Monsterrollen van schepen onder commando van Dokkumer Hinxt

Leden van onze vereniging, die elk kwartaal ons verenigingsblad De Sneuper (volledig in kleur)

ontvangen, zullen zich ongetwijfeld de cover nog herinneren van het nummer 119 met het verhaal over de Dokkumer zeeheld Dooitse Eelkes Hinxt.

Auteur, en tegenwoordig ook redacteur, Nykle Dijkstra deelde zijn gefotografeerde bronmateriaal die hij met name bij het Nationaal Archief maakte en de daarvan afgeleide overzichten in excel. In de monsterrollen komen veel Friezen voor, ook uit onze regio:

Monsterrol van de kotter Snelheid (kapitein Hinxt). Bron: Snelheid Kapitein D.E. Hinxt.1787-1790. Nationaal Archief, Den Haag, Admiraliteitscolleges, nummer toegang 1.01.46, inventarisnummer 3343. De monsterrol is ook als digitaal overzicht beschikbaar in Excel.

Monsterrol van de Beschermer, kapitein Hinxt en Eylbracht. Nationaal Archief, Den Haag, Departement van Marine: Monsterrollen, nummer toegang 2.01.30, inventarisnummer 109.
Een deel met de Leeuwarders aan boord is ook opgenomen in dit overzicht van opvarenden van de Beschermer in Excel.

Bataafse krijgsgevangenen & andere stukken betreffende missie Van Dedem & de Gelder naar Engeland. Nationaal Archief, Den Haag, Collectie 046 Van Dedem van Gelder [Aanwinst 1931], 1375-1877, nummer toegang 2.21.049, inventarisnummer 141.

Van snik naar smak

Door Nykle Dijkstra.
Ooit geweten dat een inwoner van Schiermonnikoog tijdens de Vierde Nederlands-Engelse oorlog een vloot, bestaande uit VOC-schepen en marineschepen, redde door hen te waarschuwen dat ze door een sterkere Britse vloot werden opgewacht?

En ooit geweten dat vissers van Schiermonnikoog vroeger met kormachines oesters vingen? Deze, en andere weetjes kwam ik tegen bij het maken van mijn bachelorscriptie geschiedenis aan de Rijksuniversiteit Groningen.

De scriptie gaat over de zeevaart van het eiland in de achttiende eeuw, en met name de overgang van visserij naar koopvaardij. Dit bleek een vrij onbekend stukje geschiedenis te zijn, maar niet minder interessant. Zo werd de eilander gedroogde schol ooit zelfs in het buitenland verkocht, zijn er enkele bijzondere verhalen over de walvisvaart te vertellen en bleek dat veel zeevaardersfamilies in de achttiende eeuw al een belangrijke rol speelden bij de eilander koopvaardij.

Achterin de scriptie staat een overzicht van alle koopvaardijschippers die ik tijdens het onderzoek ben tegengekomen. Ook als je wilt weten hoe de bestekset van de bevelvoerder op een achttiende-eeuwse walvisvaarder eruit ziet, is dit werk een aanrader. U kunt de scriptie lezen via deze link.

(Dit artikel verscheen eerder in de De Dorpsbode, 67e jaargang, nr.15, 1 augustus 2014, Schiermonnikoog.)