Lezingenmiddagen 16 en 20 oktober bij Tresoar en Fryske Akademy

In het kader van de Week van de Geschiedenis worden lezingenmiddagen georganiseerd op 16 en 20 oktober bij Tresoar en de Fryske Akademy.

‘Overstromingen in Friesland’, zaterdag 16 oktober, 13.00-16.30 uur, Tresoar, Boterhoek, Leeuwarden

Met lezingen van:

• Hans Mol, over overstromingen in de middeleeuwen

• Meindert Schroor, over de kustverdediging in de 16de eeuw

• Kerst Huisman, over de overstromingen in de 19de eeuw
en een rondleiding langs hoogtepunten uit de kaartencollectie van Tresoar rondom het thema ‘land en water’.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------
‘De Friese handelsvaart naar de Oostzee in de 17de en de 18de eeuw’, woensdag 20 oktober, 14.00-17.00 uur, congres- en studiecentrum It Aljemint, Doelestraat, Leeuwarden

Met lezingen van:

• Hanno Brand, over de Friese Oostzeevaart in de vroegmoderne periode

• Jan de Vries, over de marine en de zeeoorlogen

• Rienk Wegener Sleeswijk, over het zeemansleven en zeemanssymboliek

• Siem van der Woude, over de Sonttolregisters als bron voor de bestudering van de Friese koopvaardij

Toegang gratis! Aanmelden is niet nodig.

Deze lezingen worden georganiseerd door: Fryske Akademy, Tresoar en de Wurkgroep Maritime Skiednis van de Fryske Akademy.

Genealogiedag 23 oktober in Tresoar

Aan het eind van de Week van de Geschiedenis wordt op zaterdag 23 oktober 2010 een genealogische dag georganiseerd door de "Genealogie Interessegroep HCC" in samenwerking met het "Frysk Histoarysk en Letterkundich Sentrum" (Tresoar) in Leeuwarden. Het centrale thema is Water, daarmee sluiten zij aan bij het thema van de Week van de Geschiedenis.

De genealogische dag is een mooie kans om kennis te maken met een archief, zeker voor mensen die geïnteresseerd in hun voorgeslacht en een prima gelegenheid om zich over een veelheid van onderwerpen te laten voorlichten. De interessegroep Genealogie van de HCC zal deze dag een nieuwe website introduceren. Daarmee worden de huidige verenigingswebsite en de bestaande nieuwssite samengevoegd.

Er zullen diverse producenten van genealogische computerprogramma's aanwezig zijn. Zij kunnen specifieke vragen over het desbetreffende genealogieprogramma beantwoorden, toelichten en demonstreren. Voor de beginners is een bezoek aan de stands van bijvoorbeeld Genlias (dé zoekmachine op het gebied van voorouders) en van GeneaNet (zoeken in de diverse stambomen) een aanrader Daarnaast is het Centraal Bureau voor Genealogie uit Den Haag aanwezig en de plaatselijke afdeling van het NGV, de Nederlandse Genealogische Vereniging.

Gedurende de dag worden er lezingen gegeven door medewerkers van het Historisch Centrum. De directeur van het Tresoar, Bert Looper, houdt een lezing over de geschiedenis van de waterstaatkunde en Siem van der Woude spreekt over dijken en andere waterkeringen.

Cees Heystek, voorzitter van hcc!genealogie zegt: "Belangstellenden die hun voorouders willen opsporen, maar eigenlijk niet goed weten hoe en waar ze moeten beginnen, komen deze dag zeker aan hun trekken. Zo is er een spreekuur Genealogie en Heraldiek (wapenkunde) waar mensen met al hun vragen terecht kunnen. Andere onderwerpen die aandacht krijgen zijn: hoe kan ik digitale gegevens vastleggen en welke mogelijkheden biedt internet bij het familie-onderzoek? Ook bezoekers die graag eens met andere genealogen over hun onderzoekservaringen willen praten en gegevens uitwisselen kunnen tijdens de hcc!genealogie-dag beslist hun hart ophalen. De toegang is gratis."

Het adres is: Boterhoek 1 Leeuwarden. De openingstijden op de 23e zijn van 10.00 uur tot 16.00 uur.

