Posts tonen met het label Meckema. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Meckema. Alle posts tonen

maandag 13 november 2017

Kwart van adel in Verbond der Edelen kwam uit Friesland

Het Verbond der Edelen (ook wel Compromis of Eedverbond genoemd) was aan de vooravond van de Tachtigjarige Oorlog (1565) een poging door de lagere adel om de maatregelen tegen protestantse ketters te verzachten.

De Opstand tegen de Spaanse overheerser was in eerste instantie een initiatief van zowel de Zuidelijke als Noordelijke Nederlanden, maar na 1576 groeiden ze door de opkomst van de Reformatie uit elkaar. Het zuiden bleef grotendeels katholiek terwijl het noorden (boven de grote rivieren) met name protestants werd. In Friesland werd in 1580 het katholicisme zelfs formeel verboden.
Over het algemeen wordt gedacht dat het Verbond der Edelen, onder leiding van de 'Grote Geus' Heer van Brederode, vooral door de Zuidelijke Nederlanden werd gedragen, maar er deed ook een aanzienlijk aantal Friese edelen aan mee.
Ons lid Hessel de Walle, die Friese inscripties van voor 1811 in kaart brengt evenals Friese familiewapens, deelde een lijst met namen waarop in rood nog eens extra wordt aangegeven van wie een grafschrift bekend is. Hieruit blijkt dat zo'n 25% van de deelnemende edelen van Friese komaf is!
Bekende namen, zoals de Watergeus Doecke van Martena komen op de lijst voor, maar ook veel 'onbekende' namen van Friezen. Die Friese Watergeuzen waren geen lieverdjes.

Bekenden uit onze regio zijn o.a. Sippe (Scipio) van Meckema en Wilco van Holdinga. Van Holdinga moest vluchten naar Emden. Na terugkomst in 1580 werd hij Raadsheer bij het Hof van Friesland en liet een nieuwe Holdingastate bouwen bij Anjum. Van hem zijn ook 3 testamenten bewaard gebleven. Zie ook achtergrondinformatie over Friese testamenten.



dinsdag 17 oktober 2017

Verslag ledendag Historische Vereniging Noordoost Friesland te Kollum

Op zaterdag 14 oktober 2017 werd de traditionele najaarsbijeenkomst van de Historische Vereniging Noordoost Friesland in Kollum gehouden. Het bestuur had een gevarieerd programma opgezet. We werden `s morgens bij Kollumer Museum Mr. Andreae vriendelijk met koffie en oranjekoek ontvangen.
We kregen een korte introductie over het ontstaan en de opzet van het museum. Daarna volgden twee lezingen. Eén van redacteur Hans Zijlstra, over de Doutzen Kroes van de zeventiende eeuw: Lisck van Eysinga (1595-1624). Deze lezing werd live via Twitter uitgezonden en kunt u hier terugkijken: https://www.pscp.tv/w/1yNxaVaDEMlKj

Volle zaal bij ledendag in Kollum


Wibo Boswijk heeft een portret schilderij van Lisck van Eysinga. Over haar zal nog een artikel in De Sneuper worden gepubliceerd, naar aanleiding van een vondst in een Album Amicorum over haar en een afgewezen liefde, Anthonius van Aylva.
Daarna volgde een lezing van dr. Oebele Vries over het Kollumer oproer van 1797. Vries is bestuurslid van museum Andreae en heeft zich jarenlang in het Kollumer oproer verdiept. In het museum zijn prachtige zaken rondom het oproer te bezichtigen.
U kunt hier de lezing van Oebele Vries terugzien: https://www.pscp.tv/w/1kvJpkrglWPGE

Vervolgens werd het tijd voor een bezoek aan het museum zelf.
Diverse foto's geven u een indruk van het Kollumer oproer, het leven van Mr. Andreae en werken van schilder Ids Wiersma. Ook zijn er diverse vitrines met zilveren objecten van Kollumer zilversmeden als Pytter Martens en de familie Radema.
Daarna lunchten we in de Colle, waar traditioneel weer een lekkere broodje kroket voor elk lid lag te wachten. Na de lunch vertelden de redacteuren Nykle Dijkstra en Jacob Roep over diverse actuele projecten van de verenigingen.
Jacob vertelde over de totstandkoming van de beeldbank die dankzij webmaster Jaap-Sip Faber prachtig is opgezet en via de website is te raadplegen. Diverse foto's worden nu ook op de Facebookpagina Oud Dokkum uitgelicht. We hopen te zijner tijd de beeldbank aan Europeana te koppelen zodat via deze website iedereen in Europa de foto's kan vinden. Verder vertelde Jacob over zijn deelname aan het project van Frisian book & Paper Restorers. Zij maken in het kader van Leeuwarden Culturele Hoofdstad 2018 een historisch prentenboek van alle Friese Elfsteden. Van elke stad wordt één verhaal opgenomen waarbij een historische prent wordt getekend en gedrukt. Dit gebeurt allemaal ambachtelijk. Van de stad Dokkum heeft Jacob het zeeroversverhaal van Nykle Dijkstra aangeleverd. Daarvan wordt momenteel een historische prent gemaakt met een korte toelichting van het verhaal.
Nykle nam daarna het woord en vertelde hoe het zeeroversverhaal de afgelopen maanden het NOS, radio NPO 1 en andere regionale media wist te halen. Tijdens de Admiraliteitsdagen werd het lied ten gehore gebracht. Nadien kreeg Nykle nog veel positieve reacties en het blijft doorwerken, want misschien komt er wel een standbeeld van de rovers in Dokkum. Maar dat is toekomstmuziek.

