Friesland promotie aan de Cote d'Azur deze zomer

Naast het vrijwilligerswerk voor de Historische Vereniging Noordoost-Friesland en jaarboek De Vrije Fries heb ik vorig jaar ook met George Homs en Wibo Boswijk de Tinco Lycklama Foundation opgericht. Inmiddels heeft deze officieel de ANBI-status.

De stichting brengt het opmerkelijke leven van de Friese jonkheer Tinco Lycklama a Nijeholt (1837-1900) uit Beetsterzwaag in beeld. Op de langere termijn zullen ook andere levensverhalen op multimediale wijze gepresenteerd worden.

Uitgangspunt is het digitaliseren van archivalia die op verschillende plekken verspreid liggen. Zo hebben we inmiddels vele foto's uit de 19e eeuw, 150 brieven van en aan Tinco (met behulp van de familie van kenner Ernst Huisman) en diverse archiefstukken gedigitaliseerd.

Tinco is na zijn jeugd in Friesland gaan studeren in Utrecht en Groningen (bij Vindicat was hij ook praeses van de muziek- en schietvereniging, in 1856/57) en is daarna gaan reizen via Rusland, de Kaukasus en het Midden-Oosten (o.a. Irak, Iran, Syrië en Israel), van 1865-1868.
In Jeruzalem liet hij zich bekeren tot het katholieke geloof.

Na terugkomst richtte hij in het Eysingahuis te Beetsterzwaag een Oriëntaals museum in, dat hij echter binnen 2 jaar weer sloot en in zijn geheel verplaatste naar het Franse Cannes aan de Cote d'Azur, toen nog een slaperig vissersstadje. Zijn collectie aan archeologische vondsten, schilderijen (o.a. uit de Perzische Qajar-dynastie) en persoonlijke eigendommen vormden daarmee de basis van het stadsmuseum boven op de heuvel: Musee de la Castre.

Hij trad op 21 juli 1875 te Oosterhout in het huwelijk met de katholieke Juliana Agatha Jacoba thoe Schwartzenberg en Hohenlansberg (Oosterhout, 11 juni 1845 - Leeuwarden, 11 juni 1914), dochter van Gemme Onuphrius Tjalling Burmania, baron thoe Schwartzenberg en Hohenlansberg (1806-1862) en Hendrika de Hoogh (1803-1880).

Tijdens zijn leven aan de Franse kust organiseerde hij grote gekostumeerde bals, waar de creme de la creme van de toenmalige high-society aan deelnam. Hij liet die feesten ook op diverse schilderijen vastleggen. In de binnenstad liet hij, de nu nog bestaande, Villa Lycklama, Villa Burmania en Villa Eritia (de naam van zijn zus) bouwen, welke vlakbij de huidige Rue Lycklama liggen.
Zijn reisavonturen legde hij vast in vier kloeke delen van in totaal 2200 pagina's Franstalige tekst. Ook schreef hij diverse muziekstukken. Deze hebben we onlangs herontdekt in de nationale bibliotheek in Parijs en zouden we graag weer ten gehore willen brengen. Een klein stukje van de mars Gardes de Persepolis hebben we inmiddels laten digitaliseren.

In Friesland zijn diverse katholieke kerken, gebouwd door de beroemde architect Pierre Cuypers, door Tinco en zijn echtgenote gefinancierd (o.a. de RK kerk van Sneek), evenals het Bonifatiushospitaal dat inmiddels is opgegaan in Medisch Centrum Leeuwarden.
Zelfs de mozaïekvloer in de beroemde basiliek van Oudenbosch bij Breda is door het Friese echtpaar betaald!

Het plan is om een deel van de collectie uit Cannes in 2018, in het kader van Leeuwarden 2018 Culturele Hoofdstad, terug te halen naar Beetsterzwaag. Daarbij onderzoeken we of de locatie Hoofdstraat 17, waarin o.a. het atelier van de vermaarde beeldhouwster Eja Siepman van den Berg, een optie voor het vestigen van een pop-up museum kan zijn.
Ook wordt door diverse plaatselijke groepen zoals de Stichting Historisch Beetsterzwaag, Cultbee, kunsthuis Syb , stichting Beekdal Koningsdiep, Jelle Krol en de Tropische Kas, initiatief genomen om rond Tinco activiteiten te gaan ontplooien.

De komende tijd zal vooral in het teken staan van fondsenwerving (donaties welkom!) en organisatie. Zowel het digitaliseren van de muziekstukken, de tentoonstelling in Beetsterzwaag als het schrijven van een Tinco-biografie (i.s.m. Prof.Dr. Yme Kuiper) zal gefinancierd moeten gaan worden. Een behoorlijke klus dus, waarbij we nog best wat hulp kunnen gebruiken!

Afgelopen week is de eerste mijlpaal bereikt met het officiële persbericht van de burgemeester van Cannes over de tentoonstelling in Musee de la Castre waar onze Tinco Lycklama Foundation aan meewerkt: “Le Fabuleux Voyage du Chevalier Lycklama en Orient (1865-1868)“, die van 8 juli t/m 29 oktober 2017 in Cannes (zomervakantie!) gehouden zal worden.

De Leeuwarder Courant berichtte er ook al over: Cannes zet Friese edelman in de schijnwerper.

Stichting voor Tinco Lycklama a Nijeholt breidt activiteiten uit

De Tinco Lycklama Foundation heeft zich als doel gesteld om het leven van Tinco Martinus Lycklama à Nijeholt (1837-1900) uit Beetsterzwaag op een bijzondere manier voor het voetlicht te brengen.
Bestuursleden George Homs (Cannes), Hans Zijlstra (Amsterdam) en Wibo Boswijk (Brunssum) hebben de koppen bij elkaar gestoken en een internationaal netwerk opgebouwd van wetenschappers en liefhebbers die het leven van de Friese jonkheer niet alleen globaal in kaart brengen, maar ook inzoomen op diverse details uit zijn kleurrijke verleden. U kunt ook meedoen met een van de vele onderwerpen!

