Gebedenboek uit 1540 van nonnen Van Burmania geveild

Afgelopen woensdag, 23 november 2016, werd bij veilinghuis Bubb Kuyper in Haarlem een Fries gebedenboek uit 1540 geveild.

Lot 2370, Middeleeuwse manuscripten, Gebedenboek. Richtprijs €1,000 - €1,500.

Beschrijving:
Manuscript in Middel-Nederlands op papier, Friesland, ± 1540 (2), (238) LVS., Rode en zwarte inkt, littera hybrida, 16 regels per pagina, afmeting ± 14,5x10 cm., Gerubriceerd in rood en blauwe inkt, twee miniaturen in zwarte inkt, beeltenis van de zon en de maan, tafels, contemp. blindst. kalf m. eenvoudige messing gespen. - Met veel manuscript aantekeningen; boekblok los; eerste drie katernen en een paar volgende bladen gerepareerd met plakband die is verslechterd en zeer plakkerig, en beschadigde originele marges; een blad in tweeën gesneden; een paar blaadjes watervlekken in marges, tekst niet beschadigd. Binding versleten / beschadigd .; hoeken laten zien; rugeinden gespleten.

Dit mooie gebedenboek, met een specifieke kalender, behoorde tot twee leden van de familie Van Burmania, een adellijke familie uit Friesland. Een hedendaagse manuscript annotatie stelt dat dit boek toebehoorde aan Sitke van Burmania (22 april 1536 - 26 oktober 1605) en Ansck van Burmania (27 augustus 1539 - 7 februari 1579), twee zussen, uit een gezin van 6 kinderen van Bocke van Burmania en Frouck Poppesdr van Heemstra. De stamboom is opgeschreven op blad 12r.
De twee zussen waren nonnen van het klooster van Bethlehem in Friesland. Het klooster is ontstaan ​​in de twaalfde eeuw en bloeide tot de reformatie in 1580. Het was een van de rijkste kloosters van Friesland. Dit is een opmerkelijk document, omdat zeer weinig documenten die werden gebruikt in Friese kloosters overleefden na de reformatie in 1580. Het manuscript wordt aangevuld op het einde met een laat 13de eeuw Latijns-fragment, versierd met goud, rood, blauw en groene inkt. Zie afbeelding PLAAT LXIX.

Klooster Bethlehem of Bartlehiem onder Oudkerk aan de Dokkumer Ee was de priorij van premonstratenzer vrouwen van ca. 1163-1580, Het werd gesticht vanuit Klooster Mariëngaarde, waarmee het klooster verbonden bleef. Na verval van het klooster volgde herstel door abt Taka Aebinga van Mariëngaarde (1485-1506), waarbij de witte kleding door zwarte werd vervangen.
Het gebedenboek was blijkbaar al wel bekend, want op de site van wijlen Simon Wierstra wordt in de genealogie Burmania bij Bocke van Burmania gemeld: Uit een gebedenboek bij 7-12-1553: “de edele vrome Bocko van Burmania ….. ende is begraven to Edens in die kerke” (GJB 2000-141). In het Genealogysk Jierboek van de Fryske Akademy van het jaar 2000 is er dus al over gepubliceerd.

Tresoar heeft nog een ander prachtig manuscript uit deze familie, het middeleeuwse Burmaniaboek gedigitaliseerd en online staan.

Het gebedenboek is ook vergelijkbaar met het boek uit 1561, dat geschreven is in klooster Sion te Niawier door Teth Bolta.

Benieuwd wie het Friese manuscript uiteindelijk voor 1800 euro heeft gekocht. Een brief van Anne Frank ging op dezelfde veiling voor 140.000 euro  weg.

Audrey Hepburn, dochter van barones Van Heemstra, op cover Gen.magazine

Gen.magazine, het blad voor de Vrienden van het CBG komt in zijn juni 2014-nummer met een prachtige cover met Audrey Hepburn, wier moeder van Friese adel was: Van Heemstra. Het thematisch dossier is deze keer dan ook gewijd aan de Nederlandse adel, i.v.m. het tweehonderdjarig jubileum van het koninkrijk en dus ook tweehonderd jaar Nederlandse adel.

Inhoudsopgave:

Een museum over familie
In het Limburgse Eijsden staat het enige familiemuseum ter wereld. Op 16 mei opende daar het Internationaal Museum voor Familiegeschiedenis in een oud klooster. Het CBG heeft heel wat van zijn museale collectie in bruikleen afgestaan. Ruud Straatman vertelt wat er te zien en te doen is in en rond Eijsden.

Namen van adel
Adellijke familienamen zijn namen waar een adellijke titel of een predikaat aan verbonden is. Maar zijn ze ook op een andere manier herkenbaar? Leendert Brouwer laat zien hoe adellijke namen tot stand zijn gekomen, en hoe het kan gebeuren dat een ‘Meijer’ wél van adel is, en een ‘De Graaf’ niet.

Van Coeverden
De familie Van Coeverden is van heel oude adel. Al in de dertiende eeuw leerden ze de Hollandse heren ‘mores’. En nu? Hilbrand Rozema interviewde twee baronnen, die zich altijd erg bewust zijn geweest van hun positie – en die toch heel gewoon zijn gebleven.

De Ridderlijke Duitsche Orde
Tijdens de Derde Kruistocht (1189-1192) werd de Duitsche Orde opgericht. De tradities staan hoog in het vaandel in de orde. Binnenkort verschijnt een boek over de eretekenen en uniformen van de leden. Speciaal voor Gen. schreef auteur Fr. de Boer een voorpublicatie.

Audrey Hepburn en Nederland
Een van de grootste actrices van de westerse wereld is opgegroeid in Nederland als dochter van een Nederlandse barones. En toch vinden we amper sporen van haar aanwezigheid hier. Hanneke Ronnes en Ellen Lammers breken een lans voor het instellen van ‘herinneringsplaatsen’ voor Audrey Hepburn.

Merklappen
Walter van de Garde en Joke Visser doen al heel wat jaren onderzoek naar merklappen en stoplappen. Van de Garde beschrijft hoe de maaksters van een aantal van deze fraaie handwerkproducten met behulp van genealogisch onderzoek aan elkaar zijn te koppelen. Er is ook een mooie site met Friese merklappen.

En verder in het dossier:

Nederlandse adel
Het thema van het dossier is ‘Nederlandse adel’. Maar wat ís dat eigenlijk en hoe is die adel dan ontstaan? Robert Stiphout zet de geschiedenis van de adel in de Nederlanden uiteen.

Nederland’s Adelsboek
Guus van Breugel nam een kijkje in de keuken van de samenstellers van het ‘rode boekje’.

200 Jaar Hoge Raad van Adel
Secretaris Egbert Wolleswinkel beschrijft de geschiedenis en functie van dit Hoge College van Staat.

Zoals gebruikelijk in Gen. ook de rubrieken Nieuws, Gesignaleerd, CBG weet raad, Portret & Verhaal (van het RKD), Armoriaal, Kijk op Bronnen, Familiejournaal, Archiefwijzer, de lezerscolumn Familiekroniek en de vaste columns Memo, Favo, Digitaal, Vernoeming, Vrouwen en kinderen eerst. Nieuw is de column @EricHennekam van de bekende zoekspecialist, met tips over het zoeken naar historische persoonsinformatie op internet.