Noordoost Friezen in Gens Nostra en 11en30

Zo nu en dan komen er voor onze regio Noordoost Friesland interessante personen voorbij in de publicaties van de NGV. In het landelijke Gens Nostra, jaargang 65, 2010 nr 8/9 zit een speciale uitgave, als apart deel: paspoorten voor reizigers afgegeven in Rotterdam (1745-1783). Het bevat een lijst met namen afkomstig uit 2 banden van reizigerspaspoorten die door het stadsbestuur van Rotterdam zijn gehonoreerd (collectie Gemeentearchief Rotterdam). Op pag. 57 komt onder nummer 1295 voor: Jochem Hendriks, die op 16 september 1779 van Ameland naar London gaat, blijkbaar via Rotterdam.

In 11en30, jaargang 15, nr 4, oktober 2010, een silhouetportret van Frederik Witteveen (1848-1915) uit 1855, op 6-jarige leeftijd. Geert van der Veer uit Drachten ontdekte deze in het familiearchief van de familie Van Haersma de With, bekend van de VOC-commandeur Jan de With (eigenlijk een Deen, Jens True) en zijn Dokkumer vrouw Wikjen Minnema.
Ook van jonkheer Volkert Adrianus Heringa en jonkvrouw Wikje Minnema van Haersma de With zijn silhouetportretten bekend. Alle 3 zijn ze geboren te Metslawier. Frederik was de zoon van notaris Jouwert Witteveen en Sytske Bolman en werd later zelf ook notaris. Op 22 november 1877 trouwde hij te Leeuwarden met Catharina Maria van Leeuwen. Voor een mooi overzicht van familiearchieven, familieverhalen en persoonlijke geschiedenissen, zie ook www.familiearchieven.nl

Tenslotte in Gens Nostra jaargang 65, 2010, nummer 10, oktober 2010 de kwartierstaat van Hendrik Bearda Bakker, die in zijn voorgeslacht de Dokkumer stadsomroeper en burgertamboer Harmanus Boekhout (1763-1848) heeft. Op 21 november 1784 trouwde hij met Rienkje Rienks (1759-1823).

Online scans Burgerlijke Stand Friesland

Met het project AlleFriezen.nl is begonnen om van de Friese gemeenten, naast de bekende basisgegevens in http://www.tresoar.nl/ ook de scans van de akten van de Burgerlijke Stand beschikbaar te maken. Dat is voor vele gemeenten een mooie vooruitgang maar Noordoost Friesland komt er daarbij bekaaid vanaf. In ieder geval zijn de (voormalige) gemeenten Oostdongeradeel, Westdongeradeel, Dokkum, Dantumadeel, Kollumerland en Ameland nog niet vertegenwoordigd in AlleFriezen.nl.

Gelukkig brengen hier de Mormonen uitkomst, en dat voor vrijwel geheel Friesland. Ook zij zijn begonnen

online scans beschikbaar te stellen en daar zitten de gemeenten uit Noordoost Friesland wel bij!
Ik berichtte er al eerder in augustus over maar heb de site toen niet echt diepgaand bekeken. Dankzij een tip van Richard Keijzer op het Tresoar Genealogie-forum blijkt dat de site in beta-test van Familysearch.org de scans nu al heel veel gratis online heeft gezet. Zo werkt het:
- ga naar http://www.familysearch.org/
- klik op de tekst Europe of "All Record Collections"
- ga een eind naar beneden en klik op "Netherlands, Civil Registration, 1792-1952"

- Browse through images
- kies dan provincie Friesland

- en dan de gewenste gemeente

Zo kun je vervolgens bladeren door de Burgerlijke Stand, dus geboorte, huwelijk (inclusief vaak Huwelijkse Bijlagen!) en overlijden van ca. 1811-1910.

Directe links:

Oostdongeradeel 
Westdongeradeel 
Dokkum
Dantumadeel 
Kollumerland 
Ameland 

Update: Er vinden regelmatig wijzigingen plaats in de URL's van de scans van de Mormonen. Een site die dit zo veel mogelijk bijhoudt en een specifieke Friesland pagina heeft is http://www.genver.nl/fs/indexfr.htm

Fries Realisme: 25 jaar Fria in Admiraliteitshuis

Expositie in het Admiraliteitshuis over 25 jaar kunstenaarsvereniging Fria.

In museum het Admiraliteitshuis in Dokkum is vanaf zaterdag 2 oktober de expositie ‘Fries Realisme, 25 jaar kunstenaarsvereniging Fria’ te bezichtigen. Naar aanleiding van het jubileumjaar hebben 8 bij de Fria aangesloten kunstenaars werk gemaakt dat tot eind november in het museum te zien is.

De exposanten zijn kunstenaars die verwantschap voelen met kunstuitingen die hun grondslag kennen in het Realisme, een kunststroming die ontstond rond 1850 waartoe Millet en Courbet gerekend kunnen worden.

