Friese taal in ontwikkeling voor Google Translate

Al weer twee jaar geleden schreef ik een blogartikel waarin ik opriep de Friese taal in Google Translate te laten opnemen. Dit zou mijns inziens een grote stimulans voor de taal zijn omdat daarmee automatisch allerlei websites direct vertaald kunnen worden in het Frysk! Kijkt u bijvoorbeeld maar eens in de linkerkolom van ons blog. U ziet dan linksbovenaan (onder Over dit weblog) een blokje met een kopje Translate en daaronder een selectievakje met 'Selecteer een taal'. Als u daarin een taal selecteert wordt in 1 keer het hele blog in die taal vertaalt. Dat zou dus ook in het Frysk kunnen straks.

En laat nu iedere Fries hier een steentje aan kunnen bijdragen! Recent kondigde Omrop Fryslan aan dat de Fryske Akademy contact had gezocht met Google om het project in werking te zetten. Via o.a. crowdsourcing wordt het werk opgepakt. Als dat geen opperste vorm van Mienskip is weet ik het niet meer. Je kunt gewoon thuis, vanachter je computer, dus online Engelse woorden of zinnen vertalen in het Frysk. Deze woorden worden direct in een grote database samengebracht, die de taal in beeld brengt. Zodra er genoeg woorden en zinnen in de database zitten kan er daadwerkelijk online mee vertaald worden. Dus hoe meer mensen meewerken hoe sneller het gaat!

Het is heel eenvoudig. Als je een Gmail adres hebt kun je gelijk beginnen, anders moet je even gratis en snel een account aanmaken via www.gmail.com
Vervolgens kun je snel aan de slag via de site http://translate.google.com/community
Hierin geef je aan welke talen je beheerst, op zijn minst dus Engels en Frysk. Een gemiddelde kennis is al genoeg, u hoeft geen expert te zijn.
Hoe de vertalingen precies tot stand komen wordt op een pagina met een filmpje op YouTube nog eens rustig uitgelegd.
Dus, beste sneupers, aan de slag!

Update: Zie ook het Fryske persbericht van de Fryske Akademy.Tekstbestanden Engels/Frysk kunnen ook gewoon rechtstreeks per mail naar coordinator (ook na zn pensioen) Anne Dykstra via adykstra@fryske-akademy.nl

Lied Arme Visschers doet geschiedenis herleven

Documentairemaker Johann de Graaf uit Dokkum werkte de afgelopen maanden aan een prachtige

ode aan de vissers van Paesens-Moddergat.
Het begon met een oud bericht in het archief van de Leeuwarder Courant over de ramp in 1883.
In het 'Geheugen van componerend en musicerend Nederland', het Nederlands Muziek Instituut, archief in Den Haag, vond De Graaf het muziekstuk terug dat in 1883 werd gecomponeerd om geld mee in te zamelen voor de weduwen en wezen van Moddergat na de grote vissersramp van 5 maart 1883. Dat werd destijds echter een nieuwe ramp want de toeschouwers bij de uitvoering in de Harmonie te Leeuwarden hielden de hand op de knip!

In de documentaire treed Sytse de Vries op als componist Maurice Hageman. De bekende Gerrit Breteler werd bereid gevonden het muziekstuk opnieuw uit te voeren, maar hij vond wel dat het dan in het Fries beter zou passen bij de sfeer van de Wadden bij Paesens-Moddergat.

Terloops wordt nog de zoon van Maurice Hageman genoemd, Richard Hageman, die als Amerikaans acteur en zanger carriere maakte.
Mooie beelden zijn er ook gemaakt aan boord van het vissersschip van Monte Schregardus, in wiens familie slachtoffers vielen tijdens de Ramp van Moddergat in 1883.
Breteler komt in beeld op zijn woonboerderij in Nes, waar hij de uitspraak doet: "volgens vissers is de zee de oerhoer. Ze zijn er graag op, maar zijn ook weer blij als ze er vanaf zijn."
Louw Vanger vertelt op de zeedijk de details van de gebeurtenissen in 1883, waarbij de overlevende Gerben Basteleur zijn omgekomen broer in de visnetten kreeg maar dat verzweeg totdat de vis verkocht was!
Tenslotte werd er gefilmd in de Kerk te Paesens. O.a. Pytsje de Graaf kwam in beeld, en ik stiekum ook nog even bij het naar binnen lopen van de kerk.

Gisteren, dinsdag 4 juni, was het zover. De premiere op Omrop Fryslan TV. Op zaterdag 8 juni om 10:30 uur ook nog op Nederland 2. Nogmaals te zien op zondag 9 juni om 15:30 uur op Nederland 2.
U kunt op de website van Omrop Fryslan TV de documentaite Fryslân DOK, Arme Visschers, it fergetten liet fan de fiskersramp alvast nog even rustig online bekijken.