Portretten Fries echtpaar in Amsterdam

Recent fietste ik in Amsterdam door de Nieuwe Spiegelstraat, bekend vanwege zijn vele antiquairs en kunsthandels. In de etalage van Silkwood Antiques zag ik een stel portretschilderijen, pendanten, van een echtpaar die mij Fries voorkwamen.

Ik maakte een foto van de portretten in de etalage, om eventueel later in de winkel naar meer details te vragen.
Enkele weken later deed ik dit daadwerkelijk, op een zaterdag, vlak voor sluitingstijd.
En ja hoor, de hoofdtooi van de dame was Fries en achterop de portretten stonden zelfs hun persoonlijke gegevens geschreven.

Als schilder van deze portretschilderijen werd Berend Wierts Kunst aangegeven, wat qua stijl en materiaal zou kunnen, maar deze portretten worden dan niet genoemd in zijn bewaard gebleven aantekeningenboekje die online staat. Het zou dan ook werk geweest kunnen zijn van Theodorus Bohres.

De uit het Groningse Nieuwolda afkomstige kunstenaar Berend Kunst, zoon van molenaar en bakker Wiert Luitjens Kunst en Jenneke Berents Bakker, reisde door het land, waardoor op vele plaatsen portretten van zijn hand gevonden kunnen worden.
Recent zag ik, toen ik de namenindex wat uitgebreider bekeek, ook de naam van Arnoldus Johannes Andrease, die ik al snel herkende als de Kollumer notaris Arnoldus Johannes Andreae (dus zonder s).
En in het Groninger Museum zag ik gouden oorijzers met daarbij een reproductie van Berend Kunsts portret van Nantje Reenders.
In Appingedam was al eens de tentoonstelling Berend Kunst, reizend pourtraitist.
Het Fries Scheepvaartmuseum in Sneek heeft de portretten van Sontvaarder Auke Luitzens Zwitting en echtgenote.

Volgens de handgeschreven informatie achterop de schilderijen, betreft het dit echtpaar:
Aaltje Miedema, geb 12 November 1794 te Leeuwarden. Overleden 16 januari 1881 te Rijswijk
Eerst gehuwd met Ynso van der Feen,
daarna met Luitjen Ubbens
Geboren 28 mei 1791 te Leeuwarden (volgens AlleFriezen.nl in Zuidbroek; commissionair op Kamstraburen)
Overleden 10 April 1864 te Leeuwarden.

Huwelijk in 1824 in Leeuwarden: https://allefriezen.nl/zoeken/deeds/270a5676-050d-8960-208d-ab0fce81f341?person=06c5a5f2-6811-85ae-3525-0b678020b1e7
Zie ook https://www.geni.com/people/Luitjen-Ubbens/6000000053893269943

Laat het me weten als u meer informatie heeft of anderzijds interesse heeft.

Oude kaart Dokkum uit 1565 geprojecteerd op Google Maps

Vele mensen houden van oude kaarten. Van Dokkum zijn er vele bekend, waaronder die van Jacob van Deventer uit 1565 en Nicolaes van Geelkercken uit 1616.
Het wordt pas echt leuk als je zo'n kaart kunt projecteren op de huidige situatie om te zien wat er
allemaal nog bewaard is gebleven of verdwenen.
De website Friesland op de Kaart biedt die mogelijkheid.
Zo hebben ze uit een Spaanse bibliotheek de kaart van Dokkum van Van Deventer uit 1565 op Google Maps gelegd. Na het aanklikken van Open kaart in Google Maps kan via een schuifje (rechtsboven) dan de oude kaart doorzichtig gemaakt worden naar wens.

De kaart van Nicolaes van Geelkercken uit 1616 van Dokkum is degene die we, vanwege zijn vogelvluchtperspectief, middels het project Dokkum in 3-D rechtop zouden willen zetten. Dit in navolging van Groningen met de kaart van Haubois uit 1634 en Leeuwarden met de kaart van Sems uit 1603. Wat zou het mooi zijn als je die zou ooit kunnen koppelen en vanuit bv Groningen via de Strooboscher Trekvaart naar het 17e eeuwse Dokkum zweeft en na een rondgang door de stad doorgaat via de Dokkumer Ee naar Leeuwarden.

Van Dokkum is er een prachtige serie kaarten die op dezelfde manier via Google Maps op de huidige situatie geprojecteerd kan worden: De kaart van Schotanus uit 1664, de kaart van Blaeu uit 1649 en de kaart van Braun en Hogenberg uit 1581.
Veel plezier met het sneupen door de online kaarten, natuurlijk ook van andere Friese plaatsen!

Streekhistorische roman over Abel Tasman

In zijn geboorteplaats Lutjegast is het Abel Tasman Museum actief met het levendig houden van de avonturen van deze ontdekkingsreiziger.

Hoewel de eerste sporen van Abel Jansen Tasman in het Stadsarchief van Amsterdam gevonden zijn (zijn ondertrouw/huwelijk in 1631/1632 met Jannetje Tjaerss, als weduwnaar van Claasje Heijndrix), denk ik zelf dat hij ooit een band met de Admiraliteit in het dichtbijgelegen Dokkum moet hebben gehad. Veel noordelijke zeelieden werkten eerst enige tijd in dienst van de Fries/Groningse Admiraliteit alvorens naar de grotere broer in Amsterdam af te reizen. Of er echter daadwerkelijk een link is met Dokkum, en misschien zelfs de Dokkumer watergeus Jan Abels, is nog niet bewezen

Uitgeverij Boekscout uit Soest (printing-on-demand voor zelfstandigen) komt nu met een roman, een mix tussen geschiedenis en fictie: 
Abel Janszoon Tasman, het was de man die tussen 1642 en 1644 Tasmanië, Nieuw-Zeeland en Tongatapu ontdekte. Theun Terpstra uit Grootegast/Grijpskerk beschrijft het leven van de ontdekkingsreiziger in 'Van Riet- naar Rijstvelden met Abel Tasman'. Dit streekhistorische boek verscheen 23 december bij Uitgeverij Boekscout.

Theun Terpstra werd geboren in Burum en groeide op in Grootegast, circa 18 kilometer ten westen van Groningen, midden in het Westerkwartier. Hierdoor raakte hij gefascineerd door het coulissenlandschap; weilanden omzoomd door boomwallen. Theun is gids in Havezate Mensinge te Roden en is elke zaterdagavond op Radio Westerkwartier te horen met zijn programma ‘Theun vertelt’.

Zijn boek noemt hij “een verlengstuk van de vroegere schoolboeken”. Het verhaal van Abel Tasman zet hij treffend uiteen met beeldende vertellingen van het leven van toen. Zijn historische kennis brengt hij op een heldere, toegankelijke manier over, waardoor je al lezend een hoop leert over bijvoorbeeld de VOC.

Samenvatting:
De jonge Tasman groeide op in het Groningse dorpje Lutjegast. Dit dorp waar de Spaanse overheersers de velden hadden doen verzilten. De schamele opbrengst van de boerderij deed de jongen hunkeren naar de onbekende horizon waarachter de zon in haar machtige gloed wegzonk.

De nevel kwam opzetten, de koude zeelucht trok over het Groningse land. Abel snoof deze lucht op hij vulde zijn longen met het onbekende. De jongen hunkerde naar een ander leven, een leven van avontuur en macht.

De jongeman trok weg uit de beschermende sfeer van thuis. Hij, Abel Jansz. Tasman liet dit achter zich en monsterde aan.

