Leden Postma- Te Nijenhuis benoemd tot 'Ridder in De Orde van Oranje-Nassau'

In het gemeentehuis van Kollumerland zijn onze leden, het echtpaar Reinder Postma en Yvonne te Nijenhuis uit Oudwoude, door burgemeester Bearn Bilker benoemd tot 'Ridder in De Orde van Oranje-Nassau'.
​
Reinder Postma is al jarenlang enthousiast onderzoeker naar verschillende aspecten van de geschiedenis van Noordoost-Friesland. Onlangs heeft hij twee waardevolle archieven, waaronder de omvangrijke brievencollectie van een voormalig dienstplichtig soldaat in Nederlands-Indië, aan Tresoar overgedragen. Deze zullen onderdeel worden van de nieuw te vormen Collectie Reinder Postma.

Zijn onderzoek, dat zich de laatste jaren vooral heeft toegespitst op de Tweede Wereldoorlog in Dokkum en wijde omgeving, heeft inmiddels een mooie serie boekwerken opgeleverd. Het bijzondere van die serie, die hij samen met zijn vrouw Yvonne te Nijenhuis heeft samengesteld, zit 'm in de ruime aandacht die ze schenken aan de 'kleine' oorlogsverhalen die zich in dat gebied hebben afgespeeld, en waarin altijd de mens centraal staat. Belangrijk is ook dat ze met deze boeken de herinnering levend houden aan hen die zich tijdens de oorlog met gevaar voor eigen leven voor anderen hebben ingezet.
Ook op andere wijze heeft Reinder voor erkenning van het werk, dat verzetsmensen tijdens de oorlog hebben verzet, gezorgd. Zo leverde hij drie jaar geleden een belangrijke bijdrage aan de postume toekenning door Yad Vashem van de titel 'Rechtvaardige onder de Volkeren' aan Sybe en Ruurdtje Bruning in Akkerwoude.

Reinder en Yvonne werken nog hard aan het boek over Oostdongeradeel in WO II – dat hopen ze volgend jaar mei klaar te hebben,
Westdongeradeel staat in concept klaar, en wordt het volgende van hen samen.
Reinder vult aan:
Vermoedelijk kom ik zelf daarna nog met een soort aanvulling: joodse onderduikers in Ferwerderadeel en Dantumadeel met diverse andere aanvullingen – en dan hebben we alles wat nu DDFK heet en straks samen gaat, voor een mooi deel te pakken;
Over Dantumadeel was al een boekje van Gosse Minnema (soms met hier en daar onjuistheden en foute namen, stukken uit de krant dus wel eens wat te vluchtig geschreven waren). Over Ferwerderadeel was / is er nog niets.

De Historische Vereniging Noordoost-Friesland feliciteert Reinder en Yvonne met deze benoeming tot 'Ridder in De Orde van Oranje-Nassau'!

Postma presenteert biografie van vlaskenner Broersma uit Ee

Onder grote belangstelling werd zaterdag 16 april, dus gelijktijdig met onze ledendag te Westergeest, in Ee door ons lid en auteur Reinder Postma het boek over het leven van de heer Jaap Broersma gepresenteerd.

Broersma met boek links, rechts Reinder Postma

De beheerder van vlasmuseum It Braakhok in Ee nam ontroerd zijn biografie in ontvangst, waarin meer dan tweeduizend brieven zijn verwerkt en diverse opnames van 78-toerenplaten die tijdens een eerdere ledendag door Hans Zijlstra en Postma gedigitaliseerd zijn.

Het boek schetst een beeld van het boerenbedrijf en het leven op het platteland rond 1930. Broersma, nu 91 jaar oud, vertelt ook veel over de veranderingen die tijdens zijn leven plaatsvonden. De families Broersma in en rond Ee en de familie Bosgraaf in de omgeving van Kollum en Oudwoude komen aan de orde, evenals de emigratie in de jaren rond de oorlog.
De oorlogsjaren worden beschreven en de godsdienstige context van Ee en omgeving waartegen dit verhaal zich afspeelt. Ook krijgen we een kijkje in het leven van een Indiëganger.

Bovendien heeft Jaap de reis erheen uitvoerig en beeldend beschreven. Aan boord van de Boissevain vaart hij op 26 april 1947 naar Indië in de veronderstelling dat hij daar twee jaar zal blijven. Het worden er uiteindelijk drie.

Door alles heen klinkt de hunkering naar de liefde van zijn meisje, Minke Bosgraaf, dat achterblijft, het gemis van zijn dierbaren en de blijdschap over de terugkeer…

Het boek Liefde tussen Kollum en Perak is te bestellen bij: Reinder H. Postma De Wygeast 49, 9294 KR Oudwoude Tel: 0511-452100

Boek over Jaap Broersma uit Ee: Liefde tussen Kollum en Perak

Het boek over Jaap Broersma in Indië is bijna klaar en kan bij voorintekening worden besteld. Vele leden kennen Jaap Broersma als beheerder van het Vlasmuseum it Braakhok te Ee (video). Enige jaren geleden waren we tijdens een ledendag in Ee bij hem te gast en vertelde hij op humoristische wijze over het zware leven in de vlasverwerking in Noordoost Friesland.

