Schepen van de Friese Admiraliteit in zeeslagen

Bij het doorzoeken van de online databases van het Maritime Museum te Greenwich bij London en het Rijksmuseum vond ik recent toch weer een aantal nieuwe afbeeldingen van Friese schepen. Deze schepen waren in dienst van de Admiraliteit van Friesland, eerst in Dokkum en later (vanaf 1645) in Harlingen.
Een prachtige tekening van het eskader van de Friese Admiraliteit in 1665, voor anker bij de Schotse kust. In het midden de spiegel van het schip 'Steden', het schip van Luitenant-Admiraal Tjerk Hiddes de Vries. De 'Stad en Lande', onder Vice-Admiraal Coenders links op de achtergrond. Er is een galjoot in het midden, en een snauw- een vierkant-getuigd, twee-mast schip - is

aan de linkerzijde in beeld. Linksboven de tekst: ‘Woensdach smorgens de Wint N: N oost den 26 augustij 1665/ hoe de vloot haer verthoont esquadron vande vrieschen admirael’.

Op 18 augustus 1665 vond een confrontatie plaats waarbij de Sevenwolden betrokken was met Tjerk Hiddes de Vries, links op de achtergrond.

De in de slag verloren Sevenwolden werd onder de Engelsen Seven Oaks, maar al gauw weer teruggewonnen, wat op het schilderij van Willem van de Velde de jonge prachtig in beeld werd gebracht.
Het was kapitein Van der Zaen die de Sevenwolden terugveroverde, wat onder nummer 10 op deze prent te zien is (rechts van het midden, over bakboord).

Ook het schip Groningen, uit 1666 behoorde tot de Admiraliteit van Friesland.

Van de Vierdaagse Zeeslag van 1-4 juni 1666 is een prachtig schilderij waarop de spiegel van de 'Groot Frisia', 74 kanonnen sterk, onder commanda van Tjerck Hiddes van het Friese squadron is afgebeeld (linksachter het Engelse schip op rechtsmidden nog deels te zien).

Het Rijksmuseum heeft een tekening van de slag waarop duidelijk vooraan, met nummer 17, de Sevenwolden over stuurboord te zien is.

Over zeeschilders vader en zoon Willem van de Velde, werkend voor de Hollandse en later Engelse admiraliteit, is onlangs een boek verschenen van de hand van Remmelt Daalder.

Voer voor Friese numismaten en penningendeskundigen

De muntslag te Dokkum is al eeuwenoud. Vanaf de 11e eeuw, toen Friesland deel uitmaakte van het Heilige Roomse Rijk, werden munten geslagen in Friesland. Het was destijds in leen gegeven aan de Brunswijkse graven, van wie met zekerheid graaf Bruno in Dokkum munten liet slaan, de zogenaamde Brunonen.

Expert Ben te Boekhorst uit Anjum heeft diverse publicaties op zijn naam staan over de Friese numismatiek. De publicatie In Friesland geslagen, over de Friese muntslag, was al enige tijd digitaal beschikbaar via de site van de Numismatische Kring Frisia.

Voor onze regio hebben we nu twee andere publicaties van de hand van Te Boekhorst gedigitaliseerd en beschikbaar gemaakt via ons Slideshare-platform.

Het boekje Dokkum op de Penning geeft een overzicht van alle munten en penningen die bewaard zijn gebleven en zijn toe te schrijven aan de stad Dokkum. Diverse munten uit de collectie van Museum Admiraliteitshuis komen daarbij aan de orde.

Het andere boekje werd geschreven naar aanleiding van de vondsten met een metaaldetector nadat de vloer van de kerk te Ee verwijderd werd en daaronder kleingeld uit vele eeuwen tevoorschijn kwam. De vondsten tonen aan dat er een economische band was met Groningen, gezien het type munten zoals een Groninger kromstaart.
In Schatgraven in de kerk van Ee kunt u er alles over lezen!