De bedoeling is om naast publicaties, symposia en tentoonstellingen ook een grote digitale kennisbank op te bouwen waarin geïnteresseerden een schat aan nooit eerder bijeen gebrachte informatie kunnen gaan vinden.
Ondersteuning van een adviesraad van experts, waarin inmiddels o.a. Prof.Dr. Yme Kuiper (RUG), Dr. Corien Vuurman, en Dr. Jan de Hond (Rijksmuseum) hebben plaatsgenomen, zal hierbij een belangrijke rol spelen..

Artikel in Leeuwarder Courant

De eerste helft van zijn leven bracht Tinco in Friesland door, de andere helft temidden van de high society van het Zuidfranse Cannes. Ook in het Brabantse Oosterhout woonde hij enige tijd.
Hij schreef 2.200 (Franstalige!) pagina's in vier boekdelen over zijn ruim drie jaar durende verkenningsreis door Rusland, de Kaukasus en het Midden-Oosten - en was daarom één van de eerste oriëntalisten van Nederland.
Zijn collectie Oosterse voorwerpen, verzameld tijdens zijn reizen, stelde hij een jaar lang tentoon in zijn Eysingahuis in Beetsterzwaag maar schonk hij uiteindelijk aan de stad Cannes, waar het nu de kern is van stadsmuseum Musee de la Castre.

Tinco werd gedoopt als protestant maar bekeerde zich in Jeruzalem tot het katholicisme en huwde daarna ook met de katholieke Juliana Thoe Schwartzenberg en Hohenlansberg. Nadien financierde hij op grote schaal bouw en verbouw van katholieke kerken in Nederland (en vooral Friesland), vaak met de bekende architect Pierre Cuypers (ook fanatiek katholiek).

Concrete plannen heeft de Tinco Lycklama Foundation voor tentoonstellingen en een symposium in 2017 die reeds in gang gezet zijn met het stadsmuseum van Cannes en het Familiemuseum in het Limburgse Eijsden.
Ook wordt onderzocht wat de mogelijkheden zijn om in Beetsterzwaag en/of Leeuwarden een tentoonstelling te organiseren, mede in het kader van Leeuwarden Culturele Hoofdstad 2018.
Inmiddels is ook een begin gemaakt met de vertaling van de memoires van Tinco, naar het Engels en later naar het Nederlands, o.a. over zijn belevenissen in het oude Persepolis.
De Leeuwarder Courant besteedde dit jaar al twee keer uitgebreid aandacht aan het Tinco Project!

Volg het project of neem deel via de Facebookpagina's of de project-website van Tinco Lycklama a Nijeholt.

The Tinco Project in volle vaart vooruit

Zoals u wellicht al gelezen heeft in de Leeuwarder Courant (een dubbele pagina getiteld Ode aan merkwaardige avonturier Tinco) ben ik samen met George Homs, een Limburger wonend in Cannes, bezig de Friese jonkheer Tinco Lycklama à Nijeholt uit de vergetelheid te halen.

Tinco in Albanees kostuum

De telg uit een roemrucht geslacht van grietmannen en verveners zette aan het einde van de 19e eeuw de bloemetjes buiten aan de Franse Cote d'Azur, nadat hij jarenlang door het Midden-Oosten had gereisd en een museum met zijn zelf verzamelde collectie in Beetsterzwaag bestierde.

In Beetsterzwaag wordt hedentendage tijdens rondleidingen nog verhaald over de markante jonkheer die met een agressieve aap door het dorp paradeerde en maar liefst 1 gulden entree hief voor zijn oriëntaalse museum. Er gaat zelfs een verhaal dat Tinco tijdens een wandeling in de bossen rond Beetsterzwaag een lid van het koningshuis in een sloot heeft gekieperd!
Geen wonder dat zijn museum na een jaar al gesloten werd en de hele collectie verhuisde naar het Franse Cannes, waar Tinco met zijn katholieke echtgenote Juliana thoe Schwartzenberg en Hohenlansberg in Villa Lycklama woonde.
Nog steeds is er een Rue Lycklama in deze mondaine badplaats en is de plaatselijke vereniging van archiefonderzoekers en de directie van het museum inmiddels ook enthousiast!

Naast het benaderen van vele mensen uit de wereld van musea en cultureel erfgoed, hebben we ook een drietalige website http://tincolycklama.org/ gelanceerd, een Wikipedia-pagina gemaakt en daaraan een Facebookpagina gekoppeld. Deze pagina op Facebook kunt u blijven volgen door hem te 'liken' met het opgeheven duimpje.

Door de publiciteit hebben we al vele positieve reacties gehad die ons nieuwe informatie en goede contacten opleverden.
Ook heeft deze week het historisch platform Historiek via een mooi webartikel aandacht besteed aan The Tinco Project.
In Cannes is men weliswaar nog niet ver ontwikkeld met de inventarisatie van de collectie of digitalisering, maar is er grote interesse meer te weten te komen over deze bijzondere Friese jonkheer, die zich ter plaatse uitgaf voor baron. Hij was immers getrouwd met een barones :-)

We hopen te zijner tijd o.a. tentoonstellingen te kunnen organiseren in bijvoorbeeld Cannes of Beetsterzwaag, ook met het oog op het naderende jaar 2018 waarin rond Leeuwarden Culturele Hoofdstad van Europa 2018 allerlei regionale activiteiten worden georganiseerd.
Blijf ons dus volgen via de website en Facebook!