Titel van het boek: Liefde tussen Kollum en Perak. Brieven van Minke en Jaap.
Auteur: Reinder H. Postma.
Omvang: 200 pagina's, waarvan ca. 25 in kleur / rest zwart-wit.
Hardcover gebonden.

Het boek bevat een autobiografie van Broersma waarin hij een schitterend tijdsbeeld schetst van het platteland, boerenbedrijf rond 1930.
Omdat hij 90 jaar is, heeft hij in de loop der jaren veel zien veranderen en schrijft ook daarover.

Verder komt de familie Broersma in en rond Ee aan bod, de familie Bosgraaf in de omgeving van Kollum en Oudwoude;
De emigratie in die jaren rond de oorlog komt aan bod. De oorlogsjaren worden beschreven
De godsdienstige context van Ee en omgeving waartegen dit verhaal zich afspeelt.
En natuurlijk komen de brieven die heen en weer gingen, uitvoerig aan bod.

Er is een selectie gemaakt uit de (meer dan 1000!) brieven; hoe gingen de jongens om met het gemis aan geborgenheid, hoe stond het met de godsdienst en de sexualiteit...
En bovendien heeft Jaap de reis erheen uitvoerig en beeldend beschreven. Aan boord van de Boissevain vaart hij op 26 april 1947 naar Indië in de veronderstelling dat hij daar twee jaar zal blijven. Het worden er uiteindelijk drie.
Er zijn uit die tijd ook opnames op 78-toerenplaten bewaard gebleven met ingesproken boodschappen, die we gedigitaliseerd hebben.
Door alles heen klinkt de hunkering naar de liefde van zijn meisje, Minke Bosgraaf, dat achterblijft, het gemis van zijn dierbaren en de blijdschap over de terugkeer...

Kortom: we krijgen een kijkje in het leven van een Indiëganger

Kosten zijn  niet 32,50 exclusief verzenden maar door goede voorintekening 27,50 euro.
Reinder Postma meldt: We verwachten het boek eind maart in huis te hebben; het wordt nu vrijwel geheel in kleur; 200 pagina’s, veel info, een lust voor het oog!

Nu te bestellen bij Reinder H. Postma, Oudwoude

Inhoud
Inleiding ............................................................................................................................ 3
1. Biografie ....................................................................................................................... 6
2. Familie Broersma ........................................................................................................ 46
3. Familie Bosgraaf ......................................................................................................... 58
4. Naar Indië, en dan? ..................................................................................................... 65
5. Herkomst brieven ........................................................................................................ 77
6. De brieven ................................................................................................................... 86
7. Platen met gesproken boodschap ............................................................................... 162
8. Pietsje Zijlstra uit Anjum, koerierster ........................................................................ 171
9. Brieven van Weit Hamersma ..................................................................................... 176
10. De kerken en de scholen van ................................................................................... 186
Tot Slot .......................................................................................................................... 194
Fotobijlage .................................................................................................................... 196

Genealogische puzzel: Vragen rond de letterlap van Wytske Popes uit 1751

Museum Dokkum kocht in 2015 een letterlap die gemaakt is door een meisje uit Noordoost Friesland.
De lap werd gemaakt in 1751 door 'WITSKE POPES OUD 11 IAER'.
Dit is Wytske Popes of Poppes, geboren in Oudwoude/Westergeest.

Op de lap staan de initialen van haar ouders PI en AI;
voorts IP, VP, RP, TP, en EP.
Wie kunnen dat zijn (allemaal patroniem Po(p)pes waarschijnlijk)??

Directeur Ihno Dragt vond zelf een begin op Allefriezen.nl:

Doopboek Hervormde gemeente Oudwoude en Westergeest 22 april 1736
Dopeling: Wytske.
Vader Pope of Poppe Jans en moeder Antje Jans.

Maar waarschijnlijk overleed zij jong want op 4 augustus 1740 wordt weer een Wytske Poppes gedoopt in Oudwoude/Westergeest, met als vader Poppe Jans.
Dit moet de dame van de letterlap zijn! (De J en de I zijn als letter hetzelfde).

Zou dit het huwelijk van de ouders zijn? Trouwregister Hervormde gemeente Buitenpost Lutjepost, 30 november 1721, derde proclamatie. Bruidegom: Poope Jans wonende te Buitenpost. Bruid: Antie Jans wonende te Triemen.