Titel: Van Riet- naar Rijstvelden met Abel Tasman
Auteur: Theun Terpstra
Categorie: (Streek)historie
Aantal pagina's: 338
Geïllustreerd: Ja
Uitvoering/Formaat: Paperback 16 x 24 cm
Verschijningsdatum: 23-12-2016
ISBN: 978-94-0223-098-7 / 9789402230987

Leest u ook de (digitale) exemplaren van de werken van de Linschoten Vereeniging:
De Reizen van Abel Janszoon Tasman en Franchoys Jacobszoon Visscher, ter nadere ontdekking van het Zuidland (Australië) in 1642 - 1644.
Bezorgd door R. Posthumus Meyjes, 1919. xcviii, 300 p.

De reis van Mathijs Hendriksz. Quast en Abel Jansz. Tasman ter ontdekking van de Goud- en Zilvereilanden, (1639).
Bezorgd door J. Verseput, 1954. lxx, 130 p

Het journaal van Abel Tasman, Vibeke Roeper en Diederik Wildeman. Uitgever: Waanders Uitgevers. Verschijningsdatum: April 2006. Taal: Nederlands. Aantal pagina’s: 208. ISBN: 90-400-8205-7

Abel Tasman biografie.

Lezingen in Groningen en Leeuwarden over genealogie en Het Bildt

Sneupers kunnen de komende zaterdag hun hart ophalen bij lezingen in Groningen of Leeuwarden. Gelukkig is Dokkum, en eigenlijk geheel Noordoost Friesland, gunstig gelegen ten opzichte van beide provinciehoofdsteden. Niet voor niets werd Dokkum ooit als hoofdzetel van de Admiraliteit van Friesland en Groningen gekozen vanwege deze centrale ligging!

In Groningen geeft de bekende Antonia Veldhuis een interessante lezing over historisch onderzoek via internet, doorspekt met praktische voorbeelden en tips.
In Leeuwarden neemt Kees Kuiken u mee in de geschiedenis van Het Bildt, de polder in Noordwest Friesland die rond 1500 door voornamelijk Hollanders en Zeeuwen is ingepolderd.

Lezing door Antonia Veldhuis over “Met internet uw verleden vinden”.

Zaterdagmiddag 10 december 2016
Locatie: RHC Groninger Archieven, Cascadeplein 4, Groningen
Aanvang 13.30 uur
Antonia Veldhuis werd 20 jaar geleden gegrepen door het genealogie-virus. Ze publiceerde artikelen in Gens Nostra, Gruoninga, 11 en 30, GroninGEN, Roots@Groningen en HuppelDePup.
Ze schreef over zoeken op internet voor de NGV afd. Groningen en was (tot het opheffen ervan) digit@le columnist voor GensData en de Nederlandse Computer Vereniging. Elke maand is er een Column van haar te lezen op de website van de NGV (www.ngv.nl) in de rubriek Webdigit@@l met daarin tips, trucs en genealogische en historische interessante websites.

Beter en sneller zoeken naar historische gegevens, voorouders en hun leefomgeving.
Een lezing/demonstratie voor beginners en gevorderden over hoe u via internet onderzoek kunt doen naar historische gegevens over bv. uw voorouders, hun woonomgeving en levensomstandigheden. Antonia neemt u mee in een zoektocht om uw voorouders te vinden, ze daarna wat 'aan te kleden' en hun woonomgeving in kaart te brengen.
U hoort hoe u op uw comfortabele bank, uw luie stoel of in uw eigen computerhoekje mensen uit het verleden moet zoeken en u leert ze kennen. U ziet websites waar u kunt lezen over uw roots, kunt zien wat deze mensen deden, waar ze woonden en wie hun buren waren. Genealogische gegevens, aankleding, info over stad/dorp, kaarten, advertenties enz.
De lezing wordt georganiseerd door de Nederlandse Genealogische Vereniging afd. Groningen, RHC Groninger Archieven en Stad & Lande.
De lezing is gratis toegankelijk voor alle belangstellenden.

Lezing door Dr. Kees Kuiken over Vijf Eeuwen Het Bildt
Zaterdagmiddag 10 december 2016
Locatie: Historisch Centrum Leeuwarden, Groeneweg 1, Leeuwarden
Aanvang 13.30 uur
1. Het Bildt in de 16e eeuw, van gastarbeiders naar pachtboeren2. Het Bildt in de 17e eeuw, tussen boerenpatriciaat en oligarchie
3. Het Bildt in de 18e eeuw, tussen revolutionairen en Oranjeklanten
4. Het Bildt in de 19e eeuw, van buiteneigenaars tot Broedertrouw
5. Het Bildt in de lange 20e eeuw, van Broedertrouw tot Waadhoeke
6. Pauze
7. Drie afstammingsmythes: edelen, monniken, polderjongens
8. Bronnenonderzoek in Fryslân en om útens (voorbeeld: familie Kuik)
9. Een vroegmodern bronnenprobleem: springnamen
10. Nieuw: de oudste Hollandse generaties van de Friese Wassenaars c.s.


Leden van de NGV Friesland en belangstellenden zijn van harte welkom!
Toegang vrij. Parkeren kunt u in de parkeergarage Oldehove.

Stemmen op 3D project Dokkum

Verschillende steden zijn Dokkum al voorgegaan in het digitaliseren van 17e eeuwse kaarten. Daarbij werd in vogelvlucht video een reis door de stad gemaakt, waarbij soms bijzondere ontdekkingen gedaan werden.
Groningen was er in 2009 als een van de eersten mee om de kaart van cartograaf Egbert Haubois uit 1634 in drie dimensies (3D) weer te geven.

Vervolgens kwam Leiden met het digitaliseren van de kaart uit 1649 van Johan Blaeu.

Wat recenter werd voor Leeuwarden de kaart van Sems uit 1603 gedigitaliseerd en rechtop gezet, waarbij een deel via crowdfunding werd gefinancierd. Particulieren konden een specifiek pand adopteren en werden daarna in de publicatie vermeld en uitgenodigd op het evenement waar de film gelanceerd werd.

In Hoorn werd nog een stapje extra gemaakt met het gebruik van een Virtual Reality (VR) Oculus Rift bril, waarmee de ervaring nog intenser werd. Maar ook hier werd de Gouden Eeuw in Hoorn op digitale wijze ervaren.
Al met al genoeg voorgeschiedenis om aan te nemen dat zoiets ook met Dokkum mogelijk moet zijn. Er is een prachtige kaart van Geelkerken uit 1616 beschikbaar die hiervoor gebruikt zou kunnen worden. Ook is er vanuit onze vereniging veel onderzoek gedaan naar panden en bedrijfstakken in de stad, zoals de bierbrouwers en de Admiraliteit. De ingrediënten zijn dus aanwezig om een DVD met boekje of een online app te maken. Nu alleen de financiering nog. De vereniging heeft al een voorstel gemaakt om een deel zelf te financieren, maar er zal ook zeker een deel uit subsidies of crowdfunding moeten komen (we hebben als vereniging ook officieel de ANBI status voor belastingaftrekbare giften).

Kabelnoord biedt in Noordoost Friesland de mogelijkheid om in de maand september van 2016 te stemmen op een project voor een financiële bijdrage. Wij doen hier ook aan mee.
Stem dus op ons project via de website waarop ons project vermeld staat (en vraag vrienden en kennissen dat ook te doen)!

De gouden medaille van Sijbrandus Fockema

In Vind Magazine zag ik een medaille van S. Fockema uit 1823.