De deelnemende exposanten zijn: Hennie Dijk – Stel, Ineke Ekkers, Eduard Frieser, Rein Halbersma, Jaqueline Knol, Wim Kroon, Willem Mook en Rein de Vries.

Hennie Dijk toont een serie aquarellen met het VOC verleden als uitgangspunt. Ineke Ekkers toont ruimtelijke objecten waarin plantaardige vormen zijn verwerkt. Willem Mook schilderde de Schenkenschans bij Leeuwarden op kunstmatige hoogte. Rein Halbersma toont winters aandoende doeken van o.a. het gezicht op een zadeldakkerkje omgeven door een muur van bomen en een havenstelling.

Ter gelegenheid van het jubileumjaar is het boek ‘Friese vrijheid’ uitgegeven. Een overzicht van 25 jaar vereniging met veel beeldmateriaal van het werk van 42 Fria-leden.

Fries Realisme, 25 jaar kunstenaarsvereniging Fria is te zien van 1 oktober t/m 27 september 2010.

Historische wandkaarten online

U kent ze vast nog wel uit uw eigen schoolklas op de Lagere school (basisschool). De wandkaarten van de Groninger Cornelis Jetses, waarop in een beeld een heel historisch verhaal gevangen werd. Je kon er prachtig bij wegdromen als je even niet op de meester of juf wilde letten.
Het zijn mooie voorbeelden van de historische beleving die de verhalen je geven.
Deze wandkaarten zijn nu in een Europees project online gezet. Het aardige is dat hiermee ook culturele verschillen bekeken kunnen worden, zoals Vikingen die bij ons als woeste krijgers worden geportretteerd en in andere landen als vreedzaam. Ook Bonifatius komt 3 keer in de database voor.
Neem eens rustig een kijkje op http://www.historywallcharts.eu/

Noorderbreedte inspireert tot debat

Het blad Noorderbreedte, dat zichzelf een Breed Tijdschrift over Noord-Nederland noemt, heeft vaak hele interessante artikelen. Thema's zijn: landschap, natuur, cultuurhistorie, ruimtelijke ordening, architectuur, wonen werken en verpozen, stad en platteland, kunst en fotografie. En van elk nummer zetten ze er ook wel een paar online, om even kennis te maken.

Zo is van jaargang 34, nummer 3, 2010, een artikel van Abe de Vries, Ooit geest te zijn van blad en water... te lezen. Het beschrijft een reis van Dokkum naar een groot landhuis in het Groningse Leens, ‘Oosterhouw’ van de overleden dichter Cornelis Onno Jellema. Voor mensen die wat verder kijken dan hun genealogie of voorouders verspreid over het noorden hebben geeft het een mooie mix van historie en toekomstige ontwikkelingen. En dat ook nog in een grafisch mooi opgezet full-colour blad.

Oplage Sneuper naar 480

Door het toenemend aantal leden van de Historische Vereniging Noordoost Friesland is besloten vanaf het Septembernummer 98 de oplage van de Sneuper te verhogen van 450 naar 480. Het illustreert de bloei van de vereniging in een tijd dat vele verenigingen moeite hebben hun ledental op peil te houden.
Opvallend is dat de laatste jaren de meeste nieuwe leden niet in de regio wonen, maar er uiteraard wel genealogische en historische banden mee hebben. De goede mix van beeld en tekst en verhouding tussen regionale historie en genealogie maken het blijkbaar een interessante publicatie. Bovendien is het aantal pagina's de laatste jaren ook gegroeid tot minimaal 68 per nummer!
Veel van deze ontwikkelingen zijn door Reinder Tolsma, een van de oprichters van blad en vereniging 20 jaar geleden, in goede banen geleid. En aangezien hij 20 jaar het maximum voor een functie vindt houdt hij er helaas per 2011 en Sneuper 100 mee op. Op het hoogtepunt stoppen noemen ze dat. Namens de gehele redactie alvast bedankt voor alles!