Alleen een vader Poppe Jans wordt genoemd bij de andere dopen:
Op 28 mei 1724 wordt te Buitenpost gedoopt: Fookel (Vookel?).
Op 11 april 1727 wordt te Kollum gedoopt: Janke
Op 19 december 1728 wordt te Kollum gedoopt: Janke
Op 26 juni 1740 te Kollum: Nieske.
Omdat onze Wytske ook rond die tijd gedoopt wordt lijkt de Kollumer Poppe Jans met zijn kinderen af te vallen.

Hoewel Poppe als voornaam logischer lijkt is er wel degelijk in deze contreien sprake van een voornaam met 1 P: Pope. Deze komt voor in de familie die later de naam Hiemstra aanneemt. Zo heb ik in een zijtak van mijn stamboom ook een Reinou Popes Hiemstra, die getrouwd was met Harke Martinus van der Velde. In de praktijk zal Pope of Poppe wel door elkaar gebruikt zijn.

Verdere aanknopingspunten:
Genoemd op 19 februari 1757 als weeskind in de autorisatieboeken van Kollumerland.
Ouders: wijlen Poppe Jans en Aatje Jans. Hij: woonachtig op de Triemen onder Westergeest.
De curatoren zijn dan: Alle Jans en Rienck Wibes, beiden huisman te Oudwoude.
De weeskinderen uit het gezin:
Wijpkjen Poppes oud 23 jaar
Wijtske Poppes 16 jaar (de leeftijd klopt met een geboorte in augustus 1740).

Autorisatieboeken Kollumerland 4 oktober 1735 (Weesboeken):
Poppe Jans, woonachtig op de Triemen, curator
Alle Jans, woonachtig te Oudwoude curator
Wijlen Rommert Feddes, woonachtig te Optwijzel, vader
Wijlen Trijntje Jans, moeder
Focke Rommerts oud 17 jaar weeskind

Mogelijk zijn Trijntje en Alle Jans zuster/broer van vader Po(p)pe Jans.

Bij de Volkstelling van 1744 zien we een Poppe Jans onder Westergeest met 5 personen, maar ook een Pope Jans in Rottevalle en een Poppe Jans in Kollum. Drie (bijna-)naamgenoten dus, dicht bij elkaar in de buurt, waarvan de laatste al eerder lijkt te zijn afgevallen!

Uit de Quotisatiekohieren van 1749 blijkt dat er nog twee naamgenoten Poppe Jans zijn, van wie er eentje in Oudwoude (een sobere arbeider) woont en de andere in Westergeest (een gemene boer)! Dat is dus even opletten geblazen met de genealogie!

Ons lid Reinder Postma heeft in zijn genealogische gegevens het nodige over Poppe Jans en de mannelijke lijnen naar de familie Hiemstra. Daar zit ook een Jan Popes bij die deelnam aan het Kollumer Oproer van 1797 waarover momenteel in Museum Dokkum een interessante tentoonstelling is. De genealogische informatie is echter niet genoeg om alle initialen te ontcijferen, en onzeker is natuurlijk of het wel de gezochte Po(p)pe Jans betreft.

Wie kan ons meer vertellen over de initialen en dus de genealogische puzzel oplossen van de mensen in de familie van Wytske Po(p)pes?

 

Update: Het lijkt er op dat Wytske en haar zus Wypkjen de naam Dijkstra als familienaam hebben gekregen. Klaas Pera en Piet de Haan vulden nog aan dat Wytske vermoedelijk trouwde met chirurgijn Leendert Johannes Stelwagen, toen ze al 50 jaar was. Uit dat derde huwelijk van Leendert Stelwagen zijn dan ook geen kinderen voortgekomen. Dat Poope Jans en Antie (Aatje) Jans haar ouders zijn, lijkt bevestigd in de overlijdensakte van haar zus Wypkjen Popes Dijkstra, die ongehuwd overlijdt te Kollum op 28-3-1814. De ouders zijn dus wel getraceerd, maar helaas niet de andere initialen op de merklap. Zie verder de volgende link: https://www.genealogieonline.nl/stamboom-helmantel/I19271.php 

Verder is het vreemd dat op 14 december 1798 in Dokkum het overlijden van de vrouw van Stelwagen gemeld wordt met als leeftijd 50 jaar. Dat zou dan niet kloppen met haar geboortejaar 1740. In het origineel staat ook 50 jaar, dus dat is ofwel een verschrijving (i.p.v. 58) ofwel toch een andere Wytske Poppes. We zoeken nog even door! 

Het Victoria&Albert Museum in London heeft ook een Friese letterlap uit 1751 in de collectie. Zo te zien met de initialen van (een echtpaar?) RS en SI en ook een MT.

Oproep: Wie heeft 78 toeren platenspeler met USB-aansluiting voor digitaliseren?