Sijbrandus Fockema werd geboren op 5 Mei 1777 te Dokkum. Hij doorliep hier de Latijnse school en studeerde geneeskunde te Groningen rond 1794. Hij zal goed Latijn geleerd hebben van rector Epkema en Slothouwer, aldus kenner Piter van Tuinen.

Sybrandus trouwde met Johanna Jacoba Bekius. Zie ook hun vermoedelijke silhouetportretten.
De familie Fockema was een zeer vooraanstaande in Dokkum, met o.a. burgemeesters en juristen. Ook de familie Fockema Andreae stamt hier uit.

Wat staat er precies op deze gouden penning voor 100 gratis koepokvaccinaties in 1 jaar?
S.Fockema med.doctor Leeuwarden 1823 en de Latijnse randtekst Pro variol vacc insit plus civib uno ann gratis alministr. En op de andere zijde een koe met daarboven een engel met trompet en de randtekst Volitat iam fama per orbem MDCCCIX. Wat zoiets betekent als 'over de hele wereld verspreid 1809'.

De vermelding in Vind Magazine verwijst naar een veiling bij veilinghuis Schulman, op 12-14 mei 2016. Richtprijs 2000 euro.

In 2008 heb ik eens over iets vergelijkbaars gepubliceerd van de veearts Coop Wiersma te Ee,  (waar ook bv Jan Jans Kiestra woonde die medische manuscripten verzamelde): http://sneuperdokkum.blogspot.nl/2008/10/erepenningen-van-vee-arts-coop-wiersma.html

Enno Doedes Star en de Gouden Leeuwen

Vorige week zondag was ik met mijn verre neef Wibo op de TEFAF-kunstbeurs in Maastricht.

Bij Rob Kattenburg, gespecialiseerd in maritieme schilderijen, zag ik een schilderij waarbij een heus boekwerkje was gemaakt.
Het betrof een meesterwerk van Willem van der Velde de jonge uit 1670 die waarschijnlijk speciaal gemaakt werd voor Luitenant-Admiraal Cornelis Tromp (1629-1691). En uiteraard werd een deel van de tekst verzorgd door Remmelt Daalder, de voormalige curator van Het Scheepvaartmuseum te Amsterdam en expert op het gebied van vader en zoon Willem van der Velde. Een Engelse uitgave van zijn boek zou de volgende dag op de stand gepresenteerd worden.

Thuisgekomen las ik het prachtig verzorgde boekwerk over het schilderij, waarop twee schepen in vol ornaat zijn afgebeeld: De Liefde en de Gouden Leeuwen. Op de cover staat alleen de achtersteven van de Gouden Leeuwen. Bij windkracht 5 en gereefde topzeilen lijkt het weer spoedig te zullen omslaan. Een ramp lijkt aanstaande. Er wordt uitgelegd dat de wimpels (lange zwaluwstaartvormige vlaggen) bij de admiraal gevoerd worden in de hoofdmast (de middelste), die van de vice-admiraal in de voorste mast en van de schout-bij-nacht (rear admiral in het Engels) in de achterste mast.
Het tafereel toont de vloot van de Republiek die zich verzamelt voor de Vierdaagse Zeeslag van 11-14 juni 1666. Het oorlogschip Liefde was gebouwd voor de Admiraliteit van Amsterdam rond 1660, voerde maximaal 70 kanonnen en had een bemanning van 270 man. Het was het vlaggeschip van Michiel de Ruyter in 1663. In 1665 onder Cornelis Tromp maar in de Vierdaagse Zeeslag ging het op 11 juni 1666 verloren onder kapitein Pieter Salomonszoon.
Het schip De Gouden Leeuwen, waarvan we de afbeelding zien op de cover, heeft op het hakkebord twee leeuwen die met de rug naar elkaar staan. Het voerde 50 kanonnen en was op de VOC-werf gebouwd in 1665. Het deed aan zijn eerste zeeslag mee, terwijl het voor de Liefde de laatste was, omdat het na een aanvaring met de Hollandia van Tromp door een Engelse brander werd getorpedeerd. De meeste bemanningsleden konden worden opgepikt door de Gouda maar de kapitein overleed kort daarna. Toch ging de slag de geschiedenis in als een glorieuze overwinning voor de Republiek!

De Gouden Leeuwen stond onder commando van Enno Doedes Star. Over hem en zijn problemen veroorzakende zoon heb ik in 2009 al eens gepubliceerd op dit blog. De Oostfries Star had voor de Amsterdamse Admiraliteit op Portugese kapers gejaagd nadat hij eerst op de koopvaardij voer. In 1661 was hij kapitein op de fluit de Groene Kameel met 10 kanonnen en 30 bemanningsleden. Met Michiel de Ruyter ging hij wederom op de Groene Kameel in 1664 naar de Middellandse Zee en keerde pas na ruim een jaar terug omdat ze via Afrika ook nog waren overgestoken naar de Cariben en Newfoundland! In augustus 1665 kwamen ze gezamenlijk in triomf de Eems te Delfzijl binnen. Aansluitend ging Michiel de Ruyter per trekschuit via Groningen, Dokkum en Leeuwarden naar Harlingen om op de Rede van Texel aan zijn volgende avontuur te beginnen.
Het jaar daarop was Enno Doedes Star de gezaghebber op de Gouden Leeuwen tijdens de Vierdaagse Zeeslag van 11-14 juni 1666, als onderdeel van het centrale squadron dat door De Ruyter op de Zeven Provinciën werd geleid. Star zijn schip had het zwaar te verduren en verloor 12 man en had 22 gewonden. Op 15 juni zeilde hij Goeree binnen met ook schout-bij-nacht Isaac Sweers aan boord die zijn schip de Gouda had verloren.

Op 4 augustus 1666 ging Star met De Ruyter weer in de slag met de Engelsen. Tromp ging overmoedig achter een Engels schip aan waardoor De Ruyter geïsoleerd werd van zijn eigen vloot en zich moest terugtrekken, samen met de Gouden Leeuwen van Star. Het schip van De Ruyter bleek naderhand meer dan 450 kogelgaten te hebben, waarvan 17 onder de waterlijn! De Nederlanders brachten 10 Engelse schepen tot zinken maar verloren ook 4000 man.

Enno Doedes Star werd vervolgens tot schout-bij-nacht van de Admiraliteit van Friesland en Groningen benoemd. Maar omdat de Vice-Admiraal Rudolf Coenders overleed werd Star in die functie benoemd, waarbij hij met o.a. Hans Willem baron van Aylva deelnam aan de beroemde Tocht naar Chatham in 1667 op het schip Groningen onder het squadron van Van Nes.

Star was bevelhebber op de Groningen tijdens de Derde Engelse Oorlog, de Slag bij Solebay (1672), Slag bij Schooneveld (1673) en de Slag bij Kijkduin, ook in 1673. In 1678 zeilde hij naar Spanje als vice-admiraal en als laatste expeditie voer hij naar de Ierse Zee in 1691 om een vloot terugkerende VOC-schepen te begeleiden. In 1707 overleed hij op zijn landgoed en buitenplaats Bolhuis te Wirdum in Groningen (ooit bewoond door de kroniekschrijver Abel Eppens).

De Italiaanse voorvader van mij en Jochem Myjer

Afgelopen zaterdag was in het tv-programma Verborgen Verleden de beurt aan cabaretier Jochem Myjer om uit te vinden hoe zijn stamboom, en dus afkomst, in elkaar zit.