De inhoudsopgave van Sneuper 98, September 2010:
Genealogie

142, Groeten uit Amerika (deel 10: groep Scholte, 11 predikanten), K. Postma
153, Rosier: van Amsterdam naar NO-Friesland, K. Janssen
154, Kwartierstaat Kanke Alles Klaver, R. Keizer
164, Stamreeks Eelke Dijkstra, E. Dijkstra
Streekgeschiedenis
169, De Posthoorn te Dokkum, E. Smits
176, Moddergat de Oere, van boerenplaats tot vissersdorp, P. Hillebrand
180, De bende van Jan Hut (Jan Hendriks van der Wijk), K. Pera
184, Kozakken in Noordoost Friesland, 1813, H. Zijlstra (zie ook Geschiedenis VPRO radio)
192, Dokkum en de koloniën, deel 2, W.Schackmann/R.Tolsma
Bronnenpublicatie
198, De tol aan het Gerben Allesverlaat, A. Musquetier
Varia
163, De stembonen van Dokkum, een reactie, Redactie
165, Grafsteen moeder van Pieter Stuyvesant, Redactie
166, De afkomst van Dedtie Ypes, van Kooten, L. Heins
168, Aanbod Genealogyske Jierboeken, R.H. Postma
172, Een bijzondere plaats voor een grafsteen (van Aebe Hiddes van Hantumhuizen, gebruikt als stoep in Dokkum), H. de Walle
174, Jacob Folkerts Dijk, horologiemaker te Dokkum, J. de Jager
175, Ingeboekt, diverse
183, Errata artikel ”Familie Edelman, Klaver…” R. Keizer
189, Zoektocht naar Gerrit Sakes (de Vries), F. de Vries
191, Weer toevoegingen op website A. Musquetier
196, Hessel de Walle over website Friezen uit Vroeger Eeuwen,(extra toegangen voor kopers van het boek via uw IP-adres, te checken via http://www.ipee.nl/ ), H. de Walle
199, Reliwiki, R. van Tatenhove

Noteer ook de komende ledenvergadering op zaterdag 9 oktober in Dokkum. Om ook lid te worden kunt u zich eenvoudig online aanmelden, het kost slechts 15 euro per jaar waarbij u bovendien de dubbel-cd met Sneuper 1 t/m 75 er gratis bij krijgt! En nog steeds is kopij altijd welkom via ons email-adres.

Friezen als slaven in Barbarije

Aanstaande zaterdag 25 september 2010 organiseert NGV Friesland in het Historisch Centrum Leeuwarden een lezing over Friezen als slaven in Turkije en Noord-Afrika. Deze gebieden werden in de 17e en 18e eeuw doorgaans Barbarije genoemd. De lezing wordt gegeven door mevrouw J. Krijnen-Holzhaus, die de nodige verhalen over Friese slaven verzameld heeft. Aanvang 13.30 uur.
Specifiek voor Noordoost Friesland ben ik ook al enige tijd bezig met het verzamelen van verhalen die in ons blad De Sneuper gepubliceerd zullen worden.
In november komt bij de Walburg Pers, in samenwerking met het Nederlands Scheepvaartmuseum Amsterdam en het Maritiem Museum Rotterdam, een boek uit, gelieerd aan dit onderwerp, Kapers & Piraten, Schurken of Helden?
Met name de Diaconieboeken geven regelmatig bericht van collectes ter lossing van slaven die 'bij den Turck gevangen' zijn, of zelfs in 'Tartarije'. Helaas worden vaak geen namen genoemd en zijn de collectes ook regelmatig voor anonieme mensen die uit een geheel ander gebied van Friesland of zelfs daarbuiten komen. Heeft u zelf nog vondsten of suggesties op dit gebied, laat het me weten via de mail.

Marten Posthumus, Herinneringen aan Rinsumageest

Zaterdag 16 oktober 2010, Lezing door de heer P. Duijff:

Toegegeven, onze vereniging heeft er voor gekozen om lezingen aan andere organisaties (zoals Historia Doccumensis ) over te laten, maar ik was toch wat verbaasd over de aankondiging van deze lezing op zaterdag 16 oktober in het Historisch Centrum Leeuwarden voor NGV Friesland. Vreemd genoeg niet ook even aangekondigd via de mail bij de Historische Vereniging Noordoost Friesland.

Enfin, spreker Pieter Duijff is lexicograaf bij de Fryske Akademy. Marten Posthumus, geboortig van Rinsumageest, ooit de belangrijkste plaats in Dantumadeel, is naar Noord-Amerika geëmigreerd. Daar heeft hij herinneringen aan zijn geboortedorp aan het papier toevertrouwd. De heer Duijff heeft deze in boekvorm uitgegeven. Voor mensen met interesse voor de familie- en streekgeschiedenis van Noordoost Friesland een prachtige gelegenheid om kennis te maken met de leefcultuur in de tijd van onze voorouders.

Historisch tijdschrift Fryslân gelanceerd

Vandaag kreeg ik hem in de bus: het blad voor leden van het Koninklijk Fries Genootschap voor Geschiedenis en Cultuur, in een nieuw jasje: Historisch tijdschrift Fryslân. Leden krijgen dit blad naast het jaarboek De Vrije Fries.

