Honderden liefdesbrieven van Jaap Broersma (93) naar Tresoar

Drie jaar moest hij zijn geliefde Minke missen, toen hij als militair was gestationeerd in Nederlands-Indië. Maar, vertelt Jaap Broersma zeventig jaar later, haar brieven sleepten hem erdoor. De collectie van in totaal zo’n 2000 brieven wordt nu overhandigd aan het Fries Historisch en Letterkundig Centrum Tresoar. Waaronder een tweetal nog nooit eerder geopende exemplaren.

Zeventig jaar geleden was Jaap Broersma uit Ee (Dongeradeel) gestationeerd als dienstplichtig militair in Perak bij Soerabaja. Jaap had daar een functie in de voedselvoorziening aan Nederlandse militairen. ‘’s Ochtends begon mijn werkdag om 7.00 uur en ‘s middags om 13.00 uur was ik klaar’, zo vertelt hij. Dan kon hij brieven schrijven. En dat heeft hij gedaan. Zelf heeft hij in de drie jaar dat hij weg was zo’n 1200 brieven geschreven, gemiddeld meer dan één per dag. De meeste waren bestemd voor zijn vriendin, Minke Bosgraaf. ‘We schreven elkaar drie brieven per week. Elke dag keek ik weer uit naar post van haar. Minke’s brieven waren zo belangrijk, die sleepten mij erdoor.’

Minke, die uit de buurt van Kollum kwam, schreef over van alles en nog wat, over wat ze in het dorp hoorde en zag, over familie en kennissen, maar ook over het geloof en de liefde. Dat laatste is een steeds terugkerend onderwerp. Dat geldt ook voor de brieven van Jaap aan Minke. Het verlangen naar elkaar was groot. Meer dan 11.000 kilometer waren ze van elkaar verwijderd en dat drie jaar lang. Een paar keer zijn ze in de gelegenheid geweest om elkaars stem te horen. De zogenaamde gesproken brieven werden vastgelegd op 78-toerenplaten en opgestuurd. Ook die zijn met de collectie aan Tresoar overgedragen.

Het wachten werd uiteindelijk beloond. Half april 1950 konden Jaap en Minke elkaar omarmen. Al gauw maakten ze trouwplannen. Op 12 juli 1951 was het zover. Toen gaven ze elkaar in het gemeentehuis in Kollum het ja-woord.

In 2015 kreeg Reinder Postma uit Oudwoude de collectie van Broersma met de bedoeling om er een boek over te schrijven. Dat boek met als titel ‘Liefde tussen Kollum en Perak’ verscheen nog hetzelfde jaar. Postma en Broersma dragen vrijdag in Tresoar officieel de collectie over. Een mooie aanwinst voor het archief: volgens Otto Kuipers van Tresoar geven de brieven een mooi beeld van de eerste naoorlogse jaren.

De brieven kunnen voorlopig niet ingezien worden. De afspraak is dat de brieven pas na het overlijden van Broersma openbaar worden.

Postma presenteert biografie van vlaskenner Broersma uit Ee

Onder grote belangstelling werd zaterdag 16 april, dus gelijktijdig met onze ledendag te Westergeest, in Ee door ons lid en auteur Reinder Postma het boek over het leven van de heer Jaap Broersma gepresenteerd.

Broersma met boek links, rechts Reinder Postma

De beheerder van vlasmuseum It Braakhok in Ee nam ontroerd zijn biografie in ontvangst, waarin meer dan tweeduizend brieven zijn verwerkt en diverse opnames van 78-toerenplaten die tijdens een eerdere ledendag door Hans Zijlstra en Postma gedigitaliseerd zijn.

Het boek schetst een beeld van het boerenbedrijf en het leven op het platteland rond 1930. Broersma, nu 91 jaar oud, vertelt ook veel over de veranderingen die tijdens zijn leven plaatsvonden. De families Broersma in en rond Ee en de familie Bosgraaf in de omgeving van Kollum en Oudwoude komen aan de orde, evenals de emigratie in de jaren rond de oorlog.
De oorlogsjaren worden beschreven en de godsdienstige context van Ee en omgeving waartegen dit verhaal zich afspeelt. Ook krijgen we een kijkje in het leven van een Indiëganger.