In een zeer afwisselende en interessante aflevering begon het met een bezoek aan het Stadsarchief

Harmen Snel en Jochem Myjer. Foto: CBG.

Amsterdam, waar archivaris Harmen Snel de vaderlijke lijn Myjer uit de doeken deed en de verklaring vond voor de vreemde spellingswijze van de familienaam Myjer: een schrijffoutje van de pastoor!
Het spoor leidde naar een immigrant uit Paderborn die in onecht geboren was en daardoor niet de ouderlijke boerderij kon overnemen en aldus zijn heil in Amsterdam zocht.

Via de moederlijke lijn werd het allemaal een stuk spectaculairder, met veel dominees, en kwam er zelfs een link naar de broer van Willem van Oranje (Jan de Oude, graaf van Nassau-Dillenburg) boven water. Ook was er een voorvader die in de Aya Sofia in Istanbul met naam en afbeelding op een muur staat afgebeeld. De uitzending kunt u online nog bekijken.

Veel van het onderzoekswerk naar de voorouders van bekende Nederlanders wordt gedaan door het Centraal Bureau voor Genealogie, CBG. En omdat een televisieprogramma ook maar beperkte ruimte heeft geeft het CBG online via haar blog nog aanvullende details over de afkomst van, in dit geval, Jochem Myjer. En daar zag ik onderaan, onder het kopje Italiaanse voorouders, een naam die ik kende: Sormani. Ik citeer: "In de kwartierstaat van Jochem Myjer komen we ook Italiaanse voorouders tegen. Pietro Vittore Sormani, in 1791 geboren te Rezzago in Noord-Italië, trok naar Groningen, noemde zich voortaan Pieter Victor en trouwde in 1821 met Catharina Allegonde Witte." En verder: "De familielijn naar Jochem loopt via Christina, de vierde dochter van Pietro/Pieter en Catharina. Christina Josepha Elisabeth Sormani trouwde in 1851 in Groningen met de Groninger Johannes Hinderikus Harmannus Raken. Ze kregen dochter Catharina, die de moeder werd van de vader van de oma van Jochem".

Ik heb namelijk in mijn kwartierstaat via mijn (katholieke) moeder en grootmoeder Kappelhof ook een Italiaanse voorvader die Sormani heet, die ook uit het kleine dorpje Rezzago komt.
Jaren geleden had ik al via onderzoeker Ton Kappelhof, gepensioneerd medewerker van het IISG in Amsterdam, vernomen dat we beide afstammen van ene Carlo Antonio Vittore Donato Sormani c.a., zoon van Andreas Satiro Sormani en Giuseppa Christina Caminada (ook van deze familienaam zijn er hedentendage in Nederland nog nazaten)
geboren 7 augustus 1781 te Rezzago, overleden 4 augustus 1819 te Groningen.
Hij had uit zijn relatie (niet gehuwd) met zijn huishoudster Geesien Harms Kappelhoff drie kinderen:
Harmanus (1814-1856)
Christina (1816-1862)
Andreas (1818-?)
In ieder geval éen van deze drie kinderen, Harmanus, kreeg de achternaam van de moeder: Kappelhof.

Carlo werd op 14-jarige leeftijd door zijn ouders naar familie in Groningen gezonden (ooms en koopman/winkeliers Carlo Antonio Sormani en Giovanni Carlo Sormani) om inlijving in het leger van Napoleon te ontgaan (volgens familie-overlevering). In 1798 vertrok hij van Groningen naar Farmsum, keerde in 1801 terug naar Groningen en trad met pauselijke dispensatie in 1802 in het huwelijk met zijn volle nicht Francisca Sormani. Door dit huwelijk kon hij weer de dienstplicht van Napoleon ontwijken. Later verliet hij zijn vrouw en keerde in 1813 naar Farmsum terug, de omgeving van Geesien.

Zowel Pietro Vittore als Carlo Antonio Vittore Donato zijn zoons van Andreas Satiro Sormani en Giuseppa Christina Caminada. Broers dus. En blijkbaar is Pietro Vittore op 4-jarige leeftijd met zijn 10 jaar oudere broer meegegaan naar Groningen! Er is zelfs nog een foto van Pietro Vittore.
Dat maakt Andreas Satiro Sormani de gemeenschappelijke voorvader van mij, Ton Kappelhof en Jochem Myjer!

Er is nog een vrij groot aantal nakomelingen met de familienaam Sormani in Nederland. In 2007 waren dat er zeker 147 volgens de familienamen-database van het Meertens Instituut. De familie Caminada had er in 2007 zelfs 173.

De actieve familie Sormani houdt nog jaarlijks een familiedag.

Het dorp van stamvader Sormani, Rezzago ligt ten noordwesten van Lecco, op een schiereiland dat aan twee zijden wordt begrensd door het Lago di Como. Ton Kappelhof was in Lecco in oktober 2005 maar wegens slecht weer niet in Rezzago, dat erg hoog ligt en waar veel toeristen komen, vanuit Milaan om van het bergklimaat in Lombardije te genieten. Dit gebied was vanouds Italiaans, maar ligt in de Alpen en dichtbij de Zwitserse grens.

Harmanus Kappelhof werd rijksveearts en huwde met Margaretha Schoonbeek op 23 augustus 1840. Margaretha werd geboren in 1816 te Groningen en is overleden in 1890 te Groningen. Zij waren de grootouders van mijn grootmoeder van moederskant, dochter van Petrus Victor Kappelhof en Geeske Laffra.

En nu we toch bezig zijn: mijn grootmoeder Kappelhof vertelde mij vroeger altijd dat ze familie was van de beroemde filmster Doris Day. Nu heet deze actrice van origine wel Doris Mary Ann Kappelhoff, maar het is nooit bewezen dat er een connectie is!

Schepen van de Friese Admiraliteit in zeeslagen

Bij het doorzoeken van de online databases van het Maritime Museum te Greenwich bij London en het Rijksmuseum vond ik recent toch weer een aantal nieuwe afbeeldingen van Friese schepen. Deze schepen waren in dienst van de Admiraliteit van Friesland, eerst in Dokkum en later (vanaf 1645) in Harlingen.
Een prachtige tekening van het eskader van de Friese Admiraliteit in 1665, voor anker bij de Schotse kust. In het midden de spiegel van het schip 'Steden', het schip van Luitenant-Admiraal Tjerk Hiddes de Vries. De 'Stad en Lande', onder Vice-Admiraal Coenders links op de achtergrond. Er is een galjoot in het midden, en een snauw- een vierkant-getuigd, twee-mast schip - is

aan de linkerzijde in beeld. Linksboven de tekst: ‘Woensdach smorgens de Wint N: N oost den 26 augustij 1665/ hoe de vloot haer verthoont esquadron vande vrieschen admirael’.

Op 18 augustus 1665 vond een confrontatie plaats waarbij de Sevenwolden betrokken was met Tjerk Hiddes de Vries, links op de achtergrond.

De in de slag verloren Sevenwolden werd onder de Engelsen Seven Oaks, maar al gauw weer teruggewonnen, wat op het schilderij van Willem van de Velde de jonge prachtig in beeld werd gebracht.
Het was kapitein Van der Zaen die de Sevenwolden terugveroverde, wat onder nummer 10 op deze prent te zien is (rechts van het midden, over bakboord).

Ook het schip Groningen, uit 1666 behoorde tot de Admiraliteit van Friesland.

