De Talsma-eendenkooi van Schiermonnikoog

Als u binnenkort op Schiermonnikoog bent, dan moet u zeker eens een bezoek brengen aan de eendenkooi van Talsma.
Deze kooi bij de zogenaamde Kooiplaats (boerderij met kooi) wordt nog steeds gerund door de oude heer Theun Talsma. Dezelfde familie kennen we ook van een kooi bij de Anjumer kolken
In 2012 bezochten we de Van Asperenkooi tijdens een ledendag. De cover van De Sneuper 110 was gesierd met een foto van die kooi.

Tijdens een rondleiding ga je de bebossing rond de omwalde eendenvijver in en vertelt Talsma over de geschiedenis en gebruiken rond de kooi. Vele spreekwoorden zijn gebaseerd op het leven van de kooiker en zijn eenden: de pijp uit gaan, achter de schermen werken etc.

In de Schiermonnikoger kooi komen tal van eendensoorten voor. Ik zag bergeenden, kuifeenden, smienten, talingen en zelfs een gans, die ooit door een eend is uitgebroed in een van de ingegraven melkbussen. De tamme eenden lokken de wilde eenden die gevangen gaan worden. Tegenwoordig is dat alleen nog maar om te ringen.

In het kooikershuisje binnen de kooi staan diverse gereedschappen en ook enkele kleine stukjes turf. Die werden gebruikt om al smeulend de menselijke geur te camoufleren van de naderende kooiker.
Aan de rand van de kooi is ook een klein gedenkteken opgericht met het jaartal 1945, dat herinnert aan het feit dat Schiermonnikoog als een van de laatste plekken bevrijd werd. Collaborateurs uit het Groningse Scholtenhuis hadden zich in hutten in de kooi ingegraven, maar werden uiteindelijk verwijderd.

Rondom de kooi loopt een pad dat helemaal bedekt is met mos. Talsma verwijdert hier regelmatig het gras om het zachte tapijt te onderhouden dat de voetstappen, en dus de geluiden, dempt.
Er groeien ook enkele pruimenbomen in de kooi. Die smaken heerlijk bij een stukje eendenvlees!

Mooi dat zo'n stuk cultureel erfgoed door de familie Talsma in stand gehouden wordt!

Sneupers in de schijnwerper in Leeuwarder Courant en Dagblad van het Noorden

Op maandagmorgen 2 november j.l. zaten de bestuursleden Haije Talsma en Jan de Jager van de historische vereniging Noordoost-Friesland, de streekarchivaris Tjeerd Jongsma en Reinder Tolsma om 10 uur heerlijk aan de koffie op het Streekarchivariaat.
Dat alles op verzoek van Paul Straatsma, freelance-journalist van de Leeuwarder Courant, die bezig is aan een tweewekelijkse serie over gebieden in Friesland, Groningen en Drente onder de naam: Mijn Streek. Hij maakt daarbij dankbaar gebruik van de kennis van historische verenigingen van hun omgeving en zo kwam hij ook bij de Historische Vereniging Noordoost-Friesland terecht.

Na een uurtje overleg werd als eerste een tocht door Dokkum gemaakt, waarbij ook de fotograaf aanwezig was. Omdat het erg mistig was, kon die alleen een foto maken van de aanwezige heren op de brug van de Aalsumerpoort. Onder de wandeling kreeg Paul Straatsma van alles te horen over wat er te zien was en diens conclusie was dan ook dat alleen een stadswandeling door Dokkum al voldoende zou zijn voor een artikel.

’s Middags maakten Paul Straatsma en Reinder Tolsma de wandeling langs het Dokkumer Grootdiep, zoals beschreven in het krantenartikel dat op 14 november in Leeuwarder Courant en Dagblad van het Noorden is verschenen. Omdat het zo mistig was is Straatsma in de loop van de week nog eens de route langs gefietst en heeft de fotograaf de tocht ook gewandeld en daarbij sfeervolle plaatjes gemaakt zoals te zien bij het artikel. Als titel voor zijn tekst heeft Straatsma gekozen voor ‘Hier en daar wat snuffelen in Dokkum’. Dat dekt niet echt de lading van zijn artikel, want de tocht langs waterstaatkundige werken, de steenfabriek in Oostrum en het beschermd dorpsgezicht van Ee worden daarbij weggelaten, maar geeft wel een mooie verwijzing naar wat de leden van de Historische Vereniging Noordoost-Friesland van zichzelf vinden: wij zijn sneupers, snuffelaars in de historie. Het verenigingsblad De Sneuper geeft dat nog eens duidelijk weer.