In mei 2009 schreef ik al eens een blogartikel met als vraag Moet Fries Genootschap investeren in papier? Het was toen namelijk bekend geworden dat het Genootschap een groot legaat had gekregen waarvan de besteding aan de leden werd voorgelegd. Een verbetering van het blad en een hogere frequentie heb ik vanaf het begin toegejuicht. Ik vroeg me echter af waarom er zo weinig aandacht was voor de online presentatie van het Fries Genootschap zelf. De website wordt zelden bijgewerkt en nodigt niet uit tot betrokkenheid.
Deze leemte moet nu opgevuld worden door het blad en een presentatie daarvan op het web.
En het moet gezegd: het is een fris ogend blad. Veel beeldgebruik en een ruim aantal, vrij korte, verhalen. Wat ik vreemd vind is dat op de cover pontificaal (niet te zien op de foto bij dit artikel) een groot blok met barcode en prijs staat. Had dat niet op de achterkant gekund?
Het eerste nummer heeft een focus op de luchtvaart in Friesland, een relatief onbekend historisch fenomeen. Zo zijn er artikelen over Clement van Maasdijk die in 1910 het luchtruim koos bij Heerenveen, de geschiedenis van vliegveld Leeuwarden en Koninklijk vlieger Gerben Sonderman. Het artikel Zwanenzang vond ik persoonlijk interessant maar deed me wel heel erg denken aan het blogartikel dat ik in juni 2008 publiceerde over het Recht van Zwanenjacht in Friesland. Het verbaasde me dat de zwanenring van de familie Fogelsangh een zwanenhalsband zou zijn geweest. Het lijkt me wat vreemd. maar ik ken de omvang ervan niet. Maar als het veel te groot is voor een pootring zou het kunnen. Bij de huwelijkdis in 1610 van Jel van Liauckema met Eraert van Pipenpoy in Liauckemastate, afgebeeld op een schilderij in het bezit van het Fries Museum, stond ook zwaan op het menu.
Interessant voor de Noordoost Friezen is het artikel over de Dam van Holwerd naar Ameland. Deze werd in augustus 1872 voltooid maar al in de nacht van 14 op 15 oktober 1881 werd een gat van 50 meter geslagen, die het einde van de vaste verbinding betekende. Het idee erachter was om door aanslibbend zand een nieuwe polder te creëren, maar dat is er dus nooit van gekomen. Wel is het postschipper Evert Cornelis Kolmer ooit eens gelukt met een kruiwagen vol postzakken de oversteek over de dam te maken (Geboorteakte Ameland, Aangiftedatum 16 november 1841, blad nr. 25, Evert Colmer, geboren 15 november 1841, Zoon van Cornelis Cornelis Colmer en Aaltje Liekeles de Vries). Op luchtfoto's en in oude atlassen is de dam nog goed te zien. Overigens meldt de Leeuwarder Courant van 6 augustus 1852 hoe C.C. Colmer, die ook postschipper was, op dramatische wijze verdronk toen hij zijn overboord geslagen negenjarig zoontje probeerde te redden. Hij liet een weduwe met 10 jonge kinderen achter.
Verder o.a. nog een verhaal over uitvinder en pionier Van Motman, Friese Frits en zijn Rin-Ollinne, een rubriek Kort Nieuws, een activiteitenkalender, Boeken en de rubriek Uitgelicht, met de tentoonstelling Luchtvaartpioniers in Museum Willem van Haren in Heerenveen.
Al met al een mooi blad die het extra interessant maakt om lid te worden van het Fries Genootschap voor Geschiedenis en Cultuur!
P.S. Ik ben wel benieuwd hoe de genoemde 6 nummers per jaar nu in 2010 ingevuld gaan worden. Het nieuwe blad, half september 2010, is nog maar de tweede publicatie van het jaar. Gaan we nu tot 1 januari nog 4 nummers ontvangen?
Update: Zie ook de nieuwsartikelen op de websites van Liwadders en Friesch Dagblad.

Friese oorlogsdagboeken online

Tresoar meldt het volgende: Donderdag 16 september wordt het project Erfgoed van de Oorlog in Amsterdam afgesloten. Tijdens de slotconferentie wordt onder meer de landelijke website met dagboeken uit de oorlogsjaren gepresenteerd. Het Verzetsmuseum Friesland en Tresoar in Leeuwarden hebben voor dit project hun collecties en archieven doorgespit waarbij bijna honderd dagboeken te voorschijn zijn gekomen. Meer dan vijftig van deze ‘Friese’ dagboeken zijn vanaf aanstaande donderdag te zien en te lezen op de website http://www.hetgeheugenvannederland.nl/ .