Sneuper Reinder Postma, die o.a. onlangs met zijn echtgenote een boek publiceerde over Dokkum

in de Tweede Wereldoorlog, heeft een bijzondere vraag.
Hij is in het bezit gekomen van 7 stuks 78-toeren plaatjes, die zijn zo rond 1948 speciaal ingesproken door inwoners van Ee en omgeving voor hun zoon die in Indië zat. De plaatjes werden dan naar Indië opgestuurd en de zoon kon zijn familie dan beluisteren in een audioboodschap.

De plaatjes zijn nog in goede staat maar ik zoek nu iemand die een 78-toeren speler heeft, liefst zo dat die aan de pc gekoppeld is, dat we de plaatjes kunnen afspelen en daarna digitaliseren.

Op het internet lees je wel dat er dergelijke spelers zijn met een USB-aansluiting maar ik heb die niet, wie helpt om dit originele materiaal te digitaliseren?

Postma woont in Oudwoude, dus het zou handig zijn dat iemand met een dergelijke speler ook in Noordoost-Friesland of omgeving woont!

Mail ons met tips!

Aanvulling van Reinder Postma:

Het betreft Jaap Broersma, zijn vader was Tjeerd Broersma en zijn moeder Tjerkje Groen uit Paesens. Ook zijn er ingesproken boodschappen van zijn verloofde Minke Walda en een pleegkind in de familie.

 

Er zijn ook twee plaatjes met een bericht van zijn dominee, ds. Baardt.

 

Zie ook foto: Jaap met zijn verloofde Minke Walda uit Kollum. Veel van onze leden kennen Jaap als de grote man achter het Vlasmuseum in Ee !

Update: Inmiddels zijn de platen gedigitaliseerd en heeft Jaap, 67 jaar na dato en zelf nu rond de 90, de teksten voor het eerst weer teruggehoord! Een emotionele gebeurtenis.

De Sneuper 117, maart 2015, met Franse Friezen, sigaren en een geleend paspoort

Het voorjaarsnummer van 2015 van ons verenigingsblad De Sneuper, nummer 117, heeft een bijzonder verhaal over een Fransman, Etienne Babois, die als soldaat naar Friesland kwam, daar trouwde en vervolgens met zijn echtgenote in het leger van Napoleon tot diep in Rusland raakte en gewond weer terug kwam. Op basis van dagboeken uit verschillende generaties is een prachtige reconstructie van de barre tocht gemaakt door Linda Moes.

De aannemersfamilie Egas uit Holwerd siert de cover en Jan Kooistra vertelt ons over Dokkumer sigarenfabrikant Jorritsma te Murmerwoude. Het eilandgevoel krijgt u met het artikel van André Staal over Hein de Bruin op Ameland.
Reinder Postma licht de geschiedenis van de ijsherberg te Oudwoude toe en Henk Plantinga biedt inzicht in de altijd lastige huisnummering, nu van Dantumawoude.
Onze vaste rubrieken staan weer vol met onderhoudende verhalen en verrassende foto's.

Zo is De Sneuper 117 weer gevuld met voor elk wat wils en gevarieerde artikelen, waar de volgende keer misschien ook uw onderzoek of tekst tussen kan staan. Want wij blijven afhankelijk van de kopij van onze leden. Stuur dus vooral uw bijdrage in!
Dat en nog veel meer in dit nummer van De Sneuper dat binnenkort bij de leden op de mat valt (en u kunt ook een digitale versie als gratis extra krijgen, laat het ons weten!):

Inhoudsopgave:
HISTORIE & STREEKGESCHIEDENIS
- Sigarenfabrikant Petrus Jorritsma, Jan Kooistra
- De ijsherberg van Oudwoude, Reinder Postma
- Huisnummering Dantumawoude, Henk Plantinga
- Etienne Babois: Fransman werd Fries, Linda Moes
- Hein de Bruin en Ameland, Andre Staal

GENEALOGIE & FAMILIEGESCHIEDENIS
- De familie Egas uit Holwerd, deel 1, Klaas Egas
- Het geleende paspoort, Klaas Pera
 
RUBRIEKEN & COLUMNS
- COLUMN: Je mutte mar hoare...,Ihno Dragt
- De koffer van Mathilde: De koffer wordt gesloten, Hilda Bouta
- HERALDIEK: wapen en vlag van Dokkum 3, Rudolf Broersma
- Veenhuizen: Signalementen met foto, Piet de Haan
 
DIGITAAL, ACTUEEL & VARIA
- Digitaal verhaal: Virtuele reizen van Kollum tot India, Hans Zijlstra
- Ingeboekt: Windlust Burum, Yvonne ten Nijenhuis

Op de Praatstoel 2: verhalen uit NOF. Bestel dit fantastische boek (leuk als kadootje)! Slechts 20 euro voor ruim 400 pagina's hardcover (plus verzendkosten 6,75 ivm dikte boek. Af te halen in Dokkum, Oosternijkerk en Amsterdam zonder verzendkosten).
 