Van de Vierdaagse Zeeslag van 1-4 juni 1666 is een prachtig schilderij waarop de spiegel van de 'Groot Frisia', 74 kanonnen sterk, onder commanda van Tjerck Hiddes van het Friese squadron is afgebeeld (linksachter het Engelse schip op rechtsmidden nog deels te zien).

Het Rijksmuseum heeft een tekening van de slag waarop duidelijk vooraan, met nummer 17, de Sevenwolden over stuurboord te zien is.

Over zeeschilders vader en zoon Willem van de Velde, werkend voor de Hollandse en later Engelse admiraliteit, is onlangs een boek verschenen van de hand van Remmelt Daalder.

Gen magazine CBG met Groninger covermodel

Het magazine van het CBG, Gen, heeft deze keer een prachtige cover met een portretschilderij in pastel van de Groningse Tjadduwe Jans (1745-1824), toegeschreven aan Theodorus Bohres, 1816. Deze Oostgroningse was getrouwd met Egbert Geerts Sterenborg (1738-1828).

De portretten deden me overigens direct denken aan de pastelportretten van Dokkumer jeneverbrander Oege Goslings en zijn vrouw Tietje Colerus.
Het zou niet vreemd zijn als de (toen) stad-Groninger Bohres ook deze portretten heeft vervaardigd!
Hij maakte namelijk de portretten van diverse echtparen uit De Waarden (gemeente Grijpskerk), bij Kommerzijl. Het Groninger Westerkwartier is altijd al een sterk met onze regio verbonden gebied geweest. Zo zien we herenboer Klaas de Waard (1787-1852) en echtgenote Menke Krijthe (1790-1844) en ook  Dirk Klaassen de Waard (1794-1825) met zijn echtgenote Lucina Thema (1795-1836).
Eveneens op De Waarden zien we Pieter Dirks Teenstra (1789-1862) en Janke Djurres Siccama (1792-1822).
Ook Rendert Willems van Holdinga (1792-1859) en Aafke Oeges de Waard (1799-1850) en Harke Jans van Holdinga (1780-1828) met Jantje van Leggelo ( -1862).
Bohres moest het waarschijnlijk hebben van mond-tot-mondreclame in familienetwerken. Toen hij later verhuisde naar het Zuiden portretteerde hij ook een Limburgs familienetwerk.

Nog mooier is wellicht het Portret van de familie van Douwe Martens Teenstra (1795-1864).

In deze stijl van pastelportretten werkten ook twee andere regionale kunstenaars: Wessel Lubbers en Berend Kunst.
In het Groninger Museum is in 1959 een tentoonstelling geweest die puur gericht was op portretten uit boerenfamilies uit de Ommelanden.
Ook de voorouders van Rijksmuseumdirecteur Wim Pijbes komen in de tentoonstellingscatalogus Reunie van het voorgeslacht voor: Portret van Pijbe Geerts Pijbes ( -1833) en echtgenote Hindriktje Halbes Potjewijd ( -1815).

Een mooie variëteit aan artikelen verder in het magazine:
Jacobus Lissone: de man die de wereld kleiner maakte
Lissone was de eerste Nederlander die groepsreizen organiseerde. Hierdoor werd het voor veel mensen opeens mogelijk om geheel nieuwe delen van de wereld te verkennen. Anke Stegehuis beschrijft de ontwikkeling van een grote reisorganisatie.

Het verborgen familieleven van BN’ers
Het programma Verborgen verleden is een begrip in televisieland. Zaterdagavond 9 januari begint een nieuwe serie. Lilian de Bruijn nam voor Gen. een kijkje achter de schermen.

Wie is wie in laatmiddeleeuws Brussel
Brussel groeide in de late middeleeuwen uit tot een van de grootste steden van de Nederlanden. Bram Vannieuwenhuyze vertelt over het databaseproject dat de inwoners én bezoekers in kaart brengt. U kunt zoeken via de website van Rijksarchief België en er is een handleiding Wie is Wie in laatmiddeleeuws Brussel beschikbaar.

Collectegiften in de Republiek
Familiehulp was in de zeventiende eeuw verre van vanzelfsprekend. Daarom vond in veel steden minstens één keer per week een huis-aan-huiscollecte plaats. Daniëlle Teeuwen onderzocht collectegiften en de financiering van armenzorg in de Republiek.

Armoede in een Aziatische stadskolonie
Henk Niemeijer verdiepte zich in de armoede in Batavia. Door bittere armoede gedwongen verkochten mensen zichzelf daar als slaaf, en wonderlijk genoeg konden veel armen zichzelf alleen in leven houden door gebruik te maken van de diensten van een slavin.

Bolle Dirck en de armen van Woubrugge
Veel genealogen denken dat over voorouders die arm waren, nauwelijks iets in de archieven is te vinden. Léon van der Hoeven legt uit dat dit zeker niet altijd zo is. Armenrekeningen kunnen een heel rijke bron zijn.

Van achterbuurt tot achterstand
Net als de grote steden in het westen kreeg Deventer in de negentiende eeuw te maken met overbevolking en verkrotting. Vincent Sleebe deed onderzoek naar een nieuwe achterbuurt, die ontstond na de invoering van de Woningwet in 1901.

Zingen over vrijheid in een kamp
Elisabeth Lugt werd geboren in Batavia. Haar grote droom was het, zangeres te worden. Door de oorlog en de terugkeer naar Nederland leek deze droom aanvankelijk niet uit te komen. Tommy van Es vertelt het verhaal van een gedreven vrouw.

Priester tussen twee werelden
Luuk Keunen brengt met oude foto’s en briefjes het tragische levensverhaal van de Brabantse priester en missionaris Willem van den Nieuwenhof over het voetlicht.

Groninger herenboeren in beeld
Oud-CBGmedewerker Jochem Kroes vond op de markt oude foto's van pasteltekeningen. Hij ging op zoek naar informatie over de afgebeelden en de vervaardiger van de portretten. De (ingekleurde) afbeeldingen zijn vermoedelijk uit een familie die boerde op De Waarden bij Grijpskerk.

En dan zijn er natuurlijk de vaste rubrieken:
NostalGen, met als thema dienstpersoneel, de tweede aflevering van de serie 'de zeven pijlers van de genealogie', de columns - waaronder de laatste bijdrage van Els Kloek, de boekenrubriek en de Verleden tijd.
Maarten van der Meer schrijft in zijn column Vernoeming over de voornaam Ommelandicus die opeens in België opduikt, waarschijnlijk een verre nazaat van jonkheer Mr Onno Reint Alberda van Ekenstein (1752-1821), de Groningse aristocraat die in 1787 werd benoemd tot president van de Ommelanden.

Pax Groningana, de kroniek van Sicke Benninghe en de Dokkumer verbonden

De Groninger Archieven hebben een aantal prachtige 15e eeuwse bronnen online waarin de stad Groningen verbonden sluit met edelen uit Dokkum en vele andere Friese plaatsen. Met name in de periode 1490-1493 was het druk met het sluiten van deze verbonden. In de Friese landen streden eind vijftiende eeuw de Schieringers (vooral sterk in Westergo) en Vetkopers (met name in Oostergo) een bloedige oorlog. De stad Groningen leek in die conflicten de enige machtsfactor die handelend kon optreden.

Via de links hieronder zijn de scans van de oude geschriften te bekijken en te vergroten. Zowel Oostergo als Westergo is goed vertegenwoordigd.

