kopij (elke inzending krijgt een eigen redacteur toegewezen) en vertelde over het succes van de losse verkoop van De Sneuper op Ameland. Uw webmaster gaf in een korte inleiding weer hoeveel volgers we inmiddels hebben op Twitter (bijna 800), dat we zo'n 200 abonnees hebben op onze digitale nieuwsbrief (via www.hvnf.nl ) en zo'n 100 bezoekers per dag op website en blog. En dat natuurlijk naast onze ruim 600 abonnees op ons ledenblad De Sneuper.

Zelf begon ik met de lezing van de voorzitter van de Stichting Oud Achtkarspelen, Klaas van der Schuit. Deze stichting heeft 66 leden maar is desondanks zeer actief met lezingen en excursies. Binnenkort gaan ze bijvoorbeeld op bezoek bij de familie Van Abbema op Buweklooster, die een prachtige keuken met oude tegels heeft en resten van de kloosterpoort in de tuin. Op de naastgelegen begraafplaats is nog een graftsteen uit 1598 van een Grottinga ingemetseld in het baarhuisje. Naast onze vereniging werken ze met vele andere verenigingen en instellingen samen, zodat er een rijk netwerk onstaat van elkaar versterkende onderzoekers.
Dat was ook mooi te zien in het IJstijdenmuseum zelf. Hierin zijn vele deelcollecties van particulieren samengebracht die vaak heel bijzondere verzamelingen na hun overlijden aan het museum schonken of zijn aangekocht. Zo zijn direct bij de ingang al twee imposante vitrines met zwerfstenen ingericht van Jan Veenstra en zijn maat Hendrik Heidstra.
Er zijn diverse vitrines die het leven in de prehistorie van deze regio beschrijven, maar de rode draad is toch wel duidelijk: steen. En niet ijs, zoals u misschien zult denken. Het leuke is dat vele regionale amateur-archeologen, -geologen en -historici bijdragen hebben geleverd aan dit museum, dat door diverse vrijwilligers gerund wordt.

Buiten kunt u in de uitgebreide botanische kruidentuin Kruidhof terecht voor plantjes voor uw eigen tuin, waaronder vele bijzondere. Ik kocht een potje salie en mierikswortel. In de winkel zijn ook nog allerlei heerlijkheden te koop, zoals honingwijn en lekkere jam.
Na een lekkere lunch met soep werden de groepen gewisseld.
De middag werd afgesloten in het centrum van het dorp Buitenpost, in café Point, alwaar onze voorzitter de heer Van der Schuit nog een kleine attentie gaf voor zijn interessante lezingen.
Zelf ben ik daarna nog op bezoek geweest in de pastorie van Twijzel om een oud schoorsteenstuk van de relatief onbekende schilder Wessel Pieters Ruwersma te bekijken. Het stuk is nodig aan restauratie toe. Binnenkort publiceer ik een artikel over deze schilder en zijn schilderijen in De Sneuper.

Verslag lezing Molens in Achtkarspelen

Woensdag 13 maart jl. hield de heer Sjerp de Jong een interessante lezing over molens in Achtkarspelen voor zo’n 30 belangstellenden.
In het verleden hebben er heel wat molens in Achtkarspelen gestaan. Op dit moment zijn er nog vier over: de korenmolen te Kortwoude, de molen bij de ijsbaan in Buitenpost, de Tjasker bij Augustinusga en de windmotor te Sarabos onder Gerkesklooster. 

De molens kunnen naar hun functie onderverdeeld worden in industriemolens en poldermolens. De poldermolens werden gebruikt om de polder droog te malen. Er waren vroeger veel kleine waterschappen in Achtkarspelen, waarvan de meeste de beschikking hadden over een poldermolen. 

Bij industriemolens kan gedacht worden aan korenmolens, pelmolens , oliemolens en houtzaagmolens.   

Vanouds stond er in elk dorp een korenmolen. De andere industriemolens stonden vooral in Kootstertille en Stroobos.

Meer informatie over alle molens vindt u in de Molendatabase.