Tot slot vertelde Nykle over de deelname van onze vereniging aan de Historicidagen die op 24, 25 en 26 augustus in Utrecht plaatsvonden. Onze vereniging gaf daar een sessie met vier andere historici. We hebben onze werkwijze met wetenschappers en Sneupers gepromoot aangezien daar prachtige projecten uit voort zijn gekomen. Wij hopen dat meer historische verenigingen in Nederland met wetenschappers gaan samenwerken. Dit kan tot mooie resultaten leiden.

Na de lunch brachten we eerst een bezoek aan de Maartenskerk.  Deze heeft prachtige oude muur- en plafondschilderingen, vele herenbanken (met familiewapens van oa families Botnia, Broersma, Van Rosema, De Schepper), een Van Gruisenorgel, een rouwbord van Eyso de Wendt (rijk geworden bij de VOC in China) en bijzondere grafzerken.
De echtgenoot van Lisck van Eysinga, Hessel van Meckema ligt met een grote steen op het koor, waar ook een voormalig ingang naar de grafkelder lijkt te zijn (een rijtje zwarte stenen dwars boven de grafsteen).
Ook de gelijknamige overgrootvader van de kunstschilder Hermannus Collenius ligt met een grafsteen op het koor.
Boven een deur een mooi schilderij met putti, door Wessel Pieters Ruwersma, een leermeester van Willem Bartel van de Kooi en in de consistoriekamer een gevelsteen uit 1695 van de 7 Kamers , een voormalig woningencomplex. Kortom een rijk bedeelde kerk!
Van een heel andere aard was de Oosterkerk met zijn bijzondere interieur. Deze gereformeerde kerk is verrassend kleurrijk en ontworpen door architect Egbert Reitsma, die lid was van de Groninger Ploeg en de kerk in Amsterdamse Schoolstijl liet bouwen.

De foto-impressie gemaakt door Jacob Roep kunt u hier bekijken.
Ook een online album gemaakt door Hans Zijlstra

We hebben nu al veel zin in de voorjaarsbijeenkomst van 2018. Daar kunt u ook bij zijn! Nadere informatie volgt in De Sneuper.
Word nu lid via dit aanmeldformulier op onze site: http://www.hvnf.nl/aanmeld-formulier/

donderdag 17 november 2016

Weer een stukje historisch Friesland in België ontdekt

In de kerk in Metslawier bevindt zich het graf van Worp van Ropta, zijn vrouw en zijn (half) zuster Siouck Tiarda van Starkenborch. (Bron: Hessel de Walle, Walmar 4481):
Ropta Bolta Abinga Jepma (randschrift)
Ao 1551 28 novebr sterf de edele ervest Worp van Ropta, keiyer mat olderma Docku grietma i Dogerdel ZC
Ao 1534 de 3 july sterf syn frau Wuyck van Abinga
H G 157.
Anno 1535 de 10 marti starf Siouck Tiarda va Starkenborch aet 31 huisfrau va Pibo de Meckmans hoveling te Collum start 1544 de 1 marti aet 34 te Brussel t S Goedekerke begrove nalatende 2 zonen Sippco en Feye
Aebinga Jepma Mockema Humalda
(randschrift)

Op de steen is dus tevens vermeld dat zijn zwager Pibo van Meckema, hoveling te Collum, op 10 maart 1549 te Brussel op 54 jarige leeftijd is overleden en aldaar begraven in de Sinte Goedelekercke. Zijn oom Sippe van Meckema, grietman van Kollumerland, was 30 jaar daarvoor ook in Brussel overleden.
 
Helmteken Meckema in Sint Michael en Sint Goedelekathedraal, Brussel
Wibo Boswijk publiceert in het decembernummer 2016 van De Sneuper, nummer 124, een artikel over het gerestaureerde portretschilderij van Hessel van Meckema (pendant van Lisck van Eysinga). Het onderzoek voor dat artikel bracht hem o.a. in Brussel.
In de Sint Michael en Sint Goedelekathedraal van Brussel zijn tegenwoordig in de vloer nog maar weinig historische grafstenen terug te vinden maar één springt er bij binnenkomst uit.

Een steen waarop na bijna 500 jaar de tekst geheel weggesleten is maar duidelijk met het helmteken van de Van Meckama’s!
Wapensteen met oa Sjaerdema-Hottinga, Sint-Truiden

Verder is eigenlijk de steen in de muur buiten Sint-Truiden ook een stukje Friesland in België. Het toont de familiewapens Sjaerdama-Hottinga in een ensemble met Lennep-Deelen.