De dagboeken geven een beeld van de oorlogsjaren, van de verschrikkingen, maar ook van het alledaagse leven. Zo schrijft de twaalfjarige Adri Meindersma uit Huizum over zijn verblijf in Rotterdam in de meidagen van 1940 en over het bombardement dat hij in de verte ziet. De Sneker Anne Zijlstra houdt een dagboek bij van zijn tewerkstelling in het Duitse Kassel en de schrijver Eelke Simens de Jong beschrijft in het Fries onder meer zijn vele bezoeken aan familie en vrienden. De dagboeken brengen de tijd van toen op een aansprekende manier dichterbij. Daarom is het ook een bron die bijzonder geschikt is voor gebruik in het onderwijs.

De ontsluiting van de dagboeken is een van de resultaten van het subsidieprogramma Erfgoed van de Oorlog van het ministerie van VWS. Het project als geheel is van grote waarde geweest voor het Friese erfgoed van de oorlog. De collecties en archieven van het Verzetsmuseum en Tresoar hebben een face-lift gekregen en zijn voor belangstellenden nu gemakkelijker toegankelijk door middel van verschillende websites. Tal van activiteiten zijn de afgelopen periode door het Verzetsmuseum en Tresoar uitgevoerd. Zo zijn foto’s, affiches, topografische kaarten en tekeningen uit de jaren 1940-1945 gescand, zuurvrij verpakt en voor een groot deel nu online te bekijken. Archieven uit dezelfde periode zijn beter toegankelijk gemaakt. Het Verzetsmuseum heeft interviews gehouden met Friese oorlogskinderen en doet onderzoek naar de manier waarop de oorlog in musea wordt verbeeld.

De komende jaren blijven Tresoar en het Verzetsmuseum werken aan het verbeteren van de toegankelijkheid van hun oorlogscollectie. Dat betekent dat beide instellingen inzetten op een actieve en passieve conservering, beschrijving en digitalisering van het bijzondere oorlogsmateriaal, het vastleggen van verhalen en het doen van onderzoek.

De diverse projecten in Friesland zijn naast het ministerie van VWS mede mogelijk gemaakt door het VSB-fonds, het Je Maintiendrai-Fonds, de Stichting Friesland 1940-1945 en de Stichting Sneek 1940-1945.

HZ: Zie ook http://www.tweedewereldoorlog.nl/ voor veel digitale informatie over de Tweede Wereldoorlog!

Leven van de wind

Afgelopen vrijdag is het boek van Warner Banga gelanceerd: Jim mutte komme, ut waait!, molens en molenaars in Dongeradeel.

Zo'n 100 personen waren aanwezig in en om de (nieuwe) raadszaal van Dokkum. De presentatie ging uit van Historia Doccumensis, met als voorzitter Ihno Dragt, bekend als directeur van het Museum Admiraliteitshuis.

Ook de voorzitter van de Fryske Molen gaf uitleg over: wanneer is een molen nou een (rijks)monument. Oud-Dongeradichter Akke Brouwer droeg haar gedicht ‘Ode aan de molen’ voor.

Auteur Warner Banga hield een presentatie over de bronnen die hij voor het boek gebruikt heeft en het duo Eddy en Ingrid zong enkele (molen)liederen, begeleid door een accordeon.

Het eerste exemplaar werd uitgereikt door Warner en zijn kleinzoon aan burgemeester Waanders van Dongeradeel en een tweede exemplaar aan de kinderburgemeester Jacob Lei. Het boek kan online besteld worden via Historia Doccumensis voor 46,50 of via de reguliere boekhandel.

Tijdens de Open Monumentendag hield Warner ook nog diverse presentaties voor belangstellenden.

Wil Schackmann op toernee in Friesland

Sneuper Wil Schackmann, auteur van het boek De Proefkolonie en kenner van de geschiedenis van de Maatschappij van Weldadigheid houdt komende tijd enige lezingen in Friesland. In De Sneuper heeft hij samen met redacteur Reinder Tolsma over Dokkumers in de Koloniën gepubliceerd.
In oktober is hij twee keer in de provincie om een verhaal te houden:

- Dinsdagavond 19 oktober bij de bibliotheek in Drachten, Museumplein 1, Drachten, aanvang 19:30 uur, zie hier voor de aankondiging en voor algemene info als routebeschrijving.