De Kroniek van Sicke Benninge is een belangrijke bron van informatie over de roerige geschiedenis van Groningen en Friesland in de periode 1491-1528, en geeft bovendien zicht op het wereldbeeld van een patriciër en magistraat uit die tijd, op diens opvattingen over geloof, politiek en geschiedenis.
Benninge, bierbrouwer, kerkvoogd en cijsmeester, schreef de kroniek in het eerste kwart van de 16de eeuw: Croniken der Vrescher Landen mijtten Zoeven Seelanden en de der stadt Groningen. De kroniek van Benninge bestaat uit drie delen.
Deel I bevat allereerst een inleiding van de auteur op het hele werk. Daarop volgen de herkomst van de Friezen als afstammelingen van de Trojanen, de Friese Vrijheid en een beschrijving van de Zeven Friese Zeelanden.

Deel II bevat twee afzonderlijke kronieken over Groningen: de kroniek van (een andere brouwer) Johan Lemego (1110-1422) en de anonieme 'Groninger Annalen' (1425-1478). Daartussen is een dossier met zeven verdragteksten opgenomen.

Deel III is de eigenlijke kroniek van Benninge. Het is het omvangrijkste deel, dat 87% van de tekst beslaat. De geschiedenis neemt een aanloop vanaf ca. 1420. Vanaf eind jaren '90, met de komst van Albrecht van Saksen, wordt de beschrijving uitvoeriger. De kroniek vermeldt niets over de jaren tussen 1507 en 1512. De laatste gegevens over Groningen dateren van 1528.

Veel van de genoemde verbonden zijn voorzien van prachtige zegels.

Er worden eveneens diverse Akten van oorvede vermeld. Een oorvede is, volgens het Genealogisch Woordenboek, een belofte dat men geen wraak meer gaat nemen.

De scans zijn niet makkelijk te lezen maar we hebben nog steeds de wens ooit een mooi artikel over deze historische bronnen in De Sneuper te publiceren!

289 Verzoekschrift van Popka Mockama aan burgemeesters en raad, gezworen meente en wijsheid van Groningen om opgenomen te worden in het verbond van die stad met de abten van Dokkum, Mariëngaarde en Foswerd, de stad Dokkum en de hoofdelingen in Dongeradeel en Ferwerderadeel

283 Akte van aanneming van het verbond tussen de steden Groningen en Leeuwarden door Worp Unynga en Reenyck Buermanninga, hoofdelingen te Leeuwarden

282 Akte van aanneming van het verbond tussen de steden Groningen en Leeuwarden door Peter Kamminga, hoofdeling te Leeuwarden

279 Akte van aanneming van het verbond tussen de stad Groningen enerzijds en de stad Dokkum en de prelaten en hoofdelingen van Dongeradeel en Ferwerderadeel anderzijds door Doka Mertna voor hemzelf en zijn meiers en als gevolmachtigde van de meente van Kornjum

281 Akte van verbond tussen enige hoofdelingen uit Zevenwolden en de stad Groningen tot wederzijdse bijstand

280 Akte van aanneming van het verbond tussen de stad Groningen enerzijds en de stad Dokkum en de prelaten en hoofdelingen van Dongeradeel en Ferwerderadeel anderzijds door Bertelt op Starckenborch en Salinck Enthens, hoofdelingen in Dantumadeel

303 Akte van oorvede van Feye Heemstra voor de stad Groningen, naar aanleiding van het gebeurde tijdens de strijd te Dokkum, waarbij hij zich aansluit bij het tussen Groningen en Dokkum gesloten verbond

299 Akte van oorvede van Take Renessoen, hoofdeling te Oudkerk, voor de stad Groningen waarbij hij zich aansluit bij het tussen Groningen en Dokkum gesloten verbond

300 Akte van oorvede van Botte Herwey en zijn zoons Gerke en Gerlich, hoofdelingen te Ternaard, voor de stad Groningen, waarbij zij zich aansluiten bij het tussen Groningen en Dokkum gesloten verbond

302 Akte van oorvede van de gebroeders Tyaert en Gherbrant Muckema voor de stad Groningen, naar aanleiding van het gebeurde tijdens de strijd te Dokkum, waarbij zij zich aansluiten bij het tussen Groningen en Dokkum gesloten verbond

297 Akte van oorvede van Schelte van Huizum voor de stad Groningen, waarbij hij zich aansluit bij het tussen die stad en Leeuwarden gesloten verbond

301 Akte van overeenkomst tussen de stad Groningen en de grietenijen Dongeradeel, Ferwerderadeel en Dantumadeel betreffende de aanstelling en bekostiging van een kastelein te Dokkum

298 Akte van verbond tussen de stad Groningen en de inwoners van Zevenwouden tot wederzijdse bijstand tegen buitenlandse heren en ter voorkoming van onderlinge geschillen

307 Akte van oorvede van de gebroeders Hessel en Tydske Wattema, hoofdelingen te Ee, voor de stad Groningen, waarbij zij zich aansluiten bij het tussen Groningen en Dokkum gesloten verbond

308 Akte van bevestiging door rooms-koning Maximiliaan van het verbond tussen de stad Groningen enerzijds en prelaten, oldermannen, grietmannen, hoofdelingen en rechters uit Oostergo anderzijds

305 Akte van oorvede van de hoofdeling Wylke Rynga voor de stad Groningen, naar aanleiding van het gebeurde tijdens de strijd te Dokkum, waarbij hij zich aansluit bij het tussen Groningen en Leeuwarden gesloten verbond

313 Akte van aanneming van het verbond tussen de stad Groningen enerzijds en de abten, prelaten en hoofdelingen van Oostergo anderzijds door Jemma Heerjuwsma

316 Akte van aanneming van het verbond tussen Groningen en Oostergo door de weduwe van Feye Whama op Jeppamahuis in Ferwerderadeel

318 Akte van oorvede door de gebroeders Ghoffo en Tako Douwensz., hoofdelingen te Stiens, voor de stad Groningen, naar aanleiding van het gebeurde tijdens de strijd te Dokkum en een door hun vader te Kuzemer gepleegde roof, waarbij zij zich aansluiten bij het tussen Groningen en Leeuwarden gesloten verbond

315 Akte van oorvede van Reneke Heemstra, hoofdeling, voor de stad Groningen naar aanleiding van het gebeurde tijdens de strijd te Dokkum, waarbij hij zich aansluit bij het tussen Groningen en Dokkum gesloten verbond

317 Akte van oorvede van Tako Heemstra, hoofdeling, voor de stad Groningen naar aanleiding van het gebeurde tijdens de strijd te Dokkum, waarbij hij zich aansluit bij het tussen Groningen en Dokkum gesloten verbond

Akte waarbij de hoofdelingen Boeke Harinxma en Low Doynga en het stadsbestuur van Sneek hun landen en stad ter bescherming overgeven aan de stad Groningen

Akte van overeenkomst tussen de steden Groningen, Leeuwarden en Dokkum enerzijds en de steden Franeker, Sneek en Sloten en een aantal hoofdelingen anderzijds tot beëindiging van de vijandelijkheden, waarbij bepaald wordt dat de tussen partijen levende geschillen aan scheidsrechters ter beslechting zullen worden voorgelegd

296 Akte van overdracht van Sneek, Sloten en Woudsend aan de stad Groningen

330 Akte van volmacht van Bocko Harinxma, mede voor de grietenij Wymbritseradeel, en de stad Sneek, mede voor de Sneker Vyfga, Woudsend en het slot aldaar, op Aggo Pierssone, Johan Hotthiazoen, Jasper Ghijsbertssoen en Alla Doekazoen om (te Leeuwarden) een verbond te sluiten met Groningen en Leeuwarden