Wilt u ook meegenieten van de interessante verhalen uit onze regio, dan kunt u zich eenvoudig aanmelden als lid (slechts 15 euro per jaar) via dit online formulier. 

Onze voorjaars-ledendag is op zaterdag 25 april in Hantum:
10.00 tot 10.30 Inloop
10.30 tot 10.45 Opening door de voorzitter
10.45 tot 11.30 Verslag ledenvergadering 2014, jaarverslag 2014, verslag 2014 van de penningmeester, verslag kascontrole commissie, verslag redactie en webmaster.
11.30 tot 11.45 Bestuurszaken en aanstellen nieuwe kascommissie
11.45 tot 12.00 Rondvraag
12.00 tot 13.30 Lunch en informatiemarkt
13.30 tot 14.00 Lezing over de historie van de H-dorpen
14.00 tot 15.30 Bezichtiging van de Sint Annakerk van Hantumhuizen.
De kerk staat op ca. 3 km afstand van de vergaderlocatie. Graag, indien mogelijk, carpoolen.
15.30 Afronding met een kopje koffie of thee en cake.
Als u wenst deel te nemen dan vragen wij u zich aan te melden vóór 19 april bij
onze penningmeester: penningmeester.hvnf@gmail.com De kosten voor deze dag (inclusief lunch) zijn € 15,=
Doarpshûs d’ Ald Skoalle vindt u naast de hervormde kerk van Hantum, aan de Tsjerkestrjitte 4. Er is voldoende parkeergelegenheid in de directe omgeving.

Nieuw boek over Dokkum in de Tweede Wereldoorlog van Reinder Postma en Yvonne te Nijenhuis

Op maandag 13 oktober wordt in Dokkum een boek over Dokkum in de Tweede Wereldoorlog uitgereikt. Auteurs zijn ons lid Reinder Postma en zijn vrouw Yvonne te Nijenhuis uit Oudwoude.
In het boek leest u over wat er in Dokkum in de Tweede Wereldoorlog gebeurde en wie er bij de gebeurtenissen een rol speelde.

Een greep uit de inhoud van het boek:
-De mobilisatie
-De gebroeders Van Dijk, verzetsmannen van het eerste uur
-Joodse onderduikers. In de gemeente Dongeradeel verbleven tijdens de oorlog meer dan 200 Joodse onderduikers die vrijwel allemaal de oorlog hebben overleefd
-De arrestatie van verzetsstrijders
-De wapendroppings
-De bevrijdingsactie bij De Valom en de daarop volgende executie van twintig mannen aan de Woudweg
-De Dokkumers die gebruikt werden als menselijk schild en hierbij omkwamen
-De arrestatie van NSB’ers
-De executie van politieagent Mous.
-De bevrijding

Dit alles en nog veel meer komt aan de orde.
Het boek bevat 40 verhalen, 320 pagina’s, honderden illustraties, waarvan de meeste voor het eerst gepubliceerd worden en een naamregister.

Het is vlot geschreven en bevat veel interessante informatie die nog niet eerder  bekendgemaakt is. Een aanwinst voor iedereen die geïnteresseerd is in lokale geschiedenis.

Dit is deel 3 in de serie De oorlog een gezicht gegeven. In eerdere uitgaves is de gemeente Kollumerland in de Tweede Wereldoorlog beschreven.

Bij voorintekening kost het boek 25 euro.
Na 15 oktober is de prijs 27,50 euro. Het boek kan in Oudwoude worden afgehaald, of op bepaalde dagen in het archief in Dokkum.
Het kan ook worden toegezonden, na een extra betaling van 5 euro aan verzendkosten.
Informatie/bestelling: 0511-452100 / rhpostma4045@gmail.com

Adelborst Beilanus uit Ee in Slag bij Doggersbank op Eensgezindheid

Op onze website hebben we al een tijdje een index van de Betaalrol van het fregat Eensgezindheid der Friese Admiraliteit. Pieter Visser mailde die mij ooit. Het betrof de jaren 1780 t/m 1783. Het fregat stond onder commando van kapitein Willem Livius van Bouricius, die een buiten, Nijenburgh, tussen Kollum en Oudwoude bewoonde. Visser trof verschillende opvarenden uit onze regio aan en noteerde ze.
De familie Van Bouricius zou van oorsprong Bourix geheten hebben en uit Dokkum komen, maar eind 16e eeuw naar Leeuwarden verhuizen.
Willem Livius van Bouricius zag ik enkele jaren later wel weer terug toen Jeanine Otten online