- Woensdagavond 20 oktober bij de Vereniging Historie Weststellingwerf e.o., zalencentrum De Ark, Kerkstraat 13, Wolvega, aanvang 20:30 uur.
(deze laatste avond is ook openbaar)

Een keertje in Heerenveen is in bespreking, maar heeft nog geen datum.

Westfries Archief maakt sneupen geweldig

Vandaag was het uitgebreid in het nieuws. Een Utrechtse student geschiedenis heeft in het Westfries Archief in Hoorn het oudste aandeel ter wereld ontdekt. Mediatechnisch was het handig aangepakt. Er stond een tentoonstelling klaar in het Westfries museum, met speciale aandacht voor de geschiedenis van de twee West-Friese Kamers van de VOC, Enkhuizen en Hoorn.
En enkele dagen van tevoren waren de media al gewaarschuwd dat er een bijzondere vondst rond de VOC zou worden onthuld. En vandaag was het dan zover. De burgemeester van Enkhuizen, de student en de directeur van het Westfries Archief, Dirk Dekema, presenteerden de vondst van een VOC-aandeel dat dateert van 9 september 1606. Er was tot enkele jaren geleden een aandeel van enkele weken latere datering in het Stadsarchief Amsterdam maar dat werd gestolen en wordt nu door een groep Duitse beleggers voor een groot bedrag te koop aangeboden.

Het archief heeft de vondst aangegrepen om, o.a. door een leuk filmpje en een prachtige website, http://www.oudsteaandeel.nl/ , het leuke van archiefonderzoek onder de aandacht te brengen. Een mooie aansporing om ook eens achter uw computer vandaan te komen en in echte oude papieren in een echt archief te zoeken. Ben benieuwd wanneer er weer eens iets in het Streekarchief te Dokkum ontdekt wordt!

Veroordeeld in Friesland

Ooit het boek 'Veroordeeld in Friesland' , criminaliteitsbestrijding in de eeuw der verlichting van A.H. Huussen jr. gelezen? Er staan diverse namen in van Noordoost Friezen, vooral van de rechtzaakjes voorkomende in de 'Memoriaalboeken van de Vertrekkamer'. Daar werden alle mogelijke kleinere zaken door twee raadsheren mondeling afgedaan. De namen van betrokkenen kom je niet tegen op de cd-rom die bij het boek 'Archief Hof van Friesland' zit. Wel wordt er op pagina 63 iets meer over de Vertrekkamer verteld. De meeste rechtzaken beslaan slechts één pagina.

Ons redactielid Piet de Haan vond in het boek zijn voorouder Jan Pieters de Haan genoemd rond 1800 en in dezelfde periode ook de herbergier en sluiswachter van Ezumazijl, Taede Taedes. Hij komt erin voor als hij verwikkeld raakt in een proces waarin de voordochter van zijn vrouw Janke Douwes slachtoffer is van haar wat gewelddadige moeder.

Zoek het boek eens op bij Tresoar en wellicht staan er ook voor u nog leuke aanvullingen op de genealogie in.

Fries in India in Martena museum

Sneuper Bauke van der Pol meldt dat er van 17 september tot 31 oktober 2010 in het Martena Museum te Franeker een tentoonstelling gehouden wordt waarvoor het boek de Mallabaarse Brieven de basis vormt.

Tussen 1717 en 1723 stuurde de Friese predikant Jacobus Canter Visscher (geboren in Dokkum) 37 brieven naar Nederland vanuit Cochin aan de Malabarkust in India. Van der Pol is de auteur van de hertaling van deze Mallabaarse brieven en heeft in samenwerking met het Martena Museum de tentoonstelling samengesteld.

Overigens is er in de Volksuniversiteit te Leeuwarden een cursus VOC in India en Friezen om utens: zie Cursus VOC in India en Friezen om utens

En voor de liefhebbers is er volgend jaar januari een VOC-reis naar Zuid India waarbij speciale aandacht voor het Cochin van Jacobus Canter Visscher.
Zie link op de website van Museum Martena (Vrienden):

VOC-Reis Zuid India 5-22 januari 2011

Gouden ring van Friese jongen uit Harlingen in Enkhuizen

Enkele jaren geleden fotografeerde ik in het stadhuis van Enkhuizen een brief met ring die in een vitrine lag. De beschrijving luidt: Gouden ring voor 1632. In beslag genomen, geborgd aan een verklaring waarop staat dat zij de jongen uit Harlingen, die verklaarde de ring gevonden te hebben, niet geloofden.