328 Akte van volmacht van Wattya Harinxma en recht en raad van de stad Sloten op mr. Piba, persona te Wyckel, om met de de stad Groningen te onderhandelen over een verzoening en over de toetreding tot het verbond tussen Groningen en Oostergo

351 Brief van de steden Sneek en Franeker mede namens anderen uit Westergo aan burgemeesters en raad van Groningen en hun bondgenoten, houdende voorstel tot samenwerking tegen de vreemde huursoldaten in Westergo en de hertog van Saksen, en volmacht op Pybe, persona te Wyckel, en Sasker Heringe om namens hen te onderhandelen over een verbond ter verzekering van orde en rust

387 Akte van volmacht van Bocka Harinxma, mede voor de grietenij Wymbritseradeel, en de stad Sneek, mede voor de Sneker Vijfga, Woudsend en het slot aldaar, op Bennert Edaz., priester te Goënga, Johan Hottiaz., Jasper Gijsbertsz. en Alla Boekaz. om te Leeuwarden met afgevaardigden van de stad Groningen en haar bondgenoten een verdrag te sluiten ter verzekering van vrede en rust in Westergo

332 Brief van de gebroeders Hero en Jarich Hottinga en de stad Franeker aan de afgevaardigden van Groningen en haar bondgenoten (te Leeuwarden) waarin zij meedelen het eerder met Groningen gesloten verbond te willen onderhouden en bereid te zijn dit desgewenst nader te bevestigen

384 Akte van volmacht van de stad Franeker, Here en Jarich Hotnya en enige andere hoofdelingen op Syrick, pastoor te Franeker, Jelmer, pastoor te Nijland, en de prebendaat Benedix Hereszoen om met de stad Groningen te onderhandelen over een vredesverdrag en de betaling van een som gelds om de soldaten van Ghosschalk Jongema te doen vertrekken

933.1 Brief van Juw Juwinga aan burgemeesters en raad en gedeputeerden van de stad Groningen te Sneek, waarin hij zich bereid verklaart zijn geschillen met Goslick Juwinga ter beslechting over te laten aan vier scheidslieden, waarbij, indien nodig, de raad van Groningen als superarbiter zal optreden

933.2 Brief van Bocka Ygama te Folsgare aan Groningen, waarin hij belooft zich te zullen houden aan de afspraken, die de stad met Bocka Ennes gemaakt heeft inzake de afbraak van een versterking

368 Brief van enige ballingen uit Workum aan burgemeesters, recht en raad van de stad Groningen, houdende verzoek om vrijgeleide teneinde zich aldaar tegenover hun wederpartij te kunnen verantwoorden

294.3 Akte van verbond voor twintig jaar tussen de stad Groningen enerzijds en de conventen van Staveren en Hemelum, Oldenklooster, Lidlum, Thabor, 't Zand, Ludingakerke en Anjum, de steden Bolsward, Wordkum, Hindeloopen, Staveren, Harlingen en IJlst, de dorpen Noordwolde, Elahuizen en Koudum, de grietenij Gaasterland, alsmede vele hoofdelingen uit Westergo anderzijds tot onderlinge bijstand en ter bevordering van rust en veiligheid in dat landschap, met bepalingen inzake de vervolging en berechting van misdadigers en het houden van gemeenschappelijke warven te Groningen, waarop beroep zal openstaan van de door plaatselijke rechters gewezen vonnissen

389 Akte van aanneming van het verbond tussen de stad Groningen en het landschap Oostergo door Wyba Jarichz. te Roordahuizum en Worp Jongha Lywaz. Jwkama te Britsum

334 Akte van volmacht van Feyka Zierdsma, hoofdeling te Deinum, op Wythie Laesz., hoofdeling te Boksum, om te Harlingen met vertegenwoordigers van de stad Groningen te onderhandelen

333 Akte van aanneming van het verbond tussen de stad Groningen en het landschap Westergo (van het jaar 1496) door Seerck Keympazn, Goedsfrient Jellzn, Haytya Epenzn, Dya Rottersma, Mynthya Mynthyama en Feyka Goerde te Menaldum

347 Akte van aanneming van het verbond van het jaar 1496 tussen de stad Groningen en die van het landschap Westergo door Jacobus, persona te Beetgum en Dijksterhuizen, en Andla Foppazn., mede namens de meente aldaar

372 Akte van aanneming van het verbond van 1496 tussen de stad Groningen en de in de verbondsakte genoemde personen uit het landschap Westergo door Pyba Mernstra en Doke Dottyngama

373 Akte van aanneming van het verbond van 1496 tussen de stad Groningen en de in de verbondsakte genoemde personen uit het landschap Westergo door Sywert Sybrantz

374 Akte van aanneming van het verbond van 1496 tussen de stad Groningen en de in de verbondsakte genoemde personen uit het landschap Westergo door Douwe Renickz. en Sywerd in de Poelen, mede voor de gemeente te Dronrijp

381 Akte van aanneming van het verbond van het jaar 1496 tussen de stad Groningen en de in de verbondsakte genoemde personen uit het landschap Westergo door Sasker Heringama en Sywerdt Wybenz te Grouw Stens, mede voor de meenten te Marsum, Engelum, Dijksterhuizen en Beetgum, en Fedde Dottinga

369 Akte van aanneming van het verbond van het jaar 1496 tussen de stad Groningen en die van Westergo door Schelta Lyawkama

376 Akte van aanneming van het verbond van 1496 tussen de stad Groningen en de in de verbondsakte genoemde personen uit het landschap Westergo door Sybrandus, persona, Tyalka Poppema en de meente te Schettens

380 Akte van aanneming van het verbond van 1496 tussen de stad Groningen en de in de verbondsakte genoemde personen uit het landschap Westergo door de gemeente te Oosterbierum

348 Akte van aanneming van het verbond van het jaar 1496 tussen de stad Groningen en die van het landschap Westergo door recht en raad en meente van Berlikum

371 Akte van aanneming van het verbond van 1496 tussen de stad Groningen en de in de verbondsakte genoemde personen uit het landschap Westergo door Tytardus, persona, en de meente te Kimswerd

933.3 Bevelschrift van burgemeesters en raad van Groningen te Harlingen aan persona en gemene meente van de Sneker Vijfga om te Harlingen mee te werken aan de aanleg van een bolwerk, dan wel 9 stuivers per huis te betalen

326 Akte van aanneming van het verbond tussen de stad Groningen en het landschap Westergo door Renick en Bocka Aggenszonen te Sweins en de gemeente aldaar en te Schingen

370 Akte van aanneming van het verbond van 1496 tussen de stad Groningen en die van het landschap Westergo door heer Douwa, persona, en de meente te Arum en Lollum, heer Hendrick, persona, en de meente te Witmarsum, heer Schelta, Douwa Hiddama en de meente te Pingjum, heer Augustinus en de meente te Kornwerd, heer Nanne, persona, en de meente te Zurich en Johan Sickama en de meente te Makkum

377 Akte van aanneming van het verbond van het jaar 1496 tussen de stad Groningen en de in de verbondsakte genoemde personen uit het landschap Westergo door Doytye, persona, Dowe, prebendarius, Sybren Brioutsma en de meente te Wons

378 Akte van aanneming van het verbond van het jaar 1496 tussen de stad Groningen en de in de verbondsakte genoemde personen uit het landschap Westergo door Rippert Elinxma, mede voor de gemeente te Sexbierum