Bovendien heeft Jaap de reis erheen uitvoerig en beeldend beschreven. Aan boord van de Boissevain vaart hij op 26 april 1947 naar Indië in de veronderstelling dat hij daar twee jaar zal blijven. Het worden er uiteindelijk drie.

Door alles heen klinkt de hunkering naar de liefde van zijn meisje, Minke Bosgraaf, dat achterblijft, het gemis van zijn dierbaren en de blijdschap over de terugkeer…

Het boek Liefde tussen Kollum en Perak is te bestellen bij: Reinder H. Postma De Wygeast 49, 9294 KR Oudwoude Tel: 0511-452100

Boek over Jaap Broersma uit Ee: Liefde tussen Kollum en Perak

Het boek over Jaap Broersma in Indië is bijna klaar en kan bij voorintekening worden besteld. Vele leden kennen Jaap Broersma als beheerder van het Vlasmuseum it Braakhok te Ee (video). Enige jaren geleden waren we tijdens een ledendag in Ee bij hem te gast en vertelde hij op humoristische wijze over het zware leven in de vlasverwerking in Noordoost Friesland.

Titel van het boek: Liefde tussen Kollum en Perak. Brieven van Minke en Jaap.
Auteur: Reinder H. Postma.
Omvang: 200 pagina's, waarvan ca. 25 in kleur / rest zwart-wit.
Hardcover gebonden.

Het boek bevat een autobiografie van Broersma waarin hij een schitterend tijdsbeeld schetst van het platteland, boerenbedrijf rond 1930.
Omdat hij 90 jaar is, heeft hij in de loop der jaren veel zien veranderen en schrijft ook daarover.

Verder komt de familie Broersma in en rond Ee aan bod, de familie Bosgraaf in de omgeving van Kollum en Oudwoude;
De emigratie in die jaren rond de oorlog komt aan bod. De oorlogsjaren worden beschreven
De godsdienstige context van Ee en omgeving waartegen dit verhaal zich afspeelt.
En natuurlijk komen de brieven die heen en weer gingen, uitvoerig aan bod.

Er is een selectie gemaakt uit de (meer dan 1000!) brieven; hoe gingen de jongens om met het gemis aan geborgenheid, hoe stond het met de godsdienst en de sexualiteit...
En bovendien heeft Jaap de reis erheen uitvoerig en beeldend beschreven. Aan boord van de Boissevain vaart hij op 26 april 1947 naar Indië in de veronderstelling dat hij daar twee jaar zal blijven. Het worden er uiteindelijk drie.
Er zijn uit die tijd ook opnames op 78-toerenplaten bewaard gebleven met ingesproken boodschappen, die we gedigitaliseerd hebben.
Door alles heen klinkt de hunkering naar de liefde van zijn meisje, Minke Bosgraaf, dat achterblijft, het gemis van zijn dierbaren en de blijdschap over de terugkeer...

Kortom: we krijgen een kijkje in het leven van een Indiëganger

Kosten zijn  niet 32,50 exclusief verzenden maar door goede voorintekening 27,50 euro.
Reinder Postma meldt: We verwachten het boek eind maart in huis te hebben; het wordt nu vrijwel geheel in kleur; 200 pagina’s, veel info, een lust voor het oog!

Nu te bestellen bij Reinder H. Postma, Oudwoude

Inhoud
Inleiding ............................................................................................................................ 3
1. Biografie ....................................................................................................................... 6
2. Familie Broersma ........................................................................................................ 46
3. Familie Bosgraaf ......................................................................................................... 58
4. Naar Indië, en dan? ..................................................................................................... 65
5. Herkomst brieven ........................................................................................................ 77
6. De brieven ................................................................................................................... 86
7. Platen met gesproken boodschap ............................................................................... 162
8. Pietsje Zijlstra uit Anjum, koerierster ........................................................................ 171
9. Brieven van Weit Hamersma ..................................................................................... 176
10. De kerken en de scholen van ................................................................................... 186
Tot Slot .......................................................................................................................... 194
Fotobijlage .................................................................................................................... 196