Het zomernummer van
Historisch Tijdschrift Fryslan (nr.4, juli/augustus 2015) heeft speciale aandacht voor het
einde van de Franse tijd: de chaos van 1813-1815.
Op 20 juni 1789 begint de
Franse Revolutie die voor heel Europa, en dus ook Friesland, grote gevolgen zal hebben. Uiteindelijk blijken samenleving en overheden schoksgewijs een nieuw tijdperk ingecatapulteerd te zijn, maar ondertussen waren er de verschikkingen van de napoleontische oorlogen die Europa in doffe armoede stortten.
Friesland krijgt daar zijn deel van, en ontkomt evenmin aan de
conscriptie, de dienstplicht. De
website van Jan Paasman is daar een duidelijk bewijs van.
Aanvankelijk worden de Fransen gezien als bevrijders uit een verstijfd ouderwetse samenleving met een autoritaire regering. Ook in Friesland worden
vrijheidsbomen geplant. Maar als het land financieel wordt leeggezogen en van zijn jongemannen beroofd, slaat de stemming om. In 1813-1815 volgen de gebeurtenissen in het verarmde land elkaar snel op, maar één ding is zeker:
Napoleon mag nooit terugkomen, de Fransen zijn gehaat. Dat deze emoties ook in Friesland sterk spelen, bleef lang onbekend. Maar het leed werd er wel degelijk gevoeld, zo blijkt uit twee langere bijdragen in deze Fryslân. Friezen bleken verre van nuchter en gedwee te zijn.
Anne Pieters Bosma uit
Kollum vertelde na de
Slag bij Waterloo dat 'het uitspattende bloed des Prinsen zulk een hevige drift bij onze dapperen verwekte, dat de woede tot de hoogste mate steeg'.
Nog onlangs hadden we een uitgebreid verhaal over de
Fransman Babois in De Sneuper en al wat langer geleden over
Kozakken in Noordoost-Friesland.
Van heel andere orde zijn de lotgevallen van de
familie Canter Visscher (uit Dokkum) in het Verre Oosten, die
Bauke van der Pol in een mini-serie beschrijft, in dit nummer deel een. In De Sneuper en op ons blog hebben we al diverse keren aandacht besteed aan de
Canter Visschers en de publicaties van Van der Pol.
Nelleke IJsennagger bericht over onderzoek van het NLR naar de goudschat van Dronryp, waar
met een electronenmicroscoop op het goud werd ingezoomd.
Omrop Fryslan maakte een
documentaire over de Friese goudschatten.
Van meervoudige tragiek is het verhaal over de korte schrijverscarrière van
Riemer Riemersma, geboren in
Zwaagwesteinde. Tevergeefs zocht hij aandacht voor de onbegrepen droefheid van de Friese soldaten die deelnamen aan de Politionele Acties.
Een kort verslag van de Algemene Ledenvergadering van het
Koninklijk Fries Genootschap voor Geschiedenis en Cultuur wordt gecombineerd met een beschrijving van de lezing van
Paul Borghaerts over de bouwgeschiedenis van boerderijen in de Greidhoek. Dendrochronologisch onderzoek toonde aan dat een schuur in
Reahus nog originele eikenhouten spanten en dakgordingen had uit 1595!
De boekbespreking van
Jan van Zijverden gaat over
Boerenbloed, een boek van Kees Kooman over de ontwikkeling van melkquota, megastallen en het verdwenen idyllische platteland. Hij interviewde
zes boeren in de omgeving van zijn woonplaats Ee. Interessant dus ook voor onze leden, deze nieuwe geschiedenis.
In de rubriek
Historici in Friesland komt
Hans Mol aan het woord, die o.a bekend is van zijn werk aan
HISGIS.
Prof. dr. Hans Mol geeft een toelichting op Hisgis