345 Akte van aanneming van het verbond van het jaar 1496 tussen de stad Groningen en die van Westergo door Hobbe Harmanne, mede namens de meente in Minnertsga

359 Akte van aanneming van het verbond van het jaar 1496 tussen de stad Groningen en die van Westergo door Hero Ockinga en de meenten te Burgwerd, Hichtum en Hartwerd

375 Akte van aanneming van het verbond van het jaar 1496 tussen de stad Groningen en de in de verbondsakte genoemde personen uit het landschap Westergo door Wyttya Heringa mede voor de gemeente te Piaam

933.4 Bevelschrift van burgemeesters en raad van Groningen te Harlingen aan de pastoors of hun vicarissen in enkele dorpen in Wymbritseradeel en de stad IJlst om de plaatselijke hoofdelingen en meenten aan te zeggen naar Bolsward te komen om het verbond van de stad Groningen met Westergo te bezegelen

352 Akte van aanneming van het verbond van het jaar 1496 tussen de stad Groningen en die van het landschap Westergo door Johannes, persona, en Sywerd Aylwa en Wyba Sybrenz. te Schraard, mede namens de meente aldaar

346 Akte van aanneming van het verbond van het jaar 1496 tussen de stad Groningen en die van het landschap Westergo door Eppa to Oldehuus mede namens de meente te Winaldum

363 Akte van aanneming van het verbond van het jaar 1496 tussen de stad Groningen en die van het landschap Westergo door Johannes, persona, en de meente te Exmorra

364 Akte van aanneming van het verbond van het jaar 1496 tussen de stad Groningen en die van het landschap Westergo door Mathias, persona, en de meente te Longerhouw

365 Akte van aanneming van het verbond van het jaar 1496 tussen de stad Groningen en die van het landschap Westergo door Tako, vicarius, en de meente te Wommels

379 Akte van aanneming van het verbond van het jaar 1496 tussen de stad Groningen en de in de verbondsakte genoemde personen uit Westergo door Baucka, persona, Eepo Bonga en gemeente te Allingawier, Jarich, persona en de gemeente te Idsegahuizen alsmede Douwa, persona, en de gemeente te Parrega

337 Akte van aanneming van het verbond (van het jaar 1496) tussen de stad Groningen en sommigen van Westergo door Reynerus, persona te Engwier

338 Akte van aanneming van het verbond van het jaar 1496 tussen de stad Groningen en die van Westergo door de gemeente van Jutrijp

339 Akte van aanneming van het verbond (van het jaar 1496) tussen de stad Groningen en die van het landschap Westergo door de meente van Kubaard

342 Akte van aanneming van het verbond van het jaar 1496 tussen de stad Groningen en die van het landschap Westergo door de meente te Tirns

344 Akte van aanneming van het verbond van het jaar 1496 tussen de stad Groningen en die van het landschap Westergo door de meente van Hijhuizum

349 Akte van aanneming van het verbond van 1496 tussen de stad Groningen en die van Westergoland door Peer Foppez., zijn dochter Atte en de meente te Oppenhuizen en Snekera Ingae

354 Akte van aanneming van het verbond van het jaar 1496 tussen de stad Groningen en die van het landschap Westergo door de meente te IJsbrechtum

357 Akte van aanneming van het verbond van het jaar 1496 tussen de stad Groningen en die van het landschap Westergo door Meya Hillez., Lijuwe Wibenz., Peter Wybenz., Foke Bonterp, Sybrant Pekamaen Meylke Sipkenz. te Oosthem

358 Akte van aanneming van het verbond van het jaar 1496 tussen de stad Groningen en die van Westergo door de meente te Folsgare

340 Akte van aanneming van het verbond (van het jaar 1496) tussen de stad Groningen en die van Westergoland door Johannes, persona, en de meente te Wilssem

341 Akte van aanneming van het verbond van het jaar 1496 tussen de stad Groningen en die van het landschap Westergo door de meente van Sandfurde

355 Akte van aanneming van het verbond van het jaar 1496 tussen de stad Groningen en die van Westergoland door Philippus, persona, en de meente te Tjalhuizum

361 Akte van aanneming van het verbond van het jaar 1496 tussen de stad Groningen en die van het landschap Westergo door Idsert, persona, en de meente in Gaastmeer

362 Akte van aanneming van het verbond van het jaar 1496 tussen de stad Groningen en die van het landschap Westergo door Douwa Harinxma

356 Akte van aanneming van het verbond van het jaar 1496 tussen de stad Groningen en die van Westergo door Douwe, persona, en de meente te Heeg

366 Akte van aanneming van het verbond van het jaar 1496 tussen de stad Groningen en die van het landschap Westergo door Foppe, persona, en de meente te Indijk, Wyned, persona, en de meente te Smallebruggen en Dyore, vicarius, en meente in Ypekolsga

933.5 Bevelschrift van burgemeesters en raad te Bolsward aan 17 dorpen in Baarderadeel en Hennaarderadeel om in Bolsward hun onderworpenheid aan de stad Groningen te komen betuigen

343 Akte van aanneming van het verbond van het jaar 1496 tussen de stad Groningen en die van het landschap Westergo door Gossa, persona, en de meente te Greonterp

360 Akte van aanneming van het verbond van het jaar 1496 tussen de stad Groningen en het landschap Westergo door Johannes, persona, en de meente te Tjerkwerd

933.6 Bevelschriften van de gedeputeerde Groninger raadsheren te Bolsward aan de gemeenten te Uitwellingerga en Heeg en enkele personen in Oppenhuizen en IJlst om te Bolsward schatting te komen betalen wegens het niet-meewerken aan het bolwerk te Harlingen

335 Akte van aanneming van het verbond van het jaar 1496 tussen de stad Groningen en het landschap Westergo door Tymen, persona, Haya Mertenz en de gemeente te Hieslum

353 Akte van aanneming van het verbond van het jaar 1496 tussen de stad Groningen en die van Westergo door Feyka Seerdsma te Deinum en Wyttya Laesz. te Boksum mede namens de meenten aldaar

367 Akte van aanneming van het verbond van het jaar 1496 tussen de stad Groningen en die van het landschap Westergo door Hessel en Aggo Jongsma

383 Lijst van klachten van de stad Franeker en haar bondgenoten tegen de stad Groningen en haar medestanders

391 Akte waarbij de scheidsrechters in de geschillen tussen de steden Groningen en Franeker met hun bondgenoten aanwijzingen vaststellen voor de bij de beslechting der geschilpunten te volgen procedure

388 Akte van uitspraak van de scheidsrechters in de geschillen tussen de stad Groningen en haar bondgenoten enerzijds en die van Westergo met hun medestanders anderzijds

390 Brief van de stad Franeker aan de scheidsrechters in haar geschillen met de stad Groningen en aan de afgevaardigden van laatstgenoemde te Leeuwarden, houdende verzoek de behandeling van deze geschillen uit te stellen

394 Akte van uitspraak van de scheidsrechters in de geschillen tussen de stad Groningen en haar bondgenoten enerzijds en die van Westergo anderzijds

515 Akten waarbij enige hoofdelingen in Oostergo zich met de stad Groningen verzoenen en toetreden tot verbonden van deze stad met Leeuwarden en anderen in Oostergo

766 Stuk houdende bekentenissen van Kempo Roperda, Gerbrant Mockema en Jemma her Jowsma over hun betrokkenheid bij het voornemen van de graaf van Oost-Friesland om Westerlauwers Friesland met geweld aan zijn zijde te brengen