Ik heb geprobeerd de tekst verder te ontcijferen maar daarvoor zijn de foto's vrij vaag. De plaats Leeuwarden wordt nog genoemd, maar veel wijzer wordt ik er niet uit. Een naam zou ook leuk zijn. Wie kent dit stuk of heeft er wel eens een artikel of transcriptie van gezien?

StamboomNederland en Verborgen Verleden in Genealogie

Vrienden van het Centraal Bureau voor Genealogie ontvingen weer het kwartaalblad Genealogie. Deze keer wordt ook eenmalig een groot aantal exemplaren van het tijdschrift verspreid via Nederlandse archieven, om mensen kennis te laten maken met StamboomNederland en het TV-programma Verborgen Verleden.

In dit nummer o.a.:

Wie denken ze wel dat ze zijn?

De Britse tv-serie Who do you think you are? is al jarenlang een doorslaand succes. Nu komt er eindelijk een Nederlandse variant van deze succesformule waarbij de afkomst van een celebrity voor het voetlicht wordt gebracht.

Op zondag 26 september start op Nederland 2 Verborgen Verleden. Het Centraal Bureau voor Genealogie deed het onderzoek voor het programma en is verantwoordelijk voor het Stamboomboek dat bij de serie verschijnt en wordt uitgegeven door Uitgeverij Waanders. Als u voor 1 december 2010 Vriend van het CBG wordt krijgt u het boek gratis! Aanmelden kan online via het aanmeldformulier. U krijgt dan ook het Jaarboek CBG en 4 keer per jaar het blad Genealogie, evenals toegang tot de Digitale Studiezaal met een gebruikerstegoed van 500 eenheden en korting op overige diensten en publicaties. Dat weegt zeker op tegen de jaarlijkse contributie van 38,75.
In het televisieprogramma gaan de makers samen met een bekende Nederlander op zoek naar zijn roots. Voor de Noorderlingen zijn de afleveringen interessant met schrijver Tommy Wieringa, die de geëmigreerde familie van zijn Groningse moeder Wiersema opzoekt in Michigan, en Youri Mulder, die o.a. zijn voorouders in het Groninger Oldambt naspeurt. Voorlopig staat er nog geen bekende Fries op het programma.

Stamboom Nederland

In september lanceert het CBG de website StamboomNederland. Genealogen kunnen hier de resultaten van hun stamboomonderzoek duurzaam onderbrengen via het uploaden van een Gedcom-file (bv uit Aldfaer, van Anne van der Ploeg) of het handmatig invoeren in een webapplicatie. Rob van Drie, zelf nauw betrokken bij de totstandkoming van de nieuwe site, vertelt over de mogelijkheden van StamboomNederland.

Van heiligen naar helden

In de vorige twee afleveringen van Genealogie liet Kees Kuiken het een en ander zien van de memoriecultuur in Nederland: het georganiseerde en geïnstitutionaliseerde herinneren en gedenken door de eeuwen heen. Dit keer kijkt hij naar de ‘nationalisering van de memoriecultuur’ in de negentiende eeuw, oa. via voorbeelden van de Groninger grootindustriëlen Scholten en het Friese St.Christophorileen tot Oldehove te Leeuwarden en van de daaraan verbonden Weijenbergh-Gorter-Sinia Stichting. Hij stelt tevens vast dat privé- en familiestichtingen ondanks deze ontwikkeling populair bleven – ook nu nog.

Verder zoals gebruikelijk o.a. de rubriek Nieuws, de bijlage Gesignaleerd over boeken en andere publicaties en de lezerscolumn Familiekroniek. Nieuw zijn de columns Favoriete Voorouder en Memo.

Gens Nostra met kwartierstaat Wytske van Dijk-Meindersma

In het jongste nummer van Gens Nostra, augustus-september 2010, is de kwartierstaat gepubliceerd van de momenteel oudste inwoner van Nederland, Wytske van Dijk-Meindersma.

Naar aanleiding van haar 108e verjaardag op 11 februari berichtten we al over haar op dit blog op 10 februari. Arie Jan Stasse en Albert Hoekstra stelden de kwartierstaat samen, mede op basis van de basisgegevens op ons blog.
Wytske is een telg uit de bekende familie Meindersma uit Noordoost Friesland, die o.a. jarenlang op boerderijen in Brantgum en Ee woonden. Van de familie Meindersma/Alberda heeft de vereniging sinds enige tijd ook een prachtig fotoalbum met oude familiefoto's in bezit waarvan scans door familieleden zijn op te vragen.