Sneupen in de kerstvakantie

Een bloemlezing uit de nieuwsberichten van de afgelopen 2 weken, met name voor degenen die nog niet onze vereniging volgen via Twitter https://twitter.com/sneuperdokkum

De Sneuper 108, met op de cover Familiegeschiedenis op Spitsbergen, zal inmiddels ondanks de niet meer zo betrouwbare Post.nl wel bij alle leden bezorgd zijn. Aanvullend is het dan leuk om het digitale foto-album van WS Grant over de reis naar Spitsbergen van de Willem Barentsz in 1878 met Bareld Anes Witteveen door te bladeren: http://www.maritiemdigitaal.nl/index.cfm?event=search.getdetail&id=101019329

De Open Dag van Tresoar op 12-12-12 was een groot succes. De hele dag liepen er mensen het archief binnen en de diverse lezingen zaten bijna allemaal stampvol. De ruim 500 bezoekers hadden het prima naar hun zin en onze vereniging was ook goed vertegenwoordigd: Piet de Haan, Atze Glas, Eimert Smits, Jacob Roep, Piet Visser, Gerard Mast, Arjen Dijkstra, Reinder Tolsma, Hans Zijlstra en vast nog enkele anderen gaven acte de presence. Op Facebook een aardige foto-impressie.
De lezing van Zijlstra over Sneupen met Social Media kunt u online nog even nalezen.
Tresoar deelde goody-bags uit met o.a. het laatst verschenen nummer van Letterhoeke, maar die staat nu ook op internet: http://images.tresoar.nl/letterhoeke/2012-3/
En alles over het leesplankje van Tolsum uit 29 na Chr, gevonden in terp in Friesland vindt u op de speciale site: http://www.tolsum.nl

De Volkstelling 1744 van Achtkarspelen is nu ook te doorzoeken op de website van Tresoar: http://asksam.tresoar.nl
Martinus Jongsma heeft de tekst voor het boek Criminaliteit in Achtkarspelen naar de drukker gebracht en heeft een voorproefje online.

Er is ook weer een aanvulling op de Sonttoldatabase betreffende de jaren 1802, 1805, 1806 en 1817 tot en met 1819: 46.256 doorvaarten. Zoek maar eens naar de talloze Dokkumer schippers!
Er wordt trouwens een hoop onzin verkocht over de breedte van een fluitschip en de Sonttol. Ooit is iemand begonnen te zeggen dat fluitschepen zo smal zijn omdat ze daardoor minder tol in de Sont zouden moeten betalen. Nou, kijkt u zelf maar in de scans en transcripties van de Sonttol. Als u daar iets in kan vinden dat wijst op een Sonttol die gebaseerd is op dekbreedte dan hoor ik het graag!
Dat het fluitschip zo smal is heeft hele andere redenen, waarover de broers Wegener Sleeswijk nog gaan publiceren.
Jeanine Otten van het Harlinger Hannemahuis twitterde diverse foto's, waaronder de familiewapens Zijlstra en Wiarda.
Tresoar heeft een scan van Dokkum in 1660 op de kaart online gezet: http://www2.tresoar.nl/digicollectie/object.php?object=348&toon=050

Goed nieuws ook over de Cold Case Tresoar. Het mysterie van het geheimschrift in de brief uit het archief Van Sminia lijkt opgelost. Er werd gedacht aan een spiegelbeeldig schrift, Georgisch of Russisch. Maar het bleek een Indische taal: Telugu.
Nog beter was het natuurlijk dat via het Y-DNA onderzoek de zaak Vaatstra is opgelost. Iets wat door deelname van zo'n 30 mannelijke familieleden van de verdachte onontkomelijk was geworden. Dat de DNA-profielen zijn vernietigd en niet zijn aangeboden voor privé-gebruik door de deelnemers lijkt overigens wat voorbarig te zijn geweest.

Het Stadsarchief van Amsterdam heeft een database met Nederlandse deelnemers aan de Slag bij Waterloo in 1815 online gezet, met daarin veel Friezen https://stadsarchief.amsterdam.nl/archieven/archiefbank/indexen/waterloo_gratificaties_1815/zoek/index.nl.html
In het Limburgse Eijsden wordt een Internationaal Museum voor Familiegeschiedenis geopend. Dit is gepland voor januari 2014 in het voormalige Ursulinenklooster van Eijsden. Voor Friese families zal een speciale plaats worden ingericht.
Leuk als u ook een stem met wat commentaar op ons uitbrengt voor de Geschiedenis Online Prijs 2012: http://www.geschiedenisonlineprijs.nl/kandidaten?url=www.hvnf.nl
En zo aan het eind van het jaar met vele goede voornemens: Denkt u ook eens aan een ANBI-schenking waarmee u het werk van onze vereniging kunt steunen. Dit is te doen met ruime belastingaftrek! Dan kan 2013, waarin we ons 25-jarig jubileum vieren, extra aantrekkelijk worden gemaakt.

Zondagochtend 23 december kunt u op de Radio bij OVT luisteren naar het verhaal van Rottumeroog en de Malle Graaf Clancarty, waarover ons lid Reinder Postma enkele jaren geleden een interessant boek schreef.