publiceerde over 18e eeuwse proppen die uit een plafond als opvulmiddel gekomen waren en boodschappenbriefjes bleken te zijn. Havenmeester Cornelis Dirks Zijlstra van Harlingen ontving diverse briefjes van zeelieden en op een er van klaagde kapitein Jan Vlielander over Bouricius.
Pas recent realiseerde ik me dat het fregat Eensgezindheid onder leiding van Bouricius had deelgenomen aan de Slag bij de Doggersbank in augustus 1781.
Mogelijk dat Van Bouricius in zijn eigen regio wat extra geworven had want we komen diverse opvarenden tegen uit Noordoost-Friesland. Weliswaar deden ze niet allemaal mee aan de zeeslag maar enkelen toch wel.
Zoals bij voorbeeld adelborst Sytse Bylanus van Ee, opvarende van 1780-1782. Hij was in werkelijkheid Casparus Sytzo Beilanus afkomstig van Ee die in 1793 trouwde met Gertie Willems Huisinga afkomstig van Leeuwarden. Bij de geboorte in 1794 van hun eerste dochter Petronella Wilhelmina, wordt Casparus Sytzo aangeduid als oud luitenant ter zee.
Casparus Sytzo moet ook familie zijn geweest van Eyso de Wendt (zijn moeder was Idkse Beilanus), die ook een buiten bij Kollum bewoonde zoals later Van Bouricius. Het hielp Beilanus ongetwijfeld om een bevoorrechte positie aan boord te verkrijgen. 
Nog even terug naar Willem Livius van Bouricius en de informatie die Jeanine Otten op de site Vergetenharlingers.nl geeft:  
In 1781-1782 was Van Bouricius gezagvoerder op het schip De Eensgezindheid met 38 kanonnen en 230 koppen bemanning. Dit fregatschip was in 1778-1779 in opdracht van de Friese Admiraliteit in Harlingen gebouwd en in 1796 gesloopt. 
Willem Livius van Bouricius werd geboren op 8 oktober 1746. Vijf dagen nadat Jan Vlielander zijn briefje naar Cornelis Zijlstra had gestuurd, namelijk op 5 augustus 1781, commandeerde Van Bouricius zijn schip De Eensgezindheid in de Slag bij de Doggersbank. Hij lag met zijn schip achter of buiten de linie om de zwaardere schepen te ondersteunen en moest het zwaar gehavende schip De Batavier te hulp schieten. De slag eindigde feitelijk onbeslist, maar in Nederland werd de slag als een grootse overwinning gevierd. Alle hooggeplaatsten kregen van stadhouder Willem V een eremedaille aan een lint, de zogenaamde Doggersbankmedaille. De matrozen werden beloond met een geldbedrag. 
In de collectie van Gemeentemuseum het Hannemahuis is een unieke zilveren lepel ter nagedachtenis aan Willem Livius van Bouricius en zijn schip De Eensgezindheid. Op de achterzijde van de bak is een afbeelding gegraveerd van een fregat en het opschrift 'Ter Gedagtenis aan sLands Oorlog schip de Eensgezindh Gecomm door Capitein W:L:B:  P:S: 1781'. De lepel werd gemaakt door de Harlinger zilversmid Hoyte Jans Lieuwma (1739-1817). Deze zilversmid stamt overigens weer uit de familie van de Dokkumer stadsomroeper Pytter Lieuwma (ten tijde van het bewind van de Dokkumer burgemeester Julius Schelto van Aitzema).

Na de Slag bij de Doggersbank op 5 augustus 1781 werd de Eensgezindheid ingezet om schepen naar West-Indie, dus de Caribbean, te begeleiden. In october 1781 ging de Eensgezindheid weer op pad na een Missive van Prins Willem van Oranje.

Van der Aa meldt nog over hem: In 1782 hielp hij de naar Oost en West-Indië bestemde schepen begeleiden, zoo verre als men die voor eenige vijandelijke magt in de Noordzee meende te moeten beveiligen.
Nog wordt van Bouricius gemeld, dat hij in 1787 met het fregat de Pallas in het Vlie zeilree lag, toen de Stadhouder den Officieren van dit en drie andere schepen bevel gaf, om vooreerst niet uit te zeilen. In hetgene daar verder voorviel met Decker, Tulleken en den Luitenant Aegidius van Braam wordt Bouricius niet genoemd.
In 1788 en 1789 was Bouricius met de Pallas, een vieren-veertiger, in de Middellandsche zee, onder het eskader van den Kapitein J. Schrender Haringman, en werd door dien Bevelhebber met zijn schip en de Castor Kapitein van Capelle naar Gibraltar gezonden, om een wakend oog op de Marokkanen te houden.
Van Bouricius had een treurig einde toen het schip waarop hij het commando voerde, de hulk De Dwinger, in 1793 in het Vlie in vlammen opging. 

Een kaart met slagordes van de schepen in de Slag bij de Doggersbank en allerlei andere afbeeldingen vindt u in de collectie van het Rijksmuseum.

Verdwenen Friese dief Melle Eintes zat in Groningen

In het oktobernummer van 2013 van 11en30, het blad van NGV Friesland, een artikel van Veenwoudster Antonia Veldhuis getiteld Men weet niet waar hij is: De verdwijning van Melle Eintes Wouda/Leegstra.

Melle Eintes was zogenaamd zoek, vlak na de geboorte van dochter Klaaske in 1809. De in 1768 te Oudwoude geboren Melle, zoon van Einte Gerrits en Ybeltje Haayes bleek echter opgepakt te zijn in Groningen. Hij had een hele reeks aan misdrijven op zijn kerfstok en overleed uiteindelijk in gevangenschap op 11 april 1818 te Vilvoorde, Belgie, nadat hij ook al de gevangenissen van Gouda, Antwerpen en Purmerend van binnen had gezien. Zijn echtgenote Sjoukje Hendriks Leegstra (1768-1852) kreeg 4 kinderen, waarvan de achternamen wisselend Wouda of Leegstra werden. Dergelijke vondsten kunnen bij Tresoar gedaan worden in de Criminele Sententies, de huwelijkse bijlagen en in Groningen in het archief Cipier van het Tuchthuis (1670-1825) nr.7.

Verder in dit nummer een artikel van Anton Musquetier 'Hoe het geroep van 'Oranje Boven' door kinderen een oproer veroorzaakt'. Eind 1813 is Nederland bevrijd van de Fransen en ontstaan er opstootjes in o.a. Dokkum en Ee. Musquetier schrijft over het oproer in Woudsend met o.a. Migchiel Hayes Zoethout, maire S.S. Sijbes en Jetse Jelles de Jong.
Jan Fokko van der Wal beschrijft De Slotenaar van de eeuw, Gerben Gerrits van der Wal en het door de familie gefinancierde Van der Wal's Rusthuis te Sloten, dat hedentendage nog steeds geen huur aan de bewoners vraagt. Zij moeten wel minstens 60 jaar oud of als echtpaar samen 120 jaar oud zijn.
In Neem en Eet. Een artikel over een grote volgeling van Domela Nieuwenhuis, wordt Jan Johannes Giezen uit Leeuwarden (1859-1955) beschreven.
Van de Winnaars van de Elfstedentocht in 1940, oa Auke Aukema en Durk van der Duim is een stamreeks gepubliceerd.
Een aardige is ook het Geneagram van Sjoerd Huitema en Jeroen Hofstra die via een broer en zus in de 18e eeuw een gezamenlijke voorouder hebben.

Sneuper 110 over drie eendenkooien van Oudwoude

Sneuper 110 staat in het teken van een uitgebreid verhaal van Gerard Mast over drie eendenkooien bij Oudwoude. Ook de jonge sneupster Marissa Kikstra komt met een interessant verhaal over de Tweede Wereldoorlog in Dokkum. Naast een artikel over de bekende familie Meindersma ook een link met een tweetal BN-ers in het artikel van ons lid Mattie Bruining. Dat en nog veel meer in dit zomernummer van De Sneuper:

Inhoudsopgave:
HISTORIE & STREEKGESCHIEDENIS
- De drie eendenkooien van Oudwoude, Gerard Mast
- Meindersma’s en de molen van Ee, Sake Meindersma
- De oorlogsslachtoffers van Dokkum, Marissa Kikstra

GENEALOGIE & FAMILIEGESCHIEDENIS
- Enkele familieleden van kooiker Freerk Dirks, Gerard Mast
- Zelfde voorouders: Dione de Graaff & Martin Bril, Mattie Bruining

RUBRIEKEN & COLUMNS
- COLUMN: Je mutte mar hoare..., Ale Hansma
- DE KOFFER: het sprookje van tante Mathilde, Hilda Bouta
- HERALDIEK: Dorpswapens Aalsum & Anjum, Rudolf Broersma

DIGITAAL & ACTUEEL & VARIA
- Digitaal verhaal: website en blognieuws, Hans Zijlstra

Wilt u ook meegenieten van de interessante verhalen uit onze regio, dan kunt u zich eenvoudig aanmelden als lid (slechts 15 euro per jaar) via dit online formulier.

Tevens kondigen we de Ledendag aan die dit najaar door onze vereniging op zaterdag 5 oktober wordt gehouden, met publicatie oral history boek Op de Praatstoel 2. Voor leden uiteraard met korting te koop.

Nieuw boek Kwartierstaat van Sape van der Ploeg en Gryt Tamminga

Ons lid Douwe Halbesma deed uitgebreid genealogisch onderzoek rond de kwartierstaat van Sape van der Ploeg en zijn vrouw Gryt Tamminga. Het resultaat vindt zijn weerslag in een boek van 250 pagina's. Sape-en-Gryt zijn afkomstig van Ternaard en Wierum maar verhuisden in 1921, kort nadat ze getrouwd zijn, naar Oudwoude. Daar kregen ze dertien kinderen.
Het boek vertelt over het wel en wee van de familie in Oudwoude maar gaat terug tot ongeveer 1424. Het is het relaas van arbeiders en schoenmakers die vooral verbleven in Westdongeradeel. It skuonmakkerspaad in Wierum dankt zijn naam aan het feit dat één van de voorouders daar de schoenen voor de Wierumers maakte. Na de Ramp van Wierum (1893) maakt Lucas van der Ploeg, die net als schoenmaker begonnen is, moeilijke tijden door. Omdat veel geleverde laarzen op afbetaling werden geleverd komt er amper meer geld binnen. Lucas van der Ploeg besluit dan zijn zaak naar Ternaard te verplaatsen.
In het boek is veel informatie te vinden over de dorpen Ternaard, Fiskbuoren, Wierum, Nes en Anjum. Familienamen die veel voorkomen: Van der Ploeg, Tamminga, de Roos, Huizenga, Visser, Elzenga, Plat, Aagtjes.
Halbesma publiceerde enkele verhalen in De Sneuper over de emigratie van de Huizenga's naar Noord- en Zuid-Amerika en over de vermissing van Harmen Gerbens. Deze verhalen zijn  terug te vinden in het boek.

ISBN 978-90-82050-30-1

Meer informatie vragen en bestellingen doen kan via email met de auteur.

Roots Gerrit Komrij in Noordoost-Friesland

In het oktobernummer 2012 van het maandblad van de NGV, Gens Nostra stonden deze keer diverse bijdragen uit Friesland. Zo was er een lange lijst van Frieslands rijksten in de 19e eeuw, op basis van de Memories van Successie die Tresoar gedigitaliseerd heeft, in een artikel van D.A. Zeilmaker: De ‘Quote 200’ van Friesland in de eerste helft van de 19de eeuw. De memories van successie in Friesland 1818-1856. De rijkste was een dame: Cecilia Johanna van Scheltinga die in 1848 op 93-jarige overleed te Leeuwarden met een saldo van de nalatenschap van 956.580 gulden. De rijkste Dokkumer in de lijst is Johanna Susanna de Vries, die in 1841 410.368 gulden naliet. Een mooie bron voor genealogen dus die memories van successie!

Antonia Veldhuis uit Veenwouden (familie van ons Canadese lid Keimpe) had een interessante bijdrage VOC-maten Dotingh en Huijssloop, een levenslange vriendschap in de eerste helft van de achttiende eeuw, over twee VOC-matrozen die aan boord gingen als twee mannen maar een tijdje later huwden (de ene man bleek een vrouw te zijn)! Wiggert Anneus Dooting was een Leeuwarder die in 1737 bij de VOC aanmonsterde op de Petronella Alida.

En naar aanleiding van het recente overlijden van de dichter des vaderlands, Gerrit Komrij, was zijn kwartierstaat uitgezocht en gepubliceerd door Harmen Snel en Arie Jan Stasse: Bij de kwartierstaat van Gerrit Komrij (1944-2012). Dan zie je direct dat vanaf zijn grootvader Melle en daarvoor de mannelijke lijn uit Noordoost-Friesland komt. En wel uit de omgeving van Kollum: Oudwoude en Westergeest. De dichter had dit zelf overigens al eens tijdens een avond in 2002 te Leeuwarden 'onthuld'. De kwartierstaat vermeldt abusievelijk dat zijn grootvader Melle Komrij in Kollum is geboren maar dat moet Oudwoude zijn, zie het maar in de geboorte-acte op AlleFriezen.nl !
Voorvader Jarig Wijbes nam in 1811 te Oudwoude familienaam Komrij aan, zie http://www2.tresoar.nl/genealogie/naamsaanname/toonna.php?inv=29_37&mairie=Oudwoude&folio=45&verso=v&achter=ja
Er was verder maar 1 ander persoon die in 1811 de familienaam Komrij aannam en dat was Mark (Murk) Wybes uit het naastgelegen Westergeest, een broer van Jarig. Dat betekent in feite dat alle nu nog levende mensen met de achternaam Komrij familie van de dichter zijn. In 1832 bezaten de families Komrij nog steeds veel land in Westergeest en Kollum (HISGIS).
Jarig Wijbes Komrij, landbouwer te Oudwoude, was getuige van het Kollumer Oproer in 1797: zie de lijst met inwoners van Oudwoude die ons lid Reinder Postma maakte.

De genealogie van Gerrit Komrij (ook de variant Kommerij) voert waarschijnlijk terug tot begin 16e eeuw, nog steeds rond Kollum en Westergeest. Het Meertens Instituut verklaart de naam als toponiem. Ik denk dat het is afgeleid is van Kollumerrijd (de (water)weg naar Kollum) of rijd bij de kom (haven) of iets dergelijks, net als het nabijgelegen Kommerzijl waarschijnlijk is afgeleid van zijl bij de kom. De kaart van Schotanus uit 1718 van Kollumerland is hierbij een interessante